Czynsz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Czynsz (niem. Zins – 'podatek', 'dzierżawa', od łac. census – 'wycena') – prawna nazwa świadczenia należnego z tytułu najmu lub dzierżawy. Wartość czynszu może być ustalona w pieniądzach lub naturze (np. owoce z sadu). Czynsz z założenia jest świadczeniem okresowym. Dawniej, i obecnie w niektórych znaczeniach, nazywany tenutą.

Jako "czynsz" potocznie określa się także świadczenia uiszczane przez lokatorów na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, które są opłatami eksploatacyjnymi i partycypacją spółdzielcy w kosztach utrzymania spółdzielni.

W feudalnym systemie własności podzielonej, jako czynsz określano również stałe świadczenie w pieniądzu lub w naturze składane przez chłopów pańszczyźnianych panu feudalnemu jako właścicielowi zwierzchniemu uprawianej ziemi. W tym czasie występuje powszechnie określenie "oczynszowanie", które oznaczało "ścisłe określenie ciężarów chłopa na rzecz pana, co ułatwiało chłopom swobodne dysponowanie nadwyżkami produkcji pozostałymi po uiszczeniu czynszów oraz ciężarów na rzecz państwa i kościoła... Również i właściciele dóbr byli najczęściej zainteresowani w oczynszowaniu, gdyż zwiększało ich dochody... dawało im do ręki tak pożądany pieniądz"[1]. Roczny czynsz na ziemiach polskich, z łana ziemi wynosił w naturze (z reguły) 6 miar, czyli 3 korczyki zboża (tj. 2 miary pszenicy, żyta i owsa)[2]. Czynsz pieniężny bywał niższy od czynszu w naturze.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło czynsz w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Juliusz Bardach, Gerard Labuda, Rozwój gospodarki towarowej na wsi i w mieście, w: Historia Polski, opr. Tadeusz Manteuffel, PWN Warszawa 1960, s.372
  2. Są to naturalnie dane orientacyjne. Wszystko zależało od regionu Polski, okresu dziejowego, pory roku, urodzaju, umowy między feudałem a chłopami, statusu wsi (na prawie polskim, niemieckim, olęderskim) itp.