Daktylowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Daktylowie (także Daktyle, gr. Δάκτυλοι Dáktyloi – 'palce', łac. Dactyli) – bóstwa opiekuńcze lub demony z mitologii greckiej.

W jednej z wersji mitu ich narodziny, na górze Ida, były związane z Reą która rodzącą Zeusa by sobie ulżyć, przycisnęła palce do ziemi, i wtedy przyszli na świat Daktylowie – pięciu płci męskiej powstało z prawej ręki, a pięć płci żeńskiej z lewej[1]. W innej wersji mitu jako ich matkę określa się nimfę Anchiale, a jako miejsce narodzin – jaskinie w pobliżu Oaksos[2], lub twierdzi, że powstali z piasku rzucanego za siebie przez piastunki Zeusa, uciekającej przed Kronosem[3].

Męscy Daktylowie, określani także jako "prawi Daktylowie"[a][4], o imionach: Herakles, Pajonios, Epimedes, Jazjos i Akesidas[1], byli kowalami i przypisywano im wynalezienie obróbki żelaza[5]. Trzech najstarszych nazywano także Akmon, Damnameneus i Kelmis, o którym mawiano, iż został zamieniony w żelazo za to, że obraził Reę. Ich siostry, których imiona okryte były tajemnicą, określane także jako "lewi Daktylowie"[b][4], zajmowały się magią.

Pierwotnie mogli mieć znaczenie falliczne. Łączono ich z kultem Kybele i wywodzono z Frygii, lub Krety, a ich liczbę według różnych mitów określano na trzech do dziesięciorga[5].

Uwagi

  1. W znaczeniu "powstali z palców prawej ręki".
  2. W znaczeniu "powstałe z palców lewej ręki".

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Robert Graves: Mity greckie. Kraków: vis-a-vis etiuda, 2009, s. 163. ISBN 978-83-61516-21-1.
  2. Tamże
  3. Daktylowie (pol.). [dostęp 02/06/2012].
  4. 4,0 4,1 Manfred Lurker: Leksykon bóstw i demonów. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 1999. ISBN 83-11-08910-8.
  5. 5,0 5,1 Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 174. ISBN 83-01-03529-3.