Doświadczenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy filozofii. Zobacz też: doświadczenie jako eksperyment.
Dziecko uczące się krajów Azji raczej przez doświadczenie niż przez uczenie się na pamięć.

Doświadczenie jest powszechnym pojęciem składającym się z wiedzy lub umiejętności w obserwacjach pewnych rzeczy, wydarzeń, uzyskanych poprzez zaangażowanie w ujawnienie tych rzeczy lub wydarzeń. Historia słowa doświadczenie (w tym staropolskiego słowa eksperiencja) jest blisko związana z pojęciem eksperymentu.

Pojęcie doświadczenia generalnie odnosi się do wiedzy, jak wykonać pewne zadania, a nie do proponowania rozwiązań. Filozofowie nazywają wiedzę opartą na doświadczeniu wiedzą empiryczną lub wiedzą a posteriori.

Osoba ze znacznym doświadczeniem w pewnym polu może zyskać reputację specjalisty.

Typy doświadczenia[edytuj | edytuj kod]

Słowo doświadczenie może odnosić się zarówno do nieprzetworzonych psychicznie, bezpośrednio odczutych zdarzeń, tak samo jak do mądrości zdobytej w wyniku dalszej refleksji na temat tych wydarzeń lub ich interpretacji.

Najczęściej mądrościowe doświadczenie gromadzi się przez jakiś czas, chociaż jedno konkretne chwilowe wydarzenie również może doświadczyć.

Doświadczenia możemy podzielić na:

Bezpośredniość doświadczenia[edytuj | edytuj kod]

Ktoś, kto jest zdolny opisać wydarzenie, którego był świadkiem, lub w którym brał udział, ma doświadczenie z pierwszej ręki. Takie doświadczenie jest szczególnie cenne ponieważ było się tam i można samemu ocenić sytuację, przeanalizować ją. Jednak i tak często pozostaje potencjalnie podlegająca pod błędy osobista interpretacja, postrzeganie sensu zdarzenia.

Doświadczenie z drugiej ręki może być bogatszym zasobem: zdarzenie nagrane lub streszczone przez obserwatorów z pierwszej ręki lub doświadczonych, albo z przyrządów, daje możliwość wyrażania wielu punktów widzenia.

Doświadczenie z trzeciej ręki, oparte na wymijającej i być może niepewnej pogłosce lub plotce, może być niebezpiecznie blisko oddawania błędnego sensu zdarzenia.

Gry[edytuj | edytuj kod]

W grach RPG traktuje się doświadczenie (i jego nabywanie) jako ważny i cenny produkt. Zobacz: punkt doświadczenia.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Amerykański filozof Ralph Waldo Emerson napisał esej zatytułowany Experience (Doświadczenie, opublikowany w 1844), w którym prosi czytelników, aby odrzucać uczucia, które mogą oddalić ich od świętości.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]