Dom z chimerami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
House with Chimaeras front façade.JPG

Dom z chimerami lub Dom Horodeckiego (ukr. Будинок з химерами) – budynek wzniesiony w latach 1901-1902 w Kijowie według projektu Władysława Horodeckiego, polskiego architekta porównywanego z Gaudim[1]. Obiekt reprezentuje styl Art Nouveau[2]. Jest położony przy ulicy Bankowej i od 2005 stanowi jedną z rezydencji prezydenckich.

Popularna nazwa domu wywodzi się od jego charakterystycznej dekoracji fasady, na której Horodecki, zapalony myśliwy, umieścił wiele scen ze zwierzętami i polowaniami. rzeźby te wykonał Emilio Sala. Styl architektoniczny, w którym motywy zwierzęce odgrywały dużą rolę, określany jest mianem chimery; nazwa nie ma natomiast nic wspólnego z postacią mitologiczną.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Horodecki zaprojektował obiekt i osobiście nadzorował pracami, które również sam sfinansował z pożyczonych pieniędzy. Planował uczynić z Domu z chimerami luksusowy budynek mieszkaniowy – ns każdym piętrze miał znajdować się jeden apartament, przy czym czwarte piętro autor przewidywał dla siebie. Prace budowlane trwały od marca 1901 do maja 1903. Kryzys ekonomiczny w imperium carskim sprawił jednak, że prace wykończeniowe przedłużyły się, a wynajdywanie chętnych do wynajmu lub zakupu mieszkań okazało się trudniejsze, niż przewidywał autor. Prace kosztowały go ponad 15 tys. rubli[3]. Architekt przewidywał, że budynek będzie przynosił mu 7200 rubli rocznego dochodu. W celu uatrakcyjnienia otoczenia obiektu nakazał urządzenie skalnego ogrodu i fontanny.

Horodecki nie umiał jednak dobrze gospodarować pieniędzmi i już w 1912, zadłużony w związku z kosztownymi wyjazdami na egzotyczne polowania, musiał oddać dom pod hipotekę[4]. W 1913 obiekt trafił na licytację i stał się własnością inżyniera i fabrykanta Daniel Bałachowskiego, po czym stał się częścią jego fabryki cukru[4]. W 1918 dom przejął Samul Nemec, a po przejęciu Kijowa przez bolszewików umieścili oni w nim kierownictwo swoich formacji zbrojnych na miasto[4].

Po roku 1917 Dom z chimerami został znacjonalizowany. W każdym z mieszkań rozlokowano około dziewięciu rodzin. W czasie II wojny światowej uległ poważnym zniszczeniom. Po zakończeniu działań wojennych obiekt przejął Komitet Centralny Komunistycznej Partii Ukrainy i umieścił w nim swoją klinikę. W czasie adaptacji obiektu do nowych celów zniszczono część jego wewnętrznej i zewnętrznej dekoracji. Klinika opuściła Dom z chimerami dopiero w 2002 po osobistej interwencji Leonida Kuczmy[2]. Na jego terenie wykonano gruntowne prace konserwatorskie. Całkowite prace rekonstrukcyjne były możliwe jedynie dzięki wsparciu ze strony miasta Kijowa oraz rządu ukraińskiego[5][6], z przeznaczeniem budynku na jedną z siedzib prezydenta[6]. Funkcję tę Dom z chimerami pełni od maja 2005.

Architectural details on House with Chimaeras 2007.JPG
Wykonany przez Horodeckiego plan jego mieszkania w Domu

Legendy[edytuj | edytuj kod]

Ogrody domu z chimerami

Z obiektem łączy się kilka popularnych legend kijowskich. Według jednej z nich inspiracją dla budowy tak niezwykłego budynku miało być samobójstwo córki Horodeckiego, która odebrała sobie życie topiąc się w Dnieprze. Horodecki, zrozpaczony faktem, że nie pomógł własnemu dziecku, postanowił przynajmniej uczcić jej pamięć tworząc jedyny z swoim rodzaju budynek[7]. inna opowieść dotyczy "klątwy Horodeckiego", jaką miał on rzucić na dom w czasie przymusowej wyprowadzki. Architekt miał wówczas przekląć wszystkich mieszkańców, przepowiadając im nieszczęścia w interesach i w życiu. Potwierdzeniem tej legendy ma być fakt, że wszystkie osoby, które wynajmowały w tym czasie mieszkania, zbankrutowały lub straciły swoje majątki w czasie rewolucji październikowej[2].

Przypisy

  1. Virtual tour – Official web-site of President of Ukraine
  2. 2,0 2,1 2,2 Gorodetsky. Lord of Chimaeras
  3. Mikhail Kalnitsky: The rebirth of the House with Chimaeras (ros.). W: Kievskie Vedomosti №179 (2984) [on-line]. 2003-08-19. [dostęp 2006-07-14].
  4. 4,0 4,1 4,2 Yuliya Ivashko: Riddle of House with Chimaeras (ros.). W: Vash Kiev [on-line]. [dostęp 2006-07-14].
  5. Uchwały Rady Miasta Kijowa
  6. 6,0 6,1 "House with Chimaeras" received the status of an official governmental residence
  7. Viktor Pavlovsky: House with Chimaeras (ang.). W: Kiev Info [on-line]. Optima Tours. [dostęp 2006-02-16].
Wikimedia Commons