Kijów

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy stolicy Ukrainy. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.

Współrzędne: 50°27'N 30°30'E / 50.45, 30.5

Kijów
Herb Flaga
Herb Kijowa Flaga Kijowa
Państwo Ukraina Ukraina
Miasto wydzielone Kijów
Burmistrz Leonid Czernowecki
Powierzchnia 839 km²
Położenie 50° 27' N
30° 30' E
Wysokość 179 m n.p.m.
Ludność (2009)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja

2 765 531
3 178 os./km²
5 206 000
Nr kierunkowy +380 44
Kod pocztowy 01000-06999
Tablice rejestracyjne AA
Miasta partnerskie Turcja Ankara (Turcja)

Grecja Ateny (Grecja)
Słowacja Bratysława (Słowacja)
Belgia Bruksela (Belgia)
Węgry Budapeszt (Węgry)
Stany Zjednoczone Chicago (USA)
Wielka Brytania Edynburg (Wielka Brytania)
Armenia Erywań (Armenia)
Włochy Florencja (Włochy)
Finlandia Helsinki (Finlandia)
Japonia Kioto (Japonia)
Mołdawia Kiszyniów (Mołdawia)
Polska Kraków (Polska)
Niemcy Lipsk (Niemcy)
Białoruś Mińsk (Białoruś)
Niemcy Monachium (Niemcy)
Dania Odense (Dania)
Francja Paryż (Francja)
Republika Południowej Afryki Pretoria (RPA)
Łotwa Ryga (Łotwa)
Włochy Rzym (Włochy)
Chile Santiago de Chile (Chile)
Bułgaria Sofia (Bułgaria)
Szwecja Sztokholm (Szwecja)
Estonia Tallinn (Estonia)
Gruzja Tbilisi (Gruzja)
Kanada Toronto (Kanada)
Francja Tuluza (Francja)
Polska Warszawa (Polska)
Chiny Wuhan (Chiny)
Austria Wiedeń (Austria)
Litwa Wilno (Litwa)

Położenie na mapie Ukrainy
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Kijów"
Kijów
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Cerkiew św. Michała
Pomnik Matki-Ojczyzny

Kijów (ukr. Київ – Kyjiw) – stolica i zarazem największe miasto Ukrainy. Kijów położony jest nad rzeką Dniepr.

Spis treści

[edytuj] Historia

Kijów został założony na początku V wieku jako placówka handlowa na szlaku łączącym Konstantynopol ze Skandynawią. W IX wieku znany jako Könugard był centrum normańskiego handlu na Rusi. Był jednocześnie głównym składem daniny, ściąganej przez Normanów z plemion ruskich. Stąd Normanowie spławiali towary i niewolników szlakiem greckim w dół Dniepru na Morze Czarne.[1] Według starej, zapisanej już w VIII wieku legendy, nazwa miasta wywodzi się od imienia pierwszego legendarnego księcia ruskiego – Kija. Naukowcy widzą w niej jednak raczej związek ze źródłosłowem: Kujaw związanym z Kuciem, co znajduje potwierdzenie w źródłach arabskich, nazywających Kijów: Kujawią lub Kujabem.

W Rusi Kijowskiej

W 882 roku zdobyty przez Olega Mądrego, który przeniósł do Kijowa swoją siedzibę z Nowogrodu Wielkiego. W 988 lub 989 roku miał miejsce chrzest Włodzimierza Wielkiego w Kijowie uznawany symbolicznie za chrzest Rusi. 14 sierpnia 1018 roku Bolesław Chrobry zdobył Kijów podczas Wyprawy kijowskiej, osadzając na tronie Rusi swojego zięcia Światopełka i pozostał w nim przez kilka miesięcy. Pod koniec IX wieku Kijów został stolicą Rusi Kijowskiej. W 1069 roku Kijów został zdobyty przez Bolesława Śmiałego w celu osadzenia w nim na tronie Izjasława I. Król Bolesław Śmiały zdobył miasto także w 1077 roku. W 1169 roku rolę Kijowa jako stolicy Rusi Kijowskiej przejął Włodzimierz nad Klaźmą. W 1234 roku katolickim biskupem Kijowa (misyjnym biskupem dla Rusi) został Gerard. W tym czasie swój konwent rozbudowali w mieście dominikanie. W 1240 miasto zostało najechane przez Tatarów i ośrodek ruskiej państwowości przeniósł się do Rusi Halicko-Wołyńskiej.

W Wielkim Księstwie Litewskim i Koronie Polskiej W 1363 książę litewski Olgierd Giedyminowicz włączył Kijów do Wielkiego Księstwa Litewskiego i osadził w mieście swojego syna Włodzimierza. Litwini pierwszy drewniany zamek zbudowali na Górze Zamkowej w latach 1370-1380. Po 1387 roku do miasta wrócił zakon dominikanów, którzy rozpoczęli budowę katedry katolickiej. W 1397 roku Kijów stał się siedzibą diecezji katolickiej. W 1482 roku miasto najechali Tatarzy. W 1494 roku król Polski Aleksander Jagiellończyk nadał miastu prawa magdeburskie. W 1535 roku horodniczy Iwan Służka rozbudował zamek w Kijowie.

Miasto po unii lubelskiej w (1569) roku zostało włączone do Korony Polskiej i stało się stolicą województwa kijowskiego w prowincji małopolskiej. W 1648 zostało opanowane przez Kozaków Chmielnickiego, miasto odzyskał Janusz Radziwiłł w 1651 roku po zwycięstwie nad Kozakami w bitwie pod Łojowem, jednak sytuacja zmieniła się po Ugodzie Perejesławskiej, w której Bohdan Chmielnicki oddał ówczesną lewobrzeżną Ukrainę i Kijów carowi Rosji.

W Rosji i ZSRR

Na mocy Rozejmu andruszowskiego w 1667 roku Rzeczpospolita przyznała czasowo prawa Rosji do Kijowa, a w 1686 roku na mocy traktatu Grzymułtowskiego miasto oficjalnie zostało przyznane Rosji, pomimo tego do końca I Rzeczpospolitej w tytulaturze państwowej istniało województwo kijowskie, którego faktyczną stolicą (w związku z opanowaniem Kijowa przez Rosjan) był Żytomierz. W XVIII i XIX wieku Kijów był ważnym węzłem komunikacyjnym i ośrodkiem wojskowym Rosji, podlegał z tego powodu intensywnej wymianie kulturowej między narodami słowiańskimi a innymi narodami zamieszkującymi Imperium Rosyjskie. Na początku XX wieku większość w Kijowie stanowili Rosjanie. W 1918 w Kijowie ogłoszono stworzenie Ukraińskiej Republiki Ludowej i stoczone ciężkie boje z bolszewikami, w których brała udział 3. Armia Wojska Polskiego, która, w porozumieniu z atamanem Symonem Petlurą, wkroczyła do miasta 7 maja 1920 roku w czasie Wyprawy kijowskiej 1920 roku i pozostały w nim do 13 czerwca. Bolszewicy ostatecznie zdobyli miasto w 1920. W 1934 do Kijowa przeniesiona została z Charkowa stolica Ukraińskiej SRR. Po II wojnie światowej miasto zostało ważnym ośrodkiem przemysłowym i naukowym, od końca lat 50. było również głównym ośrodkiem ukraińskich dysydentów poza zachodnią Ukrainą.

Na Ukrainie

Od 1991 Kijów jest stolicą niepodległej Ukrainy. W tym też roku został siedzibą katolickiej diecezji kijowsko-żytomierskiej obrządku łacińskiego.

[edytuj] Gospodarka

W Kijowie zlokalizowany jest głównie przemysł: maszynowy, środków transportu (stoczniowy), elektrotechniczny, elektroniczny, chemiczny, lekki i spożywczy. Miasto jest gospodarzem międzynarodowych targów. Ważny węzeł komunikacyjny. Kijów posiada też międzynarodowy port lotniczy i trzy linie metra o łącznej długości 59 km (45 stacji).

[edytuj] Podział administracyjny

[edytuj] Uczelnie

[edytuj] Zabytki i atrakcje

Muzea

Pomniki

Skanseny

W 1990 r. Sobór Mądrości Bożej i Ławra Pieczerska zostały zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

[edytuj] Transport

[edytuj] Ambasada

  • Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Ukrainie

01034 Kijów ul. Jarosławiw Wał 12 tel: (38 044) 230 07 00 [1]

  • Wydział Konsularny Ambasady RP w Kijowie

01034 Kijów ul. B. Chmielnickiego 60

  • Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Kijowie

01034 Kijów ul. Wolodymyrska 45

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Richard Pipes, Rosja carów, Warszawa, 2006, s. 29-30.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Kijowie