Opozycja (polityka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dysydent (polityka))
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy polityki. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Opozycjaugrupowanie lub grupa ugrupowań, w szczególności partii politycznych, sprzeciwiających się polityce rządu lub większości sejmowej, krytykująca dominujące ideologie czy instytucje[1]. Nie narusza przy tym prawa ani zasad gry wyborczej i parlamentarnej[2]. Opozycja polityczna nie tworzy rządu i dąży do przejęcia władzy.

Partie, które nie weszły do parlamentu, nazywa się "opozycją pozaparlamentarną".

W Wielkiej Brytanii opozycja tworzy Gabinet Cieni, tzn. wybiera osoby, które zdaniem partii opozycyjnej objęłyby odpowiednie stanowiska rządowe, gdyby ostatnie wybory były wygrane przez nią. Każdy minister ma zatem swojego odpowiednika w opozycji. Nie posiada on żadnych uprawnień, mówi tylko wyborcom, jak on zachowałby się w danej sytuacji. Przywódca opozycji otrzymuje uposażenie w wysokości zbliżonej do połowy uposażenia premiera.

W niektórych państwach istnieje lub istniał system monopartyjny, z jedną rządzącą partią, a zakładanie innych partii jest nielegalne (np. ZSRR). W takiej sytuacji, opozycja jest nielegalna, a wszelka krytyka jest zakazana.

Jednym ze sposobów walki z opozycją jest proces tworzenia działania pozorowanej (czasem ekstremistycznej) opozycji (parlamentarnej lub pozaparlamentarnej) przez rząd, za pośrednictwem działań służb specjalnych. Celem procesu jest osłabienie, albo eliminowanie innej opozycji politycznej, działającej zgodnie ze standardami demokratycznego państwa, w celu wzmocnienia i utrzymania władzy sił rządzących.

Przypisy

  1. E. Zwierzchowski: Wybrane problemy opozycji politycznej. W: Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej w nowej Konstytucji z 2 kwietnia 1997 roku. Lublin: 1998, s. 122. ISBN 978-83-7601-761-7.
  2. Stanisław Bożyk. Opozycja parlamentarna jako forma opozycji politycznej. „Przegląd Sejmowy”. 5(64)/2004. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe 27. ISSN 1230-5502. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o opozycji
  • L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne, Wydawnictwo K.E. Liber, Warszawa 2009 r., ISBN: 978-83-7206-149-2.
  • E. Zwierzchowski (red.), Opozycja parlamentarna, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2000 r., ISBN: 83-7059-454-9.
  • W. Skrzydło, R. Mojak (red.), Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej w nowej Konstytucji z 2 kwietnia 1997 roku, Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2009 r., ISBN: 978-83-7601-761-7.
  • S. Bożyk, Opozycja parlamentarna w Sejmie RP, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2005 r., ISBN: 83-7059-705-X.