ELIXIR
Z Wikipedii
ELIXIR (Elektroniczna Izba Rozliczeniowa)[1] - funkcjonujący w ramach Krajowej Izby Rozliczeniowej międzybankowy system pośredniczący w elektronicznej wymianie komunikatów o zleceniach płatniczych oraz wierzytelnościach. Jest to system rozrachunku netto, w którym zlecenia wystawiane do zaksięgowania na rachunkach banków są rezultatem kompensaty wzajemnych należności i zobowiązań banków, wynikających z indywidualnych zleceń klientów.
System pośredniczy w wymianie:
- poleceń przelewu
- dowodów wpłaty
- poleceń zapłaty
- czeków z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych
- not obciążeniowych (Gospodarcze Obciążenia Bezpośrednie - GOBI)
Poprzednikiem ELIXIR-u był system wymiany papierowych dokumentów SYBIR.
Spis treści |
[edytuj] Wymiana danych
Informacje wymieniane są z użyciem protokołu transmisji pakietowej X.25 lub poczty elektronicznej X.400. Istnieje także możliwość wymiany danych na nośnikach magnetycznych. Przesyłane informacje są zabezpieczane podpisem elektronicznym z użyciem algorytmu RSA.
[edytuj] Budowa systemu
System ELIXIR składa się z dwóch podsystemów:
- ELIXIR-0
- ELIXIR-C.
Obecnie w oddziałach banków rozliczających się poprzez ELIXIR musi być zainstalowany standardowy interface systemu - podsystem ELIXIR-0. Obsługuje on następujące funkcje:
- rejestracja danych z dokumentów źródłowych lub dołączenie danych ze zbiorów utworzonych na podstawie danych z oddziałowego systemu informatycznego (własne oprogramowanie banku),
- nadanie podpisu cyfrowego,
- przekazanie zbiorów do ELIXIR-C zgodnie z parametrami oddziału (dyskietka, telekomunikacja),
- odbiór z ELIXIR-C zbiorów zawierających przetworzone komunikaty,
- weryfikacja podpisu cyfrowego,
- wydruk duplikatów dokumentów lub utworzenie zbioru dla systemu informatycznego banku.
Przewiduje się, że docelowo funkcje te powinny być realizowane przez wyspecjalizowane moduły własnych systemów obsługi banków, zapewniające bezpośrednie sprzężenie tych systemów z ELIXIR-C. Podsystem ELIXIR-C pracuje w regionalnych centrach rozliczeniowych (BRIR-y) oraz w centrum rozliczeniowym (KIR). Od 2008 roku struktura KIR uległa transformacji z centrów rozliczeniowych BRIR w postać Regionalnych Centrów Sprzedaży (RCS), które nie są zaangażowane w funkcjonowanie systemu Elixir, a także w Regionalne Centra Operacyjne (RCO) w ramach których odbywają się rozliczenia systemu Elixir. W RCO następuje odbiór zbiorów i kontrola komunikatów otrzymanych z oddziałów, a następnie przekazanie ich do centrum rozliczeniowego. Po dokonaniu rozliczenia w centrum, przetworzone komunikaty są przekazywane przez regionalne centra do odpowiednich oddziałów na właściwych dla danego oddziału nośnikach. Centrum rozliczeniowe jest odpowiedzialne za przygotowanie danych do rozrachunku w NBP.
Komunikaty między uczestnikami systemu wymieniane są w trzech sesjach[2]:
| Otwarcie wejścia | Zamknięcie wejścia | Początek sesji rozrachunkowej w NBP |
Koniec sesji rozrachunkowej i przekazanie wyników do banku |
|
|---|---|---|---|---|
| Poranna | 16:00 dnia poprzedniego | 9:30 | 10:30 | 11:00 |
| Popołudniowa | 9:30 | 13:30 | 14:30 | 15:00 |
| Wieczorna | 13:30 | 16:00 | 17:00 | 17:30 |
[edytuj] Historia
- wrzesień 1993 - stworzenie systemu przez firmę Unisys
- 18 kwietnia 1994 - uruchomienie produkcyjnego systemu obsługującego 37 oddziałów w ośmiu bankach
- lipiec 1998 - wszyscy członkowie Izby korzystają z systemu
- 1999 - stworzenie nowego systemu zarządzania certyfikatami kluczy publicznych (SZAFIR)
- 1 lipca 2004 - zamknięcie systemu SYBIR
- marzec 2005 - uruchomienie systemu EuroELIXIR
[edytuj] EuroELIXIR
W marcu 2005 KIR uruchomiła EuroELIXIR, odpowiednik systemu ELIXIR dla krajowych oraz transgranicznych rozliczeń w euro.
