Bank

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy przedsiębiorstwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Bankosoba prawna wykonująca działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów, wydawaniu instrumentów pieniądza elektronicznego oraz innych czynności, określonych przepisami ustawy Prawo bankowe i wymienionych w statucie banku. Banki należą do tak zwanych instytucji zaufania publicznego[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa „bank” pochodzi od włoskiego słowa banco, oznaczającego ławkę, przy której pracowali włoscy handlarze zajmujący się przekazywaniem monet kruszcowych od jednych klientów do drugich.

Na gruncie obowiązujących przepisów używanie nazwy „bank” (oraz „kasa”) jest zastrzeżone wyłącznie dla banków w rozumieniu przepisów Prawa bankowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze banki we współczesnej formie pojawiły się na początku XV w. we Włoszech, wraz z otwarciem w 1406 r. Banco di San Giorgio. Niektóre z nich przetrwały do dziś, np. Monte dei Paschi di Siena założony w 1472 r.[2]

Czynności bankowe[edytuj | edytuj kod]

Prawo bankowe[edytuj | edytuj kod]

Usługi świadczone przez banki są na gruncie Prawa bankowego określane mianem czynności bankowych. Zgodnie z art. 5 Prawa bankowego czynności bankowe dzielą się na:

  • czynności zastrzeżone wyłącznie dla banków (tzw. czynności bankowe sensu stricto):
  • czynności dozwolone także niektórym podmiotom niebankowym (tzw. czynności bankowe sensu largo):
    • udzielanie pożyczek pieniężnych;
    • operacje czekowe i wekslowe oraz operacje, których przedmiotem są warranty;
    • wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu,
    • terminowe operacje finansowe;
    • nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych;
    • przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych;
    • prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych;
    • udzielanie i potwierdzanie poręczeń;
    • wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych;
    • pośrednictwo w dokonywaniu przekazów pieniężnych oraz rozliczeń w obrocie dewizowym

Oprócz tego ustawa dozwala bankom na wykonywanie innych czynności, nie związanych z istotą ich działalności (np. usługi w zakresie doradztwa finansowego, usługi certyfikacyjne związane z podpisem elektronicznym, nabywanie akcji i udziałów, obrót papierami wartościowymi etc.)

Podział z punktu widzenia klienta[edytuj | edytuj kod]

  • Operacje finansujące
  • Operacje depozytowe
  • Operacje obsługi obrotu
  • Operacje doradczo-konsultingowe

Rodzaje banków[edytuj | edytuj kod]

Gmach NBP we Wrocławiu

Podstawowe rodzaje banków w systemie bankowym to:

Istnieje także podział banków ze względu na prawną formę działalności:

Bankami nie są spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK), choć mogą być z nimi (a zwłaszcza z bankami spółdzielczymi) mylone.

Model biznesowy[edytuj | edytuj kod]

Bank może generować przychody, w tym odsetki, opłaty za transakcję i doradztwo finansowe, na wiele różnych sposobów. Główną metodą jest naliczanie odsetek od kapitału, który jest pożyczany klientom. Bank korzysta z różnicy pomiędzy poziomem odsetek, opłaca depozyt i inne źródła funduszy oraz poziom odsetek pobierany od działalności kredytowej.

Różnica ta jest określana jako rozpiętość pomiędzy kosztem funduszy i oprocentowaniem pożyczki. Historycznie, rentowności z działalności kredytowej są cykliczne i zależne od potrzeb i możliwości klientów pobierających pożyczki oraz etapu cyklu koniunkturalnego. Opłaty i doradztwo finansowe stanowią bardziej stabilny strumień przychodów, a zatem banki kładą większy nacisk na tych liniach dochodowych, w celu usprawnienia swoich wyników finansowych.

W ciągu ostatnich 20 lat amerykańskie banki podjęły wiele działań, aby zapewnić ich rentowność, odpowiadając na coraz bardziej zmienne warunki rynkowe. Po pierwsze, dotyczy to także aktu Gramm-Leach-Bliley, która pozwala bankom ponownie połączyć się z domami inwestycyjnymi i ubezpieczeniowymi. Połączenie usług bankowych, inwestycyjnych i ubezpieczeniowych pozwala tradycyjnym bankom odpowiadać na rosnące zapotrzebowanie konsumentów na tzw. „one-stop shopping” (zakupy dokonywane w jednym miejscu, np. centrum handlowym), umożliwiając sprzedaż krzyżową (która, banki mają nadzieję, również podniesie ich rentowność).

Po drugie, banki rozszerzają zastosowanie oparte na ocenie ryzyka, od pożyczek biznesowych do kredytów konsumpcyjnych.

Nadzór bankowy[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Nadzór bankowy.

Komisja Nadzoru Finansowego ma za zadanie m.in. sprawowanie nadzoru nad rynkiem finansowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym w Polsce. W ramach tego, przejmując obowiązki Komisji Nadzoru Bankowego, od 1 stycznia 2008 kontroluje działalność wszystkich banków w Polsce. Nadzór nad pracami Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów.

Przewodniczącym Komisji Nadzoru Finansowego jest Andrzej Jakubiak.

Największe banki[edytuj | edytuj kod]

Największe banki świata[edytuj | edytuj kod]

Poniższe zestawienie prezentuje listę największych banków na świecie, uszeregowanych według wielkości posiadanych aktywów. Liczby w USD, według stanu na 30 września 2013 r.:[3]

  1. Industrial & Commercial Bank of China (ICBC) – 3 067,6 mld
  2. HSBC Holdings – 2 723,4 mld
  3. Crédit Agricole Group – 2 623,7 mld (stan na 30.06.2013)
  4. BNP Paribas – 2 504,3 mld
  5. Mitsubishi UFJ Financial Group – 2 476,0 mld
  6. JPMorgan Chase – 2 463,3 mld
  7. China Construction Bank – 2 454,3 mld
  8. Deutsche Bank – 2 413,0 mld
  9. Agricultural Bank of China – 2 389,5 mld
  10. Barclays – 2 271,5 mld

W zestawieniu poniżej banki uszeregowano według kapitalizacji rynkowej (liczby w USD, według stanu na 15 sierpnia 2013 r.[3]):

  1. Wells Fargo – 228,7 mld
  2. Industrial & Commercial Bank of China (ICBC) – 225,8 mld
  3. HSBC Holdings – 206,8 mld
  4. JPMorgan Chase – 200,6 mld
  5. China Construction Bank – 178,4 mld
  6. Citigroup – 154,7 mld
  7. Bank of America – 153,8 mld
  8. Agricultural Bank of China – 132,9 mld
  9. Bank of China – 123,3 mld
  10. Commonwealth Bank of Australia – 107,7 mld

Największe banki działające w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Katowice, siedziba mBanku
  1. PKO Bank Polski – 199,2 mld zł
  2. Bank Pekao – 158,5 mld zł
  3. Bank Zachodni WBK – 106,1 mld zł
  4. mBank – 104,3 mld zł
  5. ING Bank Śląski – 86,8 mld zł
  6. Getin Noble Bank – 63,3 mld zł
  7. Bank Millennium
  8. Raiffeisen Polbank – 57,0 mld zł
  9. Citi Handlowy – 45,0 mld zł
  10. Bank Gospodarstwa Krajowego – 43,9 mld zł
  11. Bank Gospodarki Żywnościowej – 35,8 mld zł
  12. Bank BPH – 33,0 mld zł
  13. Nordea Bank Polska – 32,9 mld zł
  14. Deutsche Bank Polska – 27,8 mld zł
  15. Alior Bank – 25,5 mld zł

(15 największych banków według sumy aktywów za rok 2013[4])

System bankowy agrobiznesu[edytuj | edytuj kod]

Bankowy system agrobiznesu tworzy ogół banków oraz instytucji parabankowych działających w agrobiznesie, odpowiednio zorganizowanych i powiązanych ze sobą.

W stosunku do sfery agrobiznesu banki spełniają następującą rolę:

  • depozytariusza wkładów oszczędnościowych podmiotów gospodarczych i ludności,
  • kredytodawcy,
  • jednostki prowadzącej rachunki rozliczeniowe poszczególnych podmiotów gospodarczych.

Rolnicy mogą korzystać ze specjalnej grupy kredytów o korzystniejszych warunkach ekonomicznych. Są to tzw. kredyty preferencyjne z dopłatą do oprocentowania z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Szczególne zasady udzielania tych kredytów dotyczą:

  • przeznaczenia kredytu,
  • podmiotów mogących ubiegać się o kredyt,
  • warunków udzielania kredytu,
  • procedur ubiegania się o kredyt.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz portal z wiadomościami w serwisie Wikinews na temat Bankowość

Przypisy

  1. O wpuszczaniu w maliny ciąg dalszy – PRNews.pl (Dostęp: 2012-06-21).
  2. Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie: Wymiar etyczny i społeczny europejskich instytucji finansowych. (CELEX: 52008IE1680)
  3. 3,0 3,1 Top Banks in the World 2013 (ang.). [dostęp 2014-05-06].
  4. „50 największych banków w Polsce”, Miesięcznik Bank, czerwiec 2014 (WP.pl: Największe polskie banki w 2013, data dostępu: 2014-06-17).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]