Bank

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy przedsiębiorstwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Bankosoba prawna wykonująca działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów, wydawaniu instrumentów pieniądza elektronicznego oraz innych czynności, określonych przepisami ustawy Prawo bankowe i wymienionych w statucie banku. Banki należą do tak zwanych instytucji zaufania publicznego[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa „bank” pochodzi od włoskiego słowa banco, oznaczającego ławkę, przy której pracowali włoscy handlarze zajmujący się przekazywaniem monet kruszcowych od jednych klientów do drugich.

Na gruncie obowiązujących przepisów używanie nazwy „bank” (oraz „kasa”) jest zastrzeżone wyłącznie dla banków w rozumieniu przepisów Prawa bankowego.

Czynności bankowe[edytuj | edytuj kod]

Prawo bankowe[edytuj | edytuj kod]

Usługi świadczone przez banki są na gruncie Prawa bankowego określane mianem czynności bankowych. Zgodnie z art. 5 Prawa bankowego czynności bankowe dzielą się na:

  • czynności zastrzeżone wyłącznie dla banków (tzw. czynności bankowe sensu stricto):
  • czynności dozwolone także niektórym podmiotom niebankowym (tzw. czynności bankowe sensu largo):
    • udzielanie pożyczek pieniężnych;
    • operacje czekowe i wekslowe oraz operacje, których przedmiotem są warranty;
    • wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu,
    • terminowe operacje finansowe;
    • nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych;
    • przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych;
    • prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych;
    • udzielanie i potwierdzanie poręczeń;
    • wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych;
    • pośrednictwo w dokonywaniu przekazów pieniężnych oraz rozliczeń w obrocie dewizowym

Oprócz tego ustawa dozwala bankom na wykonywanie innych czynności, nie związanych z istotą ich działalności (np. usługi w zakresie doradztwa finansowego, usługi certyfikacyjne związane z podpisem elektronicznym, nabywanie akcji i udziałów, obrót papierami wartościowymi etc.)

Podział z punktu widzenia klienta[edytuj | edytuj kod]

  • Operacje finansujące
  • Operacje depozytowe
  • Operacje obsługi obrotu
  • Operacje doradczo-konsultingowe

Rodzaje banków[edytuj | edytuj kod]

Gmach NBP we Wrocławiu

Podstawowe rodzaje banków w systemie bankowym to:

Istnieje także podział banków ze względu na prawną formę działalności:

Bankami nie są spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK), choć mogą być z nimi (a zwłaszcza z bankami spółdzielczymi) mylone.

Model biznesowy[edytuj | edytuj kod]

Bank może generować przychody, w tym odsetki, opłaty za transakcję i doradztwo finansowe, na wiele różnych sposobów. Główną metodą jest naliczanie odsetek od kapitału, który jest pożyczany klientom. Bank korzysta z różnicy pomiędzy poziomem odsetek, opłaca depozyt i inne źródła funduszy oraz poziom odsetek pobierany od działalności kredytowej.

Różnica ta jest określana jako rozpiętość pomiędzy kosztem funduszy i oprocentowaniem pożyczki. Historycznie, rentowności z działalności kredytowej są cykliczne i zależne od potrzeb i możliwości klientów pobierających pożyczki oraz etapu cyklu koniunkturalnego. Opłaty i doradztwo finansowe stanowią bardziej stabilny strumień przychodów, a zatem banki kładą większy nacisk na tych liniach dochodowych, w celu usprawnienia swoich wyników finansowych.

W ciągu ostatnich 20 lat amerykańskie banki podjęły wiele działań, aby zapewnić ich rentowność, odpowiadając na coraz bardziej zmienne warunki rynkowe. Po pierwsze, dotyczy to także aktu Gramm-Leach-Bliley, która pozwala bankom ponownie połączyć się z domami inwestycyjnymi i ubezpieczeniowymi. Połączenie usług bankowych, inwestycyjnych i ubezpieczeniowych pozwala tradycyjnym bankom odpowiadać na rosnące zapotrzebowanie konsumentów na tzw. „one-stop shopping” (zakupy dokonywane w jednym miejscu, np. centrum handlowym), umożliwiając sprzedaż krzyżową (która, banki mają nadzieję, również podniesie ich rentowność).

Po drugie, banki rozszerzają zastosowanie oparte na ocenie ryzyka, od pożyczek biznesowych do kredytów konsumpcyjnych.

Nadzór bankowy[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Nadzór bankowy.

Komisja Nadzoru Finansowego ma za zadanie m.in. sprawowanie nadzoru nad rynkiem finansowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym w Polsce. W ramach tego, przejmując obowiązki Komisji Nadzoru Bankowego, od 1 stycznia 2008 kontroluje działalność wszystkich banków w Polsce. Nadzór nad pracami Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów.

Przewodniczącym Komisji Nadzoru Finansowego jest Andrzej Jakubiak.

Największe banki[edytuj | edytuj kod]

Największe banki świata[edytuj | edytuj kod]

Poniższe zestawienie prezentuje listę największych banków na świecie, uszeregowanych według wielkości posiadanych aktywów. Liczby w USD, podane na koniec 2012 r.[2]:

  1. Industrial & Commercial Bank of China (ICBC) – 2 811 mld
  2. HSBC – 2 692 mld
  3. Deutsche Bank – 2 665 mld
  4. Crédit Agricole Group – 2 661 mld
  5. Mitsubishi UFJ Financial Group – 2 595 mld
  6. BNP Paribas – 2 527 mld
  7. Crédit Agricole SA – 2 441 mld
  8. Barclays – 2 402 mld
  9. JPMorgan Chase – 2 359 mld
  10. Japan Post Bank – 2 291 mld

W zestawieniu poniżej banki uszeregowano według kapitalizacji rynkowej (liczby w USD, według stanu na koniec 2012 r.[3]):

  1. Industrial & Commercial Bank of China (ICBC) – 241 mld
  2. China Construction Bank – 196 mld
  3. Wells Fargo – 161 mld
  4. HSBC – 151 mld
  5. Agricultural Bank of China – 142 mld
  6. JPMorgan Chase – 141 mld
  7. Bank of China – 129 mld
  8. Itau Unibanco – 88 mld
  9. Citigroup – 87 mld
  10. Commonwealth Bank – 83 mld

Największe banki działające w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Katowice, siedziba BRE Banku
  1. PKO Bank Polski – 190 mld zł
  2. Bank Pekao – 146 mld zł
  3. Bank Zachodni WBK – 101,8 mld zł* (uwzględniając 42 mld zł za kapitalizację Kredyt Banku)
  4. BRE Bank – 98,8 mld zł
  5. ING Bank Śląski – 69,7 mld zł
  6. Raiffeisen Bank Polska – 53,8 mld zł (uwzględniając 21 mld zł za kapitalizację Polbanku)
  7. Getin Noble Bank – 53,5 mld zł
  8. Bank Millennium – 50,8 mld zł
  9. Citi Handlowy – 41,5 mld zł
  10. Nordea Bank Polska – 35,3 mld zł
  11. Bank Gospodarki Żywnościowej – 33,4 mld zł
  12. BNP Paribas Bank Polska – 22,5 mld zł
  13. Bank Polskiej Spółdzielczości – 17,5 mld zł
  14. Bank Ochrony Środowiska – 15,6 mld zł

(14 największych banków według sumy bilansowej za rok 2012[4])

System bankowy agrobiznesu[edytuj | edytuj kod]

Bankowy system agrobiznesu tworzy ogół banków oraz instytucji parabankowych działających w agrobiznesie, odpowiednio zorganizowanych i powiązanych ze sobą.

W stosunku do sfery agrobiznesu banki spełniają następującą rolę:

  • depozytariusza wkładów oszczędnościowych podmiotów gospodarczych i ludności,
  • kredytodawcy,
  • jednostki prowadzącej rachunki rozliczeniowe poszczególnych podmiotów gospodarczych.

Rolnicy mogą korzystać ze specjalnej grupy kredytów o korzystniejszych warunkach ekonomicznych. Są to tzw. kredyty preferencyjne z dopłatą do oprocentowania z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Szczególne zasady udzielania tych kredytów dotyczą:

  • przeznaczenia kredytu,
  • podmiotów mogących ubiegać się o kredyt,
  • warunków udzielania kredytu,
  • procedur ubiegania się o kredyt.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz portal z wiadomościami w serwisie Wikinews na temat Bankowość

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]