Fitopatologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Fitopatologia (gr. φυτόν phyton – roślina, πάθος pathos – cierpienie, λόγος logos – nauka) – nauka zajmująca się chorobami roślin, często nazywana jest patologią roślin.

Nauka wyodrębniona w latach 70. XIX w. jako samodzielna gałąź botaniki stosowanej, stanowiąca jeden z najważniejszych czynników udoskonalania współczesnej produkcji rolniczej[1]. Fitopatologia wykorzystuje z jednej strony wiadomości z przedmiotów ogólnoprzyrodniczych, takich jak mikologia, bakteriologia, wirusologia, fizjologia roślin, biochemia, chemia, a z drugiej strony wiadomości z przedmiotów rolniczych, takich jak uprawa roli i roślin, nawożenie, hodowla roślin i genetyka oraz maszynoznawstwo rolnicze.

Do zadań fitopatologii należy badanie objawów chorobowych, poznawaniem wpływu czynników chorobotwórczych na organizmy roślinne i biologią tych czynników, ich cyklem życiowym, a także opracowywaniem metod i środków, które będą zapobiegać powstawaniu tych chorób lub je zwalczać.

Razem z entomologią stosowaną i herbologią tworzą odrębną dziedzinę wiedzyochronę roślin.

Obejmuje ona następujące działy:

  • ochrona roślin przed chorobami – metody i zasady zwalczania chorób,
  • profilaktyka – sposoby zapobiegania chorobom,
  • diagnostyka – identyfikacja czynników infekcyjnych,
  • symptomatologia (morfologia fitopatologiczna) – badanie i opisywanie zjawisk chorobowych i objawów chorób,
  • etiologia – identyfikacja, opisywanie i klasyfikacja (ustalanie przyczyn) czynników infekcyjnych chorobotwórczych (wirusy, mikoplazmy, bakterie, grzyby i pasożytnicze rośliny nasienne) oraz czynników nieinfekcyjnych chorobotwórczych (niekorzystne warunki środowiska),
  • epidemiologia – rozwój chorób i ich szkodliwość w populacji roślin, głównym przedmiotem badań są źródła infekcji, wpływ czynników zewnętrznych na rozwój chorób i rozprzestrzenianie się patogenów. Zajmuje się sposobami i warunkami rozprzestrzeniania patogenów w populacji roślin oraz badaniem mechanizmów powstawania epidemii (warunków, jakie do niej doprowadzają i w jakich powstaje), jej rozwoju;
  • terapeutyka – badanie środków zaradczych i sposobów ich stosowania,
  • patogeneza – badanie mechanizmów odporności roślin na choroby, rozwoju chorób od momentu zakażenia rośliny oraz związane z nią współdziałanie między czynnikiem chorobotwórczym i porażoną rośliną.

Wymagania stawiane fitopatologii ze strony praktyki w rolnictwie, ogrodnictwie i leśnictwie, nadają jej kierunek praktyczny.

Przypisy

  1. Józef Kochman: Fitopatologia. Wyd. II. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1973, s. 692.