Florian Ungler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
O ziołach i mocy ich ze zbiorów Biblioteki UAM wydana w drukarni Unglera

Florian Ungler (zm. w 1536 w Krakowie) – drukarz książek pochodzący z Bawarii.

Działalność drukarską rozpoczął w Krakowie, gdzie 25 lipca 1510 r. założył pierwszą w Polsce drukarnię drukującą książki w całości w języku polskim. W latach 1513-1514 pracował w spółce z W. Lernem, po rozwiązaniu jej pracował sam. Wydawał m.in. nakłady Hallera i Marka Szarfenbergera. Trudności finansowe i silna pozycja Hallera w Krakowie zmusiły Unglera do likwidacji drukarni w 1516r. i przejścia z materiałem typograficznym do oficyny hallerowskiej, gdzie do lipca 1520 r. pełnił funkcje kierownika technicznego. Po rozwiązaniu umowy z Hallerem, od 1521 roku ponownie prowadził samodzielnie drukarnie. Pożar 24 kwietnia 1528 zniszczył drukarnię, która rok później wznowiła pracę. Wypadek wpłynął na jej działalność tak jak problemy finansowe właściciela. Ungler utrzymywał kontakty z innymi drukarzami krakowskimi Hieronimem Wietorem i Maciejem Scharffenbergiem.

Zasób typograficzny Unglera był bardzo bogaty i niejednolity. Obie drukarnie posiadały łącznie kilkadziesiąt kompletów pism, serii inicjałów i ponad tysiąc drzeworytów o różnej wartości artystycznej, wykonanych głównie w Krakowie. Ungler używał kilku sygnów drukarskich, przedstawiających św. Floriana. Druki jego odznaczały się nierównym poziomem artystycznym, na ogół dość przeciętnym. Nowatorstwo Unglera polegało na wprowadzeniu po raz pierwszy w Polsce antykwy, polskiej szwabachy, fraktury, czcionki hebrajskiej.

Z pierwszej drukarni Unglera wyszło 80 tytułów dzieł. Pierwszy znany jego druk “ Almanach” S. Aurifabera ukazał się na przełomie 1510/11 r. W 1512 roku wyszło dzieło pt. Introductio in Ptholomei Cosmographiam z mapa Ameryki autorstwa Jana ze Stobnicy. Rok później ukazał się jego nakładem Raj duszny (Hortulus animae) w tłumaczeniu Biernata z Lublina, pierwsza drukowana książka w języku polskim. Ok. 1514 roku wydał Ortographia seu modus recte scribendi et legendi polonicum idioma, traktat o ortografii polskiej Stanisława Zaborowskiego. Z drugiej drukarni wyszło 166 pozycji m.in. bogato ilustrowany zielnik Stefana Falimirza O ziołach i mocy ich w 1534 roku, pierwsze drukowane mapy Polski i zachodniej części Litwy autorstwa Bernarda Wapowskiego (1526) i Żywot Pana Jezu Krysta św. Bonawentury (1522).

Przez cały czas swojej działalności drukarskiej Ungler borykał się z problemami finansowymi. Po jego śmierci w 1536 r. oficynę poprowadziła żona, Helena. Gdy zmarła w 1551 roku, urządzenia i materiał typograficzny oficyny dostały się drogą sprzedaży w ręce rodziny Szarffenbergów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barbara Bieńkowska Książka na przestrzeni dziejów, wyd. Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej im. Heleny Radlińskiej, Warszawa 2005, ISBN 83-88581-21-X
  • Helena Szwejkowska Książka drukowana XV - XVIII wieku, wyd państwowe Wydawnictwo Naukowe, Wrocław 1975
  • Słownik Pracowników Książki Polskiej, wyd. PWN, Warszawa 1972