Freiherr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Starszy typ korony Freiherra

Freiherr (pol. wolny pan) – najniższy i jeden z najstarszych niemieckich tytułów arystokratycznych odpowiadający baronowi, niższy od grafa (hrabiego).

Nadawany przez cesarza jako Reichsfreiherr, nadawany przez władców poszczególnych państw Cesarstwa (Rzeszy) jako Freiherr.

Stosowany jest często zamiennie z tytułem barona zwłaszcza w grzecznościowej tytulaturze. Zamiana w drugą stronę, tj. tytułu barona na freiherra nie jest możliwa, i rody posiadające nadania tytułów baronowskich z np. Inflant, Rosji czy Francji nie mają prawa do tytułu Freiherr.

Oznaką godności freiherra jest od poł. XIX wieku korona rangowa baronowska, o siedmiu pałkach zakończonych perłami. Wcześniej była powszechniej stosowana tzw. stara korona freiherra (niem. Alte Freiherrskrone) w postaci złotej obręczy oplecionej sznurem pereł i ozdobionej u góru pięcioma dużymi perłami.

Korona Freiherra (XIX-XX w.)

Żeńska forma: (niem.) Freifrau (żona) lub Freiherrin, Freiin (niezamężna córka).

Gdy w Niemczech w 1919 roku zniesiono tytuły arystokratyczne[1], stały się one częścią nazwiska rodowego (w Austrii znikły zupełnie) i tak zamiast "Freiherr Wernher von Braun" stosuje się "Wernher Freiherr von Braun" (Wernher baron von Braun) czy też zamiast "Graf Anton von Magnis" pisze się "Anton Graf von Magnis" (Antoni hrabia Magnis). Również w Polsce konstytucja marcowa w 1921 zniosła tytuły arystokratyczne. W Polsce szyk "imię-tytuł-nazwisko" był zwyczajem jeszcze przedrozbiorowym, jednak ograniczonym do ceremonialnych uroczystości i podpisów itp. Wskutek snobizmu czy też mody konstrukcję tę zaczęto naśladować i stosować także w języku polskim; stąd czasem zamiast mówić "hrabia Wojciech Dzieduszycki" używa się dość pretensjonalnej w codziennych sytuacjach lub w zwykłym tekście formy "Wojciech hr. Dzieduszycki" czy też "Adam Karol książę Czartoryski".

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Gert Oswald: Lexikon der Heraldik, Leipzig, 1984

Przypisy

  1. Artykuł 109 Konstytucji Rzeszy. juris.de. [dostęp 24 maja 2010].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]