Gajdy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: gajdy (dudy) – instrument muzyczny.
Gajdy
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat iławski
Gmina Zalewo
Liczba ludności (2007) 127
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 14-230
Tablice rejestracyjne NIL
SIMC 0490659
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Gajdy
Gajdy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gajdy
Gajdy
Ziemia 53°51′20″N 19°31′48″E/53,855556 19,530000Na mapach: 53°51′20″N 19°31′48″E/53,855556 19,530000

Gajdy (niem. Goyden) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana w dokumentach z roku 1383 jako wieś pruska na 20 włókach. Pierwotnie występowała pod nazwą Gogyn, Gaiden, która najprawdopodobniej wywodzi się z języka Prusów, gdzie gaydis znaczy pszenica. W roku 1782 we wsi odnotowano 20 domów (dymów), natomiast w 1858 w 30 gospodarstwach domowych było 306 mieszkańców. W latach 1937-1939 było 234 mieszkańców. W latach 1945-1946 miejscowość nosiła nazwę Gogowo[1].

W latach 1855-1920 znajdował się tutaj zbór baptystyczny, posiadający własną wzniesioną w 1863 świątynię na 300 osób[2]. W 1862 wspólnota ta miała liczyć 485 członków, przy czym znaczna część z nich posługiwała się wyłącznie językiem polskim[3]. Pastorem zboru przez wiele lat był Rudolf Stangnowski (1810-1890)[4]. Działalność zboru zanikła w 1920 na skutek emigracji jego czonków do USA[5]. Budynek kościelny został wówczas przeznaczony na cele mieszkalne[6].

W roku 1973 Gajdy jako wieś należały do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo, natomiast w latach 1975-1998 do województwa olsztyńskiego.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości działają amatorskie sekcje tenisa stołowego i piłki nożnej pod nazwą Tornado Gajdy[potrzebne źródło].

Interesujące obiekty historyczno-geograficzne[edytuj | edytuj kod]

  • dawny cmentarz niemiecki
  • dawna świątynia baptystyczna, obecnie budynek mieszkalny
  • Gajdzkie Góry (niem. Goydener Berge) - wzniesienie o wysokości 143 m, znajdujace się na wschód od wsi[7].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Morąg. Z dziejów miasta i powiatu", Pojezierze, Olsztyn 1973

Link zewnętrzny[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Skrodzki, Gajdy - karty z dziejów baptyzmu w Polsce, s. 11 - tekst na witrynie Akademia.edu (dostęp: 3 sierpnia 2014 r.)..

Przypisy