Dudy

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Dudy szkockie. 1) Piszczałka melodyczna, tzw. przebierka 2) worek 3) trzonek 4) dymka (specyficzny ustnik) 5) tenorowe piszczałki burdonowe 6) piszczałka basowa 7) stroik 8) sznurek ozdobny
Wikisłownik
Zobacz hasło dudyWikisłowniku
Dudy wielkopolskie (mężczyzna) i kozioł czarny (kobieta)

Dudy (inne nazwy regionalne w Polsce to: koza, gajdy, sierszenki; powszechną, aczkolwiek niepoprawną nazwą jest również kobza[1]) – instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych; składa się z:

  • jednej lub kilku piszczałek melodycznych zaopatrzonych w stroiki trzcinowe (pojedyncze – tzw. klarnetowe lub podwójne – tzw. obojowe) i otwory boczne;
  • jednej lub kilku piszczałek burdonowych (wydających dźwięk stały, burdon);
  • zbiornika powietrza z koziej lub owczej skóry; (we współczesnych typach dud zastępowanych innymi materiałami, na przykład gore-texem)
  • rurki do wdmuchiwania powietrza do zbiornika (w rozwiniętym typie dud jest ona zastąpiona mieszkiem).

Przeniesione z Azji do Europy w średniowieczu[potrzebne źródło], zostały włączone do europejskiego instrumentarium ludowego; szczególnie popularne do dziś w ludowej muzyce szkockiej (tzw. bagpipe), także w muzyce z Irlandii (uilleann pipes), rejonów Hiszpanii - Galicji i Asturii (gaita) i FrancjiBretanii (biniou).

W Polsce, w zależności od regionu, są nazywane kozłem, gajdami lub kozą. W powszechnym użyciu jest również nazwa kobza[1], pierwotnie dotycząca innego instrumentu (zob. kobza). Dudy są popularnym intrumentem ludowym Podhala, Beskidu Żywieckiego, Śląskiego, Śląska Cieszyńskiego a przede wszystkim Wielkopolski, gdzie rozróżnia się:

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Pierwotnie słowo kobza odnosiło się jedynie do instrumentu strunowego, obecnie, za sprawą uzusu, słowniki dopuszczają stosowanie określenia kobza i kobziarz w odniesieniu do gry na dudach (definicja w słowniku PWN)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Utwórz książkę