Gajusz Duiliusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gajusz Duiliusz (łac. Gaius Duilius, żył w III wieku p.n.e.) – rzymski polityk i wojskowy, konsul w 260 roku p.n.e., zwycięzca w bitwie morskiej pod Mylae w czasie pierwszej wojny punickiej.

Pochodził z rodu Duiliuszów o plebejskich korzeniach. W 260 roku p.n.e. został, jako homo novus, wybrany konsulem razem z Gnejuszem Korneliuszem Scypionem[1]. Po wzięciu tego ostatniego do niewoli przez Kartagińczyków w bitwie koło Wysp Liparyjskich Gajusz Duiliusz przejął dowodzenie flotą rzymską. W bitwie pod Mylae (dzisiejsze Milazzo) zastosował po raz pierwszy ruchome pomosty do abordażu (tzw. kruki, łac. corvus), które wbijając się w pokład okrętów kartagińskich uniemożliwiły im użycie taranów, zaś Rzymianom pozwoliły na walkę wręcz na szczepionych jednostkach. Wygrana pod Mylae była pierwszym zwycięstwem rzymskiej floty w historii[2].

Jako zwycięski wódz Gajusz Duiliusz odbył w 259 roku p.n.e. triumf w Rzymie, zaś na jego cześć wzniesiono na Forum Romanum kolumnę, ozdobioną dziobami okrętów (tzw. columna rostrata, po wygranej bitwie pod Mylae motyw dziobu okrętu pojawił się także na rzymskich monetach)[3]. Ze zdobyczy wojennych Gajusz Duiliusz ufundował świątynię Janusa na rzymskim Forum Holitorium[1]. W 258 roku p.n.e. został, wraz z Lucjuszem Korneliuszem Scypionem, wybrany cenzorem.

Posąg Gajusza Duiliusza znajdował się, wśród wyobrażeń innych zwycięskich wodzów rzymskich, w bocznym portyku świątyni Marsa Mściciela na Forum Augusta[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: 1988. S. 206. ISBN 83-01-03529-3.
  2. Bernard Nowaczyk: Kartagina 149-146 p.n.e. Warszawa: 2008. Ss. 41, 66. ISBN 978-83-11-11270-4.
  3. Maria Jaczynowska: Historia starożytnego Rzymu. Warszawa: 1982. S. 85. ISBN 83-01-00268-9.
  4. Jerzy Ciechanowicz: Rzym: Ludzie i budowle. Warszawa: 1987. Ss. 217-218. ISBN 83-06-01503-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]