Guadalcanal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Guadalcanal
Pomnik amerykański w Honiarze
Pomnik amerykański w Honiarze
Państwo  Wyspy Salomona
Akwen Ocean Spokojny
Archipelag Wyspy Salomona
Powierzchnia 6470 km²
Populacja (1999)
 • liczba ludności
 • gęstość

109 382
20,4 os./km²
Położenie na mapie Wysp Salomona
Mapa lokalizacyjna Wysp Salomona
Guadalcanal
Guadalcanal
Ziemia 9°37′S 160°11′E/-9,616667 160,183333
Mapa wyspy
Mapa wyspy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Guadalcanal (Isatabu) – wyspa na Oceanie Spokojnym o powierzchni 6470 km2, największa z wysp archipelagu Wysp Salomona, należąca do państwa Wyspy Salomona. Nazwę swą zawdzięcza hiszpańskiemu odkrywcy Álvaro de Mendaña de Neira pochodzącemu z prowincji Sewilli. Największym miastem jest Honiara, stanowiąca jednocześnie stolicę państwa. Honiara leży na północnym wybrzeżu wyspy, pomiędzy przylądkami Lunga i Cruz, kilka kilometrów na zachód od miejsca, gdzie w roku 1942 znajdował się przyczółek amerykański podczas walk z Japończykami. W 1990 wyspa miała 50 tys. mieszkańców.

Powierzchnia wyspy jest górzysta, w większości porośnięta dżunglą. Najwyższy szczyt to nieczynny wulkan Popomanaseu wysokość 2332 m n.p.m.

Przedstawicielem miejscowej fauny jest torbacz z rodziny oposów o nazwie phalanger (in. szary kuskus). Pozostałe ssaki to nietoperze i małe gryzonie. Licznie reprezentowane są ptaki, w tym kilka gatunków kolorowych papug. Z gadów występują tu krokodyle różańcowe. Współcześnie krokodyle te spotyka się wyłącznie u południowych brzegów wyspy, ale w latach II wojny światowej spotykano je również na północy, w rejonie toczonych walk, czego dowodem jest, że rzeczkę Tenaru w pobliżu Lotniska Hendersona żołnierze amerykańscy nazywali "Aligator Creek". Jadowite węże są nieliczne i nie stanowią poważnego zagrożenia dla turystów. Lasy wyspy zamieszkuje natomiast odmiana jadowitych pareczników, których ukąszenie może być bardzo bolesne. Ponadto problemem zdrowotnym na wyspie jest malaria.

Podstawą gospodarki wyspy jest rolnictwo, przemysł jest słabo rozwinięty, lokalne władze liczą natomiast na wzrost wpływów z turystyki.

Wyspa, razem z innymi wyspami archipelagu, została odkryta i nazwana w 1568 przez hiszpańskiego żeglarza Alvaro Mendana de Neyrę.

Historia[edytuj | edytuj kod]

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Walki o Guadalcanal.

Podczas II wojny światowej, w czerwcu 1942 Guadalcanal opanowali Japończycy. Od 7 sierpnia 1942 do 8 lutego 1943 na wyspie trwały ciężkie walki pomiędzy amerykańską piechotą morską, zajmującą umocnione pozycje naokoło lotniska polowego Henderson Field na północnym wybrzeżu, a siłami japońskimi, atakującymi z głębi wyspy, zakończone ostatecznie opanowaniem wyspy przez Amerykanów. Na wysokości północnych wybrzeży wyspy toczyły się podczas tych zmagań liczne bitwy morskie.

Zamieszki polityczne[edytuj | edytuj kod]

W 1998 na Guadalcanal wybuchły zamieszki etniczne, skierowane przeciw imigrantom z sąsiedniej wyspy Malaita. Na wyspie zaczęły zwalczać się nawzajem dwa ugrupowania bojówkarskie: Ruch Wolności Isatabu i Orły z Malaity. W lipcu 2000 Orły opanowały Honiarę i zmusiły premiera państwa do ustąpienia. W lipcu 2003, wobec utraty możliwości kontrolowania sytuacji w kraju przez rząd, doszło do wysłania na Guadalcanal żołnierzy zagranicznych sił pokojowych z Australii i państw Oceanii, na prośbę parlamentu Wysp Salomona. W dalszym ciągu na wyspie panuje niestabilna sytuacja polityczna, pogłębiająca kryzys gospodarczy.