Hauntologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hauntologiafilozoficzna idea przedstawiona w 1993 przez Jacques'a Derridę w książce Widma Marksa. Sam termin jest grą słów "haunt" (nawiedzać) i "ontology" – w języku francuskim brzmienie słowa "ontologia" jest takie samo jak "hauntologia". Termin odnosi się do "paradoksalnego stanu widma, które nie jest bytem, ani nie-bytem".

Idea głosi, że teraźniejszość istnieje tylko w odniesieniu do przeszłości, i że społeczeństwo po końcu historii zacznie się kierować w stronę estetyk, które są obecnie postrzegane jako dziwne i staromodne, a więc w stronę "ducha" przeszłości. W tym wiele łączy hauntologie z literaturą cyberpunkową. Derrida utrzymuje że koniec historii będzie stanem nie do utrzymania.

Nazwa hauntologia pochodzi ze wstępu do Manifestu Komunistycznego: "po Europie krąży widmo, widmo komunizmu". Derrida twierdzi, że duch Karola Marksa po 1989 jest jeszcze bardziej obecny. Ignorancja zachodnich społeczeństw wobec rozmaitych wojen, ludobójstw i katastrof humanitarnych powoduje, że będzie on nawiedzał zachodnie społeczeństwa, przyczyniając się do odrodzenia zainteresowania komunizmem. Ideę Derridy krytykowało wielu filozofów m.in. Jürgen Habermas i Richard Rorty.