Incydent z Little Belt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Incydent z Little Belt
Little Belt, Sloop of War.jpg
Czas 16 maja 1811
Miejsce wybrzeże Karoliny Północnej
Wynik zwycięstwo Amerykanów
Strony konfliktu
Naval Ensign of the United Kingdom.svg Royal Navy United States Navy United States Navy
Dowódcy
Naval Ensign of the United Kingdom.svg Arthur Bingham United States Navy John Rodgers
Siły
1 slup wojenny 1 fregata
Straty
slup mocno uszkodzony
11 zabitych, 21 rannych
fregata nieznacznie uszkodzona
1 ranny

Incydent z Little Belt to bitwa morska stoczona w nocy 16 maja 1811 roku. W starciu wzięły udział fregata amerykańska USS "President" i brytyjski slup wojenny HMS "Little Belt", który jako Lillebælt należał do floty duńskiej, nim został zdobyty przez Brytyjczyków w czasie bitwy pod Kopenhagą. Do incydentu doszło u wybrzeży Karoliny Północnej. Incydent z Little Belt był jednym z wielu wydarzeń, które przyspieszyły wybuch wojny brytyjsko-amerykańskiej.

Podłoże[edytuj | edytuj kod]

Incydent z Little Belt wydarzył się w cztery lata po podobnym incydencie, w którym uczestniczył okręt liniowy HMS „Leopard” i fregata USS „Chesapeake” i piętnaście dni po kolejnym takim wypadku, kiedy to brytyjska fregata HMS Guerriere zatrzymała 1 maja amerykański bryg USS Spitfire u brzegów Sandy Hook w New Jersey i zagarnęła siłą do służby w Royal Navy obywatela stanu Maine, Johna Diggio, ucznia żaglomistrza Spitfire. W tej sytuacji sekretarz marynarki, Paul Hamilton, nakazał okrętom USS President i USS Argus patrolowanie wybrzeża od Karoliny Północnej po Nowy Jork.

Pościg[edytuj | edytuj kod]

Dowódcą USS President był komodor John Rodgers. Opuścił kilka dni wcześniej Annapolis i wiedział o aferze z HMS Guerriere. Amerykańska fregata znajdowała się na wysokości Wirginii i żeglowała na północ, w stronę Nowego Jorku. Little Belt został dostrzeżony około południa 16 maja. Sądząc, że ma do czynienia z Guerriere, Rodgers nakazał pościg. Dowódcą brytyjskiego okrętu był Arthur Bingham. Gdy Bingham zażądał od USS President zidentyfikowania się i nie otrzymał żadnej odpowiedzi, zauważył błękitną banderę amerykańską. Podążał na południe ścigany przez USS President, bowiem komodor Rodgers chciał zidentyfikować obcy okręt, choć wiedział już, że nie jest to Guerriere. Około godziny 15:30 USS President znalazł się wystarczająco blisko od Little Belt, że Rogers mógł dostrzec część rufy drugiego okrętu. Kąt, pod jakim Rodgers widział Little Belt, powodował, że brytyjski okręt wydawał mu się większy niż był. W rzeczywistości Little Belt był znacznie mniejszy i słabszy niż President: 460 ton w porównaniu z 1576 President'a; miał też zaledwie 20 dział, podczas gdy President 44.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczął się pościg. President powoli zbliżał się do Little Belt, a Binghamowi zdawało się, że fregata manewruje tak, jakby chciała zająć najdogodniejszą pozycję do ostrzelania brytyjskiego slupa. By uniknąć takiej sytuacji Bingham trzykrotnie zmieniał kurs. Okręty znalazły się w zasięgu swych dział dobrze po zapadnięciu zmroku. Około godziny 22:15 obaj kapitanowie zażądali od siebie nawzajem zidentyfikowania statków i obaj zignorowali pytanie. Każdy z nich twierdził później, że to on zadał pytanie pierwszy. Wkrótce potem padł strzał, ale i tu nie ma zgodności kto oddał ten strzał[1]. Nie minęło kilka minut gdy rozpoczęła się gwałtowna wymiana ognia, przy czym amerykański okręt miał miażdżącą przewagę. Mniej więcej po kwadransie, większość brytyjskich dział zamilkła i Rodgers nakazał wstrzymać ogień. President zbliżył się by zapytać, czy Little Belt tonie. Bingham odpowiedział przecząco, więc President oddalił się ponownie.

Rezultaty[edytuj | edytuj kod]

President miał tylko jednego rannego; Little Belt stracił w czasie bitwy dziewięciu zabitych i dwudziestu trzech rannych (dwóch rannych zmarło następnego dnia), a sam slup doznał ciężkich uszkodzeń. Rano 17 maja amerykański porucznik John Creighton podpłynął szalupą do burty Little Belt by wyrazić ubolewanie z powodu "nieszczęśliwego zdarzenia" i zaoferować miejsce w jakimkolwiek "porcie Stanów Zjednoczonych", co Bingham odrzucił. Gdy brytyjski kapitan zapytał dlaczego President zaatakował jego znacznie mniejszy okręt, Creighton stwierdził, że Little Belt sprowokował starcie. Bingham zdecydowanie zaprzeczył.

Creighton wrócił na swój okręt, po czym President i Little Belt oddaliły się od siebie. President pożeglował do Nowego Jorku, a Little Belt do Halifaksu w Nowej Szkocji. Przez kilka następnych miesięcy obie strony oskarżały się nawzajem o spowodowanie incydentu. Rodgers twierdził, że omyłkowo wziął brytyjski slup za fregatę i że to Bingham strzelił pierwszy. Admiralicja wyraziła Binghamowi swe zaufanie; 7 lutego 1812 roku otrzymał awans na komandora.

19 sierpnia 1812 roku, około 750 mil na wschód od Bostonu, fregata HMS Guerriere ruszała do (zakończonej klęską) akcji przeciw USS Constitution. Na głównym żaglu jej fokmasztu widniał napis: "NOT THE LITTLE BELT" (to nie Little Belt)[2][3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ian W. Toll, ss.321-323.
  2. Tyrone G. Martin, s.155
  3. Ian W. Toll, ss.347-348

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ian W. Toll: Six Frigates: The Epic History of the Founding of the U.S. Navy. New York: W.W. Norton, 2006. ISBN 978-0-3930-5847-5.
  • Tyrone G. Martin: A Most Fortunate Ship: A Narrative History of Old Ironsides. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 2006.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]