Karolina Północna

Karolina Północna
State of North Carolina
Flaga stanowa Karoliny Północnej Pieczęć stanowa Karoliny Północnej
Przydomek: Tar Heel State
Dewiza: Esse quam videri
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Raleigh
Język urzędowy	angielski
Mieszkańcy	North Carolinian
Gubernator	Pat McCrory (R)
Największe miasto	Charlotte
Powierzchnia  • ogółem  • lądowa  • wodna  • % wodna	na 28. miejscu 139 509 km² 126 256 km² 13 227 km² 9,5 %
Szerokość Długość Wzniesienie  • najwyższe  • średnie  • najniższe	805 km 240 km   2037 m 215 m 0 m
Szerokość geograficzna	34°N – 36°21'N
Długość geograficzna	75°30'W – 84°15'W
Populacja (2000)	na 11. miejscu 8 049 313
Gęstość (2000)	na 17. miejscu 63,80 os./km²
Piramida wieku
Wejście do Unii  • kolejność  • data	12 21 listopada 1789
Strefa czasowa Czas letni	UTC-5:00 UTC-4:00
ISO 3166-2	US-NC
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Karolina Północna (ang. North Carolina)(wymowa:/ˌnɔrθ kærəˈlaɪnə/) – stan w południowo-wschodniej części USA, graniczący od północy z Wirginią od południa z Georgią i Karoliną Południową, a od zachodu z Tennessee. Granicę wschodnią stanowi Ocean Atlantycki.

Historia

4 lipca 1584 na wybrzeżu dzisiejszej Karoliny Północnej wylądowała angielska ekspedycja pod wodzą Philipa Amadasa i Arthura Barlowa z zadaniem założenia kolonii. W 1585 założono pierwszą kolonię na wyspie Roanoke która jednak nie przetrwała (tzw. Zaginiona Kolonia). Pierwsi stali angielscy osadnicy przybyli z sąsiedniej Wirginii na początku XVII w. Od 1663 do 1712 istniała kolonia pod nazwą Province of Carolina, ustanowiona na podstawie przywilejów wydanych przez króla Anglii Karola II Stuarta i nazwana na cześć jego ojca Karola I Stuarta. Około roku 1712 kolonia ta formalnie podzieliła się na Karolinę Północną i Karolinę Południową (faktycznie te dwie części rozwijały się samodzielnie od początku europejskiego osadnictwa). 21 listopada 1789 kolonia ratyfikowała konstytucję USA. Podczas wojny secesyjnej Karolina Północna była jednym ze stanów Konfederacji. 17 grudnia 1903 na mierzei pomiędzy miejscowościami Kitty Hawk a Kill Devil Hills miał miejsce pierwszy lot samolotu konstrukcji braci Wright.

Geografia

Karolina Północna – mapa fizyczna z granicami hrabstw

Stan rozciąga się od Atlantyku na wschodzie do Appalachów na zachodzie. Główne rzeki to Roanoke, Pee Dee, i Black. Stan ma klimat podzwrotnikowy, na wybrzeżu zwrotnikowy morski, średnia temperatura wynosi 19 stopni. 5 największych miast to Charlotte, Raleigh, Greensboro, Winston-Salem i Durham. Stan podzielony jest na 100 hrabstw (największe z nich to hrabstwo Mecklenburg).

Polityka

Senatorzy reprezentujący stan to Richard Burr (R) i Kay Hagan (D). Z wyjątkiem roku 1976, w wyborach prezydenckich od 1968 do 2004 w stanie wygrywał kandydat Partii Republikańskiej. W 2008 w stanie niezacznie wygrał Barack Obama.

Wyższe uczelnie

System uniwersytetów stanowych (ang. University of North Carolina) składa się z 16 uczelni. Wśród nich największą renomą cieszy się Uniwersytet Karoliny Północnej w Chapel Hill, najstarszy uniwersytet stanowy w USA. Najbardziej znaną uczelnią prywatną jest Duke University w Durham.

Dodatkowe informacje

• Liczba parków stanowych: 30
• Dewiza: Esse Quam Videri (Prawda ważniejsza niż pozory)
• Przydomek: The Tar Heel State
• Znaczenie przydomku: Stan wysmołowanej pięty. Według tradycji przekazywanej od czasów wojny domowej żołnierze Karoliny Północnej wygrażali innym oddziałom, które chciały umknąć z pola bitwy, że wysmołują im pięty, żeby wytrwali do następnej bitwy.
• Symbole: sosna, kardynał, dereń
• Przemysł i bogactwa naturalne:
  • główne uprawy: tytoń, bataty, kukurydza, soja, orzeszki ziemne
  • hodowla: trzoda chlewna, kurczęta.
  • wydobywczy (fosforyty)
  • chemiczny, tekstylny, przetwórczy

Ciekawostki:

• Parki narodowe i atrakcje turystyczne: Park Narodowy Great Smoky Mountains, Blue Ridge Parkway.
• Karolina Północna była jednym z dwóch pierwszych stanów (obok Pensylwanii), w których konstytucji pojawił zapis o utworzeniu uniwersytetu stanowego (1776).

Religia

• ewangelikalizm - 41%
• protestantyzm - 34%
• bez religii - 12%
• katolicyzm - 9%
• buddyzm - 1%
• pozostali - 3%

Największymi grupami religijnymi w 2010 roku, były:

• Południowa Konwencja Baptystów: 1,513,059
• Zjednoczony Kościół Metodystyczny: 659,064
• Protestantyzm bez denominacyjny: 565,051
• Kościół katolicki: 428,860
• Kościół Prezbiteriański USA: 185,669
• Metodystyczno-Episkopalny Afrykański Kościół Syjonu: 109,087
• Kościół Boży (Cleveland): 89,359
• Kościół Episkopalny: 83,234
• Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich: 76,782
• Kościół Ewangelicko-Luterański w Ameryce: 69,163
• Zielonoświątkowy Kościół Świętości: 57,414
• Zbory Boże: 56,086

Przypisy

Zobacz też: Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone/Podział terytorialny, Historia Stanów Zjednoczonych, Roanoke.