Jezioro Ostrowskie (kujawsko-pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jezioro Ostrowskie
Jezioro Ostrowskie, zdjęcie z terenu wsi Ostrowo.
Jezioro Ostrowskie, zdjęcie z terenu wsi Ostrowo.
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Lokalizacja Pojezierze Gnieźnieńskie
Powierzchnia 349 ha
Głębokość
• maksymalna

32,6 m
Klasa jakości wody II (w roku 2009)
Rodzaj jeziora rynnowe
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Jezioro Ostrowskie
Jezioro Ostrowskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jezioro Ostrowskie
Jezioro Ostrowskie
Ziemia 52°31′42″N 18°07′25″E/52,528333 18,123611Na mapach: 52°31′42″N 18°07′25″E/52,528333 18,123611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Jezioro Ostrowskie - jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie, położone na Wysoczyźnie Gnieźnieńskiej (inaczej Pojezierze Gnieźnieńskie) Jest to jezioro polodowcowe typu rynnowego. Głębokość jeziora wynosi 32,6 m, długość 6,6 km, a powierzchnia 349 ha.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jezioro Ostrowskie
Widok z Przyjezierza
Widok z Przyjezierza

Z uwagi na drastyczne obniżenie poziomu lustra wody, związane z oddziaływaniem leja depresyjnego odkrywkowych kopalni węgla brunatnego Zagłębia Konińskiego, jezioro podzielone zostało na dwie odrębne części:

  • zachodnią, którą stanowi długa na prawie 7 km, wąska rynna, z serią przegłębień oddzielonych podwodnymi progami. Jej otoczenie stanowi zwarty kompleks leśny. W latach 80. w jeziorze, na wysokości miejscowości Ostrowo, funkcjonowała sadzowa hodowla pstrąga;
  • wschodnią, rozleglejszą, która posiada urozmaiconą rzeźbę dna i rozległą partię litoralu porośniętego przez łąki ramienicowe. Nad tą częścią jeziora położona jest wypoczynkowa miejscowość Przyjezierze. Zlokalizowano tutaj liczne ośrodki wypoczynkowe i plaże. Szacuje się, że w ciągu sezonu letniego miejscowość odwiedza około 100 tys. osób.

Naturalne warunki jeziora pozwalają przyporządkować je do korzystnej II kategorii podatności na degradację. Ocena stanu czystości dla całego jeziora odpowiada poprawnej - II klasie czystości. Jakość wód jest jednak wyraźnie zróżnicowana w poszczególnych częściach. W partii zachodniej ustala się na pograniczu III/II klasy, natomiast we fragmencie zachodnim na granicy II/I klasy czystości. Gorsza jest przede wszystkim kondycja tlenowa w części zachodniej, gdzie latem poniżej głębokości 6 metrów panowały warunki beztlenowe. W basenie wschodnim deficyty tlenowe występowały jedynie w stosunkowo wąskiej strefie naddennej. Zasadniczo różniła się także koncentracja chlorofilu a, będącego wskaźnikiem produkcyjności jeziora. Średnia wartość tego parametru w zachodnim fragmencie odpowiadała III klasie czystości, we wschodnim była znacznie poniżej wartości charakterystycznej dla I klasy czystości. W efekcie przezroczystość wody zmieniała się z poniżej 1 m w basenie zachodnim, do ponad 5 m - we wschodnim. Analizując zmiany wieloletnie, można uznać, że w ciągu 30 lat nastąpiła degradacja jakości wód większej części jeziora. Doszło tutaj także do zdecydowanie niekorzystnych zmian w składzie roślinności zanurzonej. Wschodni basen jeziora pomimo niezwykle silnej presji turystycznej, utrzymuje cechy jeziora mezotroficznego, a więc o wodach wysokiej jakości.

Zagrożenie[edytuj | edytuj kod]

Na początku XXI wieku zaobserwowano systematyczne opadanie poziomu lustra wody w jeziorze. W latach 2003–2006 w regionie panowały wysokie temperatury oraz niskie opady, co zredukowało dopływ wody do jeziora. Pomimo tego, Kujawsko-Pomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz Wielkopolska Komisja do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko przy Wojewodzie Wielkopolskim uważają, że możliwą przyczyną obniżania się poziomu wód jest występujący w pobliżu jezior lej depresyjny spowodowany działalnością Kopalni Węgla Brunatnego Konin[1], który spowodował obniżenie się lustra wody o 1,79[2] m i powiększenie się plaży o 200 m. W celu ustalenia rzeczywistych przyczyn tego zjawiska zlecono wykonanie odpowiednich ekspertyz. Na działalność kopalni złożone zostały skargi do polskich władz oraz do Komisji Europejskiej[3].

Najwięcej na kurczeniu się jeziora traci fauna je zamieszkująca i okoliczne lasy Nadleśnictwa Miradz, w którym znajduje się zbiornik wodny.

Nad jeziorem położony jest ośrodek wypoczynkowy Przyjezierze. Zmniejszające się jezioro powoduje coraz mniejszą liczbę turystów, co niekorzystnie odbija się na dochodach właścicieli pensjonatów i sklepikarzy.

Wyższe od przeciętnych opady w okresie od stycznia 2010 do lutego 2011 spowodowały znaczny wzrost poziomu lustra wody w jeziorze.

Przypisy

  1. Poseł Krzysztof Brejza oraz grupa posłów: Interpelacja nr 1893 do ministra środowiska w sprawie działalności kopalni Konin i jej wpływu na poziom wód w jeziorach leżących na terenie woj. kujawsko-pomorskiego oraz wielkopolskiego. 3 marca 2008. [dostęp 1 sierpnia 2011].
  2. Jacek Łuczak: Jak znikają jeziora. Gazeta Wyborcza, 10 sierpnia 2006. [dostęp 1 sierpnia 2011].
  3. Skarga do Komisji Europejskiej z dnia 3 listopada 2008 r. złożona przez Gminę Kruszwica na łamanie prawa UE przez polskie organy administracyjne uzupełniona w dniu 25 stycznia 2010 (uzupełnienie skargi w pliku pdf).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]