Jezioro Ostrowskie (kujawsko-pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jezioro Ostrowskie
Jezioro Ostrowskie, zdjęcie z terenu wsi Ostrowo.
Jezioro Ostrowskie, zdjęcie z terenu wsi Ostrowo.
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Lokalizacja Pojezierze Gnieźnieńskie
Powierzchnia 349 ha
Głębokość
• maksymalna

32,6 m
Klasa jakości wody II (w roku 2009)
Rodzaj jeziora rynnowe
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Jezioro Ostrowskie
Jezioro Ostrowskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jezioro Ostrowskie
Jezioro Ostrowskie
Ziemia 52°31′42″N 18°07′25″E/52,528333 18,123611Na mapach: 52°31′42″N 18°07′25″E/52,528333 18,123611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Jezioro Ostrowskie - jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie, położone na Wysoczyźnie Gnieźnieńskiej (inaczej Pojezierze Gnieźnieńskie) Jest to jezioro polodowcowe typu rynnowego. Głębokość jeziora wynosi 32,6 m, długość 6,6 km, a powierzchnia 349 ha.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jezioro Ostrowskie
Widok z Przyjezierza
Widok z Przyjezierza

Z uwagi na drastyczne obniżenie poziomu lustra wody, związane z oddziaływaniem leja depresyjnego odkrywkowych kopalni węgla brunatnego Zagłębia Konińskiego, jezioro podzielone zostało na dwie odrębne części:

  • zachodnią, którą stanowi długa na prawie 7 km, wąska rynna, z serią przegłębień oddzielonych podwodnymi progami. Jej otoczenie stanowi zwarty kompleks leśny. W latach 80. w jeziorze, na wysokości miejscowości Ostrowo, funkcjonowała sadzowa hodowla pstrąga;
  • wschodnią, rozleglejszą, która posiada urozmaiconą rzeźbę dna i rozległą partię litoralu porośniętego przez łąki ramienicowe. Nad tą częścią jeziora położona jest wypoczynkowa miejscowość Przyjezierze. Zlokalizowano tutaj liczne ośrodki wypoczynkowe i plaże. Szacuje się, że w ciągu sezonu letniego miejscowość odwiedza około 100 tys. osób.

Naturalne warunki jeziora pozwalają przyporządkować je do korzystnej II kategorii podatności na degradację. Ocena stanu czystości dla całego jeziora odpowiada poprawnej - II klasie czystości. Jakość wód jest jednak wyraźnie zróżnicowana w poszczególnych częściach. W partii zachodniej ustala się na pograniczu III/II klasy, natomiast we fragmencie zachodnim na granicy II/I klasy czystości. Gorsza jest przede wszystkim kondycja tlenowa w części zachodniej, gdzie latem poniżej głębokości 6 metrów panowały warunki beztlenowe. W basenie wschodnim deficyty tlenowe występowały jedynie w stosunkowo wąskiej strefie naddennej. Zasadniczo różniła się także koncentracja chlorofilu a, będącego wskaźnikiem produkcyjności jeziora. Średnia wartość tego parametru w zachodnim fragmencie odpowiadała III klasie czystości, we wschodnim była znacznie poniżej wartości charakterystycznej dla I klasy czystości. W efekcie przezroczystość wody zmieniała się z poniżej 1 m w basenie zachodnim, do ponad 5 m - we wschodnim. Analizując zmiany wieloletnie, można uznać, że w ciągu 30 lat nastąpiła degradacja jakości wód większej części jeziora. Doszło tutaj także do zdecydowanie niekorzystnych zmian w składzie roślinności zanurzonej. Wschodni basen jeziora pomimo niezwykle silnej presji turystycznej, utrzymuje cechy jeziora mezotroficznego, a więc o wodach wysokiej jakości.

Zagrożenie[edytuj | edytuj kod]

Na początku XXI wieku zaobserwowano systematyczne opadanie poziomu lustra wody w jeziorze. W latach 2003–2006 w regionie panowały wysokie temperatury oraz niskie opady, co zredukowało dopływ wody do jeziora. Pomimo tego, Kujawsko-Pomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz Wielkopolska Komisja do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko przy Wojewodzie Wielkopolskim uważają, że możliwą przyczyną obniżania się poziomu wód jest występujący w pobliżu jezior lej depresyjny spowodowany działalnością Kopalni Węgla Brunatnego Konin[1], który spowodował obniżenie się lustra wody o 1,79[2] m i powiększenie się plaży o 200 m. W celu ustalenia rzeczywistych przyczyn tego zjawiska zlecono wykonanie odpowiednich ekspertyz. Na działalność kopalni złożone zostały skargi do polskich władz oraz do Komisji Europejskiej[3].

Najwięcej na kurczeniu się jeziora traci fauna je zamieszkująca i okoliczne lasy Nadleśnictwa Miradz, w którym znajduje się zbiornik wodny.

Nad brzegiem jeziora położony jest ośrodek wypoczynkowy Przyjezierze. Zmniejszanie się powierzchni zbiornika powoduje spadek liczby odwiedzających to miejsce turystów, co niekorzystnie odbija się na dochodach właścicieli pensjonatów i sklepikarzy.

Wyższe od przeciętnych opady w okresie od stycznia 2010 do lutego 2011 spowodowały znaczny wzrost poziomu lustra wody w jeziorze.

Przypisy

  1. Poseł Krzysztof Brejza oraz grupa posłów: Interpelacja nr 1893 do ministra środowiska w sprawie działalności kopalni Konin i jej wpływu na poziom wód w jeziorach leżących na terenie woj. kujawsko-pomorskiego oraz wielkopolskiego. 3 marca 2008. [dostęp 1 sierpnia 2011].
  2. Jacek Łuczak: Jak znikają jeziora. Gazeta Wyborcza, 10 sierpnia 2006. [dostęp 1 sierpnia 2011].
  3. Skarga do Komisji Europejskiej z dnia 3 listopada 2008 r. złożona przez Gminę Kruszwica na łamanie prawa UE przez polskie organy administracyjne uzupełniona w dniu 25 stycznia 2010 (uzupełnienie skargi w pliku pdf).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]