Kairomon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kairomon (z gr. kairos – korzyści) – substancja semiochemiczna wydzielana mimowolnie przez organizm niosąca sygnał neutralny lub niekorzystny dla nadawcy, a korzystny dla odbiorcy. Przykładowo – jako kairomon może działać zapach drapieżnika wyczuwany przez jego ofiarę. Ofiara po detekcji takiej substancji może podjąć mechanizmy obronne[1]. Innym przykładem kairomonów są substancje wydzielane przez rośliny, które przyciągają roślinożerców[2]. Zdarza się, że dana substancja jest kairomonem w stosunku do jednego gatunku (jako jego atraktant), a allomonem dla innego (jako jego repelent)[2].

Istnienie kairomonów udowodniono w przypadku ryb i zooplanktonu (zapach ryb drapieżnych indukuje mechanizmy obronne drobnych ryb, zapach ryb planktonożernych i bezkręgowców drapieżnych indukuje mechanizmy obronne – morfologiczne (cyklomorfoza) i behawioralne – u zwierząt planktonowych)[1]. Podobnie jest przy wykrywaniu kairomonów pochodzących od zooplanktonu przez organizmy fitoplanktonowe[3].


Przypisy

  1. 1,0 1,1 Winfried Lampert, Ulrich Sommer: Ekologia wód śródlądowych. tłum. Joanna Pijanowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 254-257, 268, 285. ISBN 83-01-13387-2. (pol.)
  2. 2,0 2,1 Robert L. Metcalf. Plant kairomones and insect pest control. „Illinois Natural History Survey Bulletin”. 33, s. 175-198, 1985 (ang.). 
  3. A. Ewa Rutkowska, Joanna Pijanowska. Zmienność morfologiczna organizmów planktonowych: sposób na życie w zmiennym środowisku. „Kosmos”. 48 (4), s. 451-464, 1999 (pol.).