Kancjonał

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kancjonał (łac. canticum - monolog, pieśń; lub średniowiecznie cantionale) — w XIV w., zbiór popularnych kościelnych pieśni religijnych lub śpiewów liturgicznych - kantyk i kantyczek. Nazwa, z czasem zastąpiona przez bardziej spopularyzowaną: "Kantyczki".

Historia[edytuj | edytuj kod]

Określenie używane główne w Niemczech i Czechach od połowy XV wieku. Początkowo kancjonałem był zbiór śpiewów liturgicznych, jednak później zamieszczano w nim również inne śpiewy religijne, przede wszystkim chorały luterańskie.

Pierwsze kancjonały[edytuj | edytuj kod]

Kancjonał kórnicki
Kancjonał puławski
Kancjonał Biblioteki Czartoryskich
Kancyjonał albo księgi chwał boskich Walentego z Brzozowa sporządzony ok. 1554/1569
Kancyjonał albo pieśni duchowne z Pisma Św. ku czci a chwale samemu Panu Bogu Piotra Artomiusza sporządzony ok. 1587
Kancyjonał piosnek rozmaitych a nabożnych napisany Roku Pańskiego 1586
Kancyjonał z nutami z 1586 oraz kolejne pod taką nazwą
Do najbardziej znanych kancjonałów należą
Kancjonał Istebnicki (ok. 1420)
Kancjonał Gotajski (1646–49)
Kancjonał Brzeski (1673) polskojęzyczny kancjonał wydany w śląskim Brzegu.
Dysydenckie
Kancjonał Puławski
Kancjonał Zamoyskich
Kancjonał Wschowski

Luterańskie kancjonały XIX-wieczne[edytuj | edytuj kod]

  • Kancyonał czyli śpiewnik dla chrześcian ewangielickich zebrany i ułożony za staraniem ewangielickiego duchowieństwa w Śląsku austryackim, wydanie drugie, Nakładca ks. Jerzy Heczko, drukarz Karol Prochaska, Cieszyn 1866, ss. 111
  • Kancyonał czyli śpiewnik dla chrześcian ewangielickich, Wydawnictwo Karol Prochaska, Cieszyn 1897, ss. 691
  • Kancyonał czyli śpiewnik dla chrześcijan ewangelickich. Zatwierdzony przez synod wolny ewangelicki augsb. wyzn., wydanie jedenaste, nakładem c. i k. nadwornej księgarni Karola Prochaski, Cieszyn 1899
  • Kancyonał czyli śpiewnik dla chrześcijan ewangelickich. Zatwierdzony przez synod wolny ewangelicki augsb. wyzn., wydanie szesnaste, Meyer & Raszka, Cieszyn 1914, ss. 692.
  • Kancjonał czyli śpiewnik dla chrześcian ewangelickich, wydanie siedemnaste, Towarzystwo Ewangelickie w Cieszynie (b.d.w.)

Współczesne polskie kancjonały protestanckie[edytuj | edytuj kod]

Wydawcy kancjonałów[edytuj | edytuj kod]