Koło gospodyń wiejskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Koło Gospodyń Wiejskich)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanowisko Koła Gospodyń Wiejskich podczas V Międzynarodowych Dni Wina w Jaśle.

Koło gospodyń wiejskich – dobrowolna, samorządna i niezależna społeczno-zawodowa organizacja kobieca działająca głównie na terenach wiejskich[1], będąca jednym z rodzajów społeczno-zawodowych organizacji rolników[2].

Pierwsze na ziemiach polskich koło gospodyń wiejskich założyła w 1877 roku we wsi Janisławice działaczka socjalistyczna Filipina Płaskowicka[3], aczkolwiek podobna organizacja pod nazwą „Towarzystwo Gospodyń” działała już od 1866 roku we wsi Piaseczno na Pomorzu Gdańskim[4][5].

Koła gospodyń wiejskich bronią praw, reprezentują interesy i działają na rzecz poprawy sytuacji społeczno-zawodowej kobiet wiejskich oraz ich rodzin[6]. Ich działalność koncentruje się na pięciu aspektach: pomocy rodzinom wiejskim w wychowaniu, kształceniu i organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży, działaniu na rzecz ochrony zdrowia i zabezpieczenia socjalnego rodzin wiejskich, rozwijaniu przedsiębiorczości kobiet, racjonalizowaniu wiejskiego gospodarstwa domowego i zwiększaniu uczestnictwa mieszkańców wsi w dziedzinie kultury i kultywowaniu folkloru[1].

Koła gospodyń wiejskich działają na podstawie ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. z 1982 r. Nr 32, poz. 217) oraz uchwalonych przez siebie regulaminów. Są one tworzone jako wyodrębnione jednostki organizacyjne kółek rolniczych i posiadają swoją reprezentację we wszystkich ich statutowych organach[6]. We wsiach, w których nie działają kółka rolnicze, koła gospodyń wiejskich tworzone są jako samodzielne kółka rolnicze[7] i w takim wypadku mogą posiadać osobowość prawną; istnieje także możliwość powołania koła gospodyń wiejskich w formie stowarzyszenia zwykłego lub rejestrowego[8].

Na czele wszystkich kół stoi Krajowa Rada Kół Gospodyń Wiejskich, której prezesem jest obecnie Bernadetta Niemczyk[9]. Razem z kółkami rolniczymi i branżowymi organizacjami rolniczymi koła gospodyń wiejskich tworzą Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych (KZRKiOR).

16 kwietnia 1999 roku na spotkaniu z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim osiem członkiń organizacji zostało uhonorowanych Orderem Odrodzenia Polski, drugim najwyższym polskim odznaczeniem cywilnym: Krzyż Komandorski otrzymała Kazimiera Goławska, a siedmiu innym osobom wręczono Krzyże Kawalerskie OOP; jedna osoba uhonorowana została Złotym Krzyżem Zasługi[10].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rola i funkcje KGW w przyspieszaniu przemian cywilizacyjnych i kulturalnych na wsi. KółkaRolnicze.eu. [dostęp 2011-04-09].
  2. Art. 3 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, Dz. U. z 1982 r. Nr 32, poz. 217 z późn. zm.
  3. Magdalena Środa: Kobiety i władza. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2009, s. 367. ISBN 9788374145572.
  4. Jan Borkowski, Antoni Gurnicz: Kółka rolnicze w II Rzeczypospolitej. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1978, s. 9.
  5. Koła Gospodyń Wiejskich. Gminny Ośrodek Kultury w Dzierżąznej. [dostęp 2011-04-09].
  6. 6,0 6,1 Rozdział 4 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, Dz. U. z 1982 r. Nr 32, poz. 217 z późn. zm.
  7. Eugeniusz Smoktunowicz: Encyklopedia obywatela PRL: status administracyjnoprawny. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1987, s. 111. ISBN 8321903606.
  8. Iwona Raszeja-Ossowska: Formalno-prawne aspekty działalności kół gospodyń wiejskich. WitrynaWiejska.pl, 25 lutego 2008. [dostęp 2011-04-09].
  9. Jarosław Poszepczyński: Obradowała Rada Krajowa KGW. KołkaRoliczne.eu, 3 marca 2011. [dostęp 2011-04-09].
  10. Odznaczenia kobiet ze środowisk wiejskich. Prezydent.pl, 16 kwietnia 1999. [dostęp 2011-04-09].