Krytyka tekstu
Krytyka tekstu (gr.-łac. critica textus) – dział filologii, odgałęzienie krytyki literackiej, poświęcony pracom edytorskim nad dawnymi dziełami zachowanymi w manuskryptach.
Praca edytorska obejmuje kolacjonowanie rękopisów, tworzenie stemma codicum, testimoniów, aparatu krytycznego. Prawie zawsze towarzyszy jej też wprowadzanie mniejszych lub większych poprawek (zwanych koniekturami) do przekazanego tekstu w celu usunięcia spostrzeżonych defektów transmisji.
Krytykę tekstu zapoczątkowali uczeni aleksandryjscy w III wieku p.n.e., wtedy też powstały pierwsze znaki edytorskie odsyłające czytelnika do komentarza, sygnalizujące trudne miejsca, niepewność przekazu bądź beznadziejne zepsucia (ten ostatni znak, tzw. obelos, ma dziś postać krzyżyka † i znany jest jako crux philologorum, krzyż filologów). W epoce nowożytnej krytyka tekstu rozwinęła się w wyniku potrzeby ustabilizowania przekazu tekstów pisarzy starożytnych (głównie klasycznych pisarzy łacińskiego i greckiego antyku oraz Biblii) rozchwianego na skutek setek lat ręcznego kopiowania.
Rękopisy ze względu na podobieństwa i różnice tekstuologiczne dzielone są na typy, rodziny, grupy, oraz pary.
Zobacz też [edytuj]
- Warianty tekstowe Nowego Testamentu
- Różnice tekstowe pomiędzy Kodeksem Synajskim a Watykańskim
- Corpus Christianorum
- Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum
- Wydanie krytyczne
- Grecki tekst Apokalipsy świętego Jana
Bibliografia [edytuj]
- B. Aland, J. Delobel, New Testament Textual Criticism, Exegesis, and Early Church History, Peeters Publishers, 1994.
