Krzysztof Ossoliński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krzysztof Ossoliński
Topór
Topór
Data urodzenia 28 kwietnia 1587
Miejsce urodzenia Bukowsko na ziemi sanockiej
Data śmierci 1645
Miejsce śmierci Kraków
Rodzina Ossolińscy
Rodzice Jan Zbigniew Ossoliński z Sienna
Jadwiga Sienieńska (zm. ok. 1593)
Małżeństwo Zofia Cikowska

Zofia Krasińska, Elżbieta Firlej

Dzieci Krzysztof Baldwin

Krzysztof Ossoliński herbu Topór (ur. 28 kwietnia 1587 w Bukowsku, zm. 24 lutego 1645 w Krakowie) – dworzanin królewski, poseł królewski, dowódca oddziału przeciw Turkom i Tatarom, podstoli, podkomorzy i wojewoda sandomierski, kasztelan sądecki i wojnicki, marszałek Trybunału Głównego Koronnego w 1644 roku[1], pisarz i tłumacz.

Syn Jana Zbigniewa starosty sanockiego i Jadwigi Sienieńskiej. Nauki pobierał u jezuitów w Lublinie. Po studiach odbytych za granicą (1604–1612) na niemieckim uniwersytecie jezuickim w Würzburgu, wspólnie z bratem Maksymilianem Ossolińskim, powrócił do kraju i rozpoczął swą karierę polityczną. W 1607 r. został dworzaninem królewskim. W 1608 r. wyjechał z poleceniami królewskimi do Grazu na dwór arcyksiążąt habsburskich oraz do Florencji. Przebywał na uniwersytetach w Bolonii i Padwie. Po zakończeniu edukacji w 1614 r. wysłał go ojciec z wojskiem kwarcianym na Podole. Na początku brał udział w kilku wyprawach wojennych z rotą arkabuzerską własnego zaciągu przeciw Turkom i Tatarom. W 1618 r. został podstolim, a w 1620 r. podkomorzym sandomierskim.

Był wielokrotnym posłem na sejm, gdzie zajmował się głównie sprawami gospodarczymi – cenami, biciem monety i zaopatrzeniem w prowiant wojska. Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa sandomierskiego w 1632 roku[2]. W 1632 r. został deputatem do rewizji skarbu i pracował nad reformą sejmowania oraz systemu obrony państwa. Na elekcji 1632 r. kandydował na stanowisko marszałka sejmu, które przypadło jednak Jakubowi Sobieskiemu. W 1633 r. został kasztelanem sądeckim, a w trzy lata później wojnickim. Jako zwolennik kontrreformacji był sprawcą wypędzenia arian z Rakowa, Iwanisk i Skrzelowa. W 1641 r. na sejmie warszawskim wszedł do komisji mającej zająć się zmianą postępowania sądowego i doprowadzić do skrócenia procesów.

W jego karierze na urzędach koronnych zakończonej w 1638 roku stanowiskiem wojewody sandomierskiego, dopomagał mu przyrodni brat Jerzy Ossoliński.

Po ojcu odziedziczył część majątku mieleckiego, zamienionego wkrótce z bratem Maksymilianem na majątek Iwaniska, gdzie we wsi Ujazd około 1627 roku rozpoczął budowę zamku Krzyżtopór, którego był fundatorem oraz pierwszym właścicielem. Ufundował klasztor reformatów w Stopnicy i wspomagał inne zakony. W Ujeździe koło Iwanisk i Opatowa wybudował nowy kościół.

Znaczne dochody przyniosła mu wyłączność na zaopatrzenie armii Rzeczypospolitej w prowiant podczas kampanii pruskiej przeciw Szwedom w 1626 roku, w której sam brał czynny udział.

Poza dobrami otrzymanymi po ojcu, spory posag wniosły mu jego trzy żony. Po raz pierwszy ożenił się w 1615 roku z arianką Zofią Cikowską. Po jej śmierci w 1638 roku zaślubił wdowę po Mikołaju Ligęzie Zofię Krasińską. Trzecią żoną Krzysztofa była od 1642 roku Zofia Elżbieta Firlej – córka wojewody sandomierskiego Mikołaja. Potomstwo: jedyny syn Krzysztof Baldwin Ossoliński.

Miał zainteresowania artystyczne, pisał i tłumaczył.

Zmarł 24 lutego 1645 r. w Krakowie i pochowany został w tamtejszym klasztorze karmelitów bosych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Herbarz polski, t. I, Lipsk 1839-1846, s. 380.
  2. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie., s. A3.