Kuczmanowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kuczmany)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kuczmany
Ceratopogonidae[1]
Newman, 1834
Samiec muchówki z rodziny kuczmanowatych
Samiec muchówki z rodziny kuczmanowatych
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp sześcionogi
Gromada owady
Podgromada owady uskrzydlone
Rząd muchówki
Podrząd muchówki długoczułkie
Nadrodzina Chironomoidea
Rodzina kuczmanowate
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Larwa przedstawiciela kuczmanowatych

Kuczmanowate, kuczmany (Ceratopogonidae) – rodzina muchówek z podrzędu długoczułkich i nadrodziny Chironomoidea.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Dorosłe osiągają od 1,5 do 5 mm długości ciała. Głowa mała z parą wyłupiastych oczu i stosunkowo długich, 15-członowych czułków. Piórkowate czułka samców służą im za narządy słuchu, wychwytujące ton uderzeń skrzydeł samic. U wielu gatunków na grzbiecie tułowia czarne znaki. U Culicoides z przodu tułowia dołki barkowe. Skrzydła krótkie i stosunkowo szerokie, pozbawione łusek, ale u wielu gatunków z mikroskopijnymi włoskami. Charakterystyczna jest dla nich poprzeczna żyłka r-m. Większość gatunków ma na skrzydłach kontrastujące ciemne i mlecznobiałe plamy. Odnóża stosunkowo krótkie. Wierzchołek odwłoka samic zaokrąglony, a samców opatrzony małą parą przydatek[2].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Samce wydostają się z poczwarek przed samicami. W ramach zachowań rozrodczych formują roje nad różnymi miejscami: brzegami kałuż, krzakami lub głowami zwierząt. Samice czterech rodzajów żywią się krwią zwierząt stałocieplnych (ptaków i ssaków, w tym ludzi). Jedynie gatunki z rodzaju Culicoides mają znaczenie weterynaryjne jako wektory chorób[2]. Niektóre (rodzaje Atrichopogon i Forcipomyia) są ektopasożytami większych owadów, żywiąc się np. hemolimfą chrząszczy, takich jak oleice. Kuczmany z rodzaju Dasyhelea żywią się nektarem kwiatów. Larwy rozwijają się w wodzie (również zbiornikach efemerycznych, kałużach, na torfowiskach, solniskach, w wodzie stagnującej w dziuplach drzew), a także w soku wyciekającym ze zranionych drzew[potrzebne źródło].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

W 1994 roku do kuczmanowatych należało około 3,9 tysięcy gatunków, zgrupowanych w 78 rodzajów i podrodzajów[2]. Współcześnie dzieli się kuczmanowate na 4 podrodziny[3]:

Czterech rodzajów nie przypisano do podrodziny[3]:

Przypisy

  1. Ceratopogonidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Y. Braverman. Nematocer a (Ceratopogonidae , Psychodidae , Simuliida e an d Culicidae ) an d contro l method s. „Rev. sci. tech. Off. int. Epiz.”. 13 (4), s. 1175-1199, 1994. 
  3. 3,0 3,1 Art Borkent: World Species of Biting Midges (Diptera: Ceratopogonidae). 28 luty 2012. [dostęp 2014-08-23].