Królestwo (biologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy biologii. Zobacz też: inne znaczenia.
Podstawowe kategorie systematyczne w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategorie pomocnicze nie zostały pokazane.

Królestwo (łac. regnum, l.mn. regna) – stosowana w systematyce organizmów kategoria systematyczna obejmująca spokrewnione typy (phylum) w zoologii, lub gromady (divisio) w botanice. Tradycyjnie, od czasów Karola Linneusza królestwo było uważane za kategorię systematyczną najwyższej rangi. Pod koniec XX w. systematycy wprowadzili wyższą od królestwa kategorię nazywaną domeną, nadkrólestwem lub cesarstwem. W nomenklaturze botanicznej i zoologicznej regulowanych przez Międzynarodowe Kodeksy Nomenklatury Botanicznej i Zoologicznej królestwo nadal jest uznawane za kategorię najwyższej rangi[1][2]. Podkategorią królestwa jest podkrólestwo (subregnum). Natomiast stosowany czasem termin nadkrólestwo (superregnum), choć formalnie poprawny, używany jest w randze najwyższej kategorii systematycznej – domeny lub cesarstwa.

Trzy królestwa[edytuj | edytuj kod]

Szwedzki biolog Karol Linneusz dzielił świat ożywiony na dwa królestwa, które nazwał Regnum Animale (zwierzęta) i Regnum Vegetabile (rośliny). Świat nieożywiony zaliczył do trzeciego królestwa – Regnum Lapideum (minerały). W 1866 Ernst Haeckel wprowadził królestwo Protista. Podział organizmów na trzy królestwa był stosowany do drugiej połowy XX wieku.

Pięć królestw Whittakera[edytuj | edytuj kod]

W 1969 roku Robert Whittaker zaproponował nową koncepcję klasyfikacji organizmów[3], w której wyróżnił pięć królestw:

Cavalier-Smith[edytuj | edytuj kod]

Thomas Cavalier-Smith jest autorem koncepcji podziału organizmów na sześć (początkowo osiem) królestw[4][5], zgrupowanych w dwóch cesarstwach (ang. empire). Cavalier-Smith dodał – do pięciu dotychczas akceptowanych (bakterie, protisty, grzyby, rośliny oraz zwierzęta) – królestwo Chromista.

Pozycja taksonomiczna[edytuj | edytuj kod]

Położenie królestwa i podkrólestwa w hierarchii taksonomicznej wygląda następująco:

Przypisy

  1. International Code of Botanical Nomenclature (ang.). International Association for Plant Taxonomy, 2007. [dostęp 9 marca 2010].
  2. International Code of Zoological Nomenclature (ang.). International Commission on Zoological Nomenclature, 1999. [dostęp 27 lutego 2010].
  3. Robert H. Whittaker. New Concepts of Kingdoms of Organisms. „Science”. 163 (3863), s. 150 – 160, 10 stycznia 1969. doi:10.1126/science.163.3863.150 (ang.). 
  4. Thomas Cavalier-Smith. A revised six-kingdom system of life. „Biological Reviews of the Cambridge Philosophical Society”. 73(3), s. 203–266, sierpień 1998. doi:10.1017/S0006323198005167 (ang.). 
  5. Thomas Cavalier-Smith. Only six kingdoms of life. „Proc. R. Soc. Lond. B”. 271, s. 1251–1262, 17 maja 2004. doi:10.1098/rspb.2004.2705 (ang.). 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło królestwo w Wikisłowniku