Leitmotiv

Leitmotiv; lejtmotyw, motyw powracający (niem. Leitmotiv – motyw wiodący, przewodni) – termin zastosowany po raz pierwszy przez Ryszarda Wagnera dla określenia przewijającego się w utworze muzycznym i istotnego dla jego treści motywu. Później stosowany także w odniesieniu do dzieł literackich i filmowych.

Leitmotiv nie musi być równoznaczny z motywem głównym utworu, często jest tylko luźno z nim związany.

W literaturze można wyróżnić:

• leitmotivy treściowe – m.in. powtarzające się sceny i sytuacje;
• leitmotivy rytmiczne – powtarzające się schematy konstrukcyjne dzieła (np. refren);
• leitmotivy stylistyczne – związane z powracaniem jakiejś formy wypowiedzi.