M-72

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
M-72
M-72
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Typ pojazdu ciężki motocykl wojskowy
Trakcja kołowa
Historia
Prototypy 1940-1941
Produkcja 1941-1956 (1962 lub 1969)
Dane techniczne
Silnik silnik gaźnikowy, 4-suwowy, 2-cylindrowy o pojemności 746 cm³. Moc 22 – 23 KM
Transmisja mechaniczna
Długość 240 cm
Szerokość 82 cm; z przyczepą 165 cm
Wysokość 100 cm
Masa 187 – 220 kg; z przyczepą do 385 kg
Osiągi
Prędkość 110-120 km/h; z przyczepą 85 km/h
Zasięg 360 km
Dane operacyjne

M-72 – radziecki motocykl ciężki o dużej zdolności pokonywania terenu, przystosowany do użytku w wojsku.

M-72 był bezlicencyjną kopią niemieckiego ciężkiego motocykla BMW R-71, których kilka egzemplarzy zostało zakupionych w Niemczech w 1940 roku[1]. Prace nad skopiowaniem konstrukcji rozpoczęto w tym roku w biurze konstrukcyjnym zorganizowanym na bazie moskiewskiej fabryki "Iskra", pod kierownictwem N. Sierdiukowa, który przed wojną odbył staż w fabryce BMW[1]. Dokumentacją silnika zajmowały się zakłady ZiS, skrzyni biegów - KIM. Wiosną 1941 zaprezentowano prototypy, które zostały zaakceptowane na uzbrojenie Armii Czerwonej. Produkcję uruchomiono w fabryce MMZ (Moskowskij Motocikletnyj Zawod, Moskiewskie Zakłady Motocyklowe), byłej fabryce rowerów w Moskwie, która w sierpniu 1941 przekazała pierwsze motocykle armii[1]. Przygotowywano się do uruchomienia produkcji w fabryce "Sierp i Mołot" w Charkowie oraz "Promet" w Leningradzie, lecz nie uruchomiono jej przed ewakuacją fabryk[1]. Produkcję M-72 uruchomiono także w Gorkim w fabryce "Krasnaja Etna". Po ewakuacji fabryki MMZ i kilku innych z Moskwy do Irbitu, w tym mieście powstała fabryka motocykli IMZ, która pierwsze motocykle dostarczyła wojsku 25 lutego 1942[1]. W 1942 r. ogółem dostarczyła ona wojsku 1587 motocykli M-72. Były one używane przez cały okres wojny w jednostkach Armii Radzieckiej.

W późniejszym okresie produkcję M-72 rozszerzono też na inne zakłady. Po II wojnie światowej produkowano je nadal, a zmodernizowany model M-72M pozostawał w produkcji do 1961 roku[1].

Russia-1999-stamp-M-72.jpg

W wyposażeniu polskiej 1 Dywizji Piechoty motocykle M-72 znalazły się od początku jej formowania. Używane były w dwóch wariantach: z wózkiem bocznym (na którym często montowano rkm DP ) lub bez wózka. Stosowane były do transportu, łączności, w pododdziałach regulacji ruchu, a także przez oficerów łącznikowych. W pododdziałach rozpoznawczych np. w 1 sbrozp. (samodzielny batalion rozpoznawczy) 1 Armii WP, oraz w 2 bmot. (batalion motocyklowy) 2 Armii WP stosowane były również, jako pojazdy bojowe. W służbie przetrwały do czasów powojennych.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Oleg Kurichin, Dołgożytiel iz plemienii «M», "Tiechnika mołodioży" nr 12/1999

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Komornicki, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 3, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1987, ISBN 83-11-07419-4.