Mapa synoptyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mapa synoptyczna, mapa pogody to mapa przedstawiająca obecny stan pogodowy na większym obszarze (np. kontynentu europejskiego).

Na mapach synoptycznych wyniki pomiarów ze stacji synoptycznej opisuje się graficznie – zobacz stacja meteorologiczna (legenda). Mapy synoptyczne mogą być powierzchniowe i górne.

Analizując mapy synoptyczne na przestrzeni krótkiego okresu (kilka-kilkanaście godzin) można z pewnym prawdopodobieństwem prognozować stan pogody.

Oznaczenia frontów atmosferycznych[edytuj | edytuj kod]

Fronty atmosferyczne
Symbol Opis
Warm front symbol.svg
front ciepły – ciepłe powietrze spycha zimniejszą masę powietrza. Front ciepły porusza się wolniej od zimnego. Na mapach pogody ciepły front jest zaznaczany czerwonym kolorem z półokręgami (słońca).
Cold front symbol.svg
front chłodny – powietrze zimniejsze spycha cieplejszą masę powietrza. Zimniejsze powietrze jest gęstsze i wypycha lżejsze powietrze ciepłe. Zimne fronty przesuwają się szybko i są zaznaczane na mapach pogodowych niebieskim kolorem z trójkątami (sople).
Occluded front symbol.svg
front zokludowany – tworzy się kiedy wolniej poruszający się front ciepły jest doganiany przez front zimny. Front zimny jest w stanie wypchnąć front ciepły do góry. Oba fronty poruszają się wtedy razem i są zaznaczane na mapie pogodowej linią fioletową lub brązową z trójkątami i półokręgami naprzemian.
Stationary front symbol.svg
front stacjonarny – jest obszarem pomiędzy dwiema różnymi masami powietrza, które nie poruszają się. Zaznaczany linią z czerwonymi półokręgami skierowanymi w stronę masy powietrza chłodnego i niebieskimi trójkątami w stronę powietrza ciepłego (oznaczają one, jaki charakter będzie miał front, gdy ruszy we wskazaną stronę).

Oznaczenia systemów ciśnienia[edytuj | edytuj kod]

Ciśnienie
Nazwa Skrót
Wyż W – polski [Hoch – niemiecki, High – angielski, Haut – francuski]
Niż N – polski [Tief – niemiecki, Low – angielski, Dépression – francuski]
Schematyczny opis (legenda) pomiarów na stacji meteorologicznej używany na mapach synoptycznych (z sieci USA)

Opis pomiarów meteorologicznych[edytuj | edytuj kod]

Stacja meteorologiczna[edytuj | edytuj kod]

Pomiary ze stacji meteorologicznych opisane w postaci graficznej i numerycznej na mapach synoptycznych.

Symbol Opis
Tt plot.gif
W górnym lewym rogu. TTT temperatura powietrza w °C z dokładnością do 0,1 °C. Temperatura ujemna jest poprzedzona znakiem "-". Na mapach w USA często temperatura jest w stopniach F (np tutaj 77F).
Td plot.gif
TdTdTd temperatura punktu rosy w °C z dokładnością do 0,1 °C, przedstawiana tak jak temperatura powietrza. Na mapach USA temperatura punktu rosy jest w stopniach F.
Slp plot.gif
PPP ciśnienie atmosferyczne w hPa (1hPa = 1mb). Podane są dziesiątki, jednostki i części dziesiętne. Setki, tysiące i przecinki są pominięte. Np. 213 oznacza 1021,3, 875 oznacza 987,5

(pierwsza liczba 9 lub 10 jest opuszczona).

Appp plot.gif
pp wartość tendencji ciśnienia w hPa za ostatnie 3 godziny z dokładnością do 0,1hPa. Przecinki są pominięte, "+" oznacza wzrost ciśnienia, "-" oznacza spadek ciśnienia, "a" charakterystyka tendencji ciśnienia atmosferycznego w ciągu trzech godzin poprzedzających obserwację. Opis symboli – patrz tendencja ciśnienia (meteorologia).
Vv plot.gif
W drugim rzędzie po lewej. VV widzialność w kierunku poziomym w km lub (w USA) milach.
Ww plot.gif
Po prawej od widzialności. ww pogoda bieżąca (stacje automatyczne nie przekazują tej informacji). Jest 95 symboli określających bieżącą pogodę. Patrz symbole pogody (mapa).
Pastww plot.gif
w1 najważniejsze zdarzenie pogodowe w ostatnich 6 godzinach. Patrz symbole pogody (mapa).
Cloud plot.gif
W środku zaznaczone są chmury. CH chmury piętra wysokiego, rodzajów Cirrus, Cirrocumulus, Cirrostratus; CM chmury piętra średniego, rodzajów Altocumulus, Altostratus, Nimbostratus; CL chmury piętra niskiego, rodzajów Stratocumulus, Stratus, Cumulus, Cumulonimbus. Liczba poniżej symbolu chmury opisuje wysokość podstawy chmur nad powierzchnią ziemi (w metrach*100 lub (USA) w stopach*100)
Nnn plot.gif
Środkowe kółko. N wielkość zachmurzenia ogólnego w oktantach (1/8 do 8/8); patrz zachmurzenie.
Dd plot.gif
Prędkość i kierunek wiatru. W tym przypadku wiatr wieje z południowego zachodu. Patrz wiatr.

Prędkość wiatru, pokrywa chmur i tendencja ciśnienia[edytuj | edytuj kod]

W tej sekcji opisane są symbole prędkość wiatru, pokrywa chmur i tendencja ciśnienia.

Prędkość wiatru
Symbol Węzły, km/h
Symbol wind speed 00.svg
0 kt, 0 km/h
Symbol wind speed 01.svg
5 kt, 9 km/h
Symbol wind speed 02.svg
10 kt, 19 km/h
Symbol wind speed 03.svg
15 kt, 28 km/h
Symbol wind speed 04.svg
20 kt, 37 km/h
Symbol wind speed 05.svg
25 kt, 46 km/h
Symbol wind speed 06.svg
30 kt, 56 km/h
Symbol wind speed 07.svg
35 kt, 65 km/h
Symbol wind speed 08.svg
40 kt, 74 km/h
Symbol wind speed 09.svg
45 kt, 83 km/h
Symbol wind speed 10.svg
50 kt, 93 km/h
Symbol wind speed 11.svg
55 kt, 102 km/h
Symbol wind speed 12.svg
60 kt, 111 km/h
Symbol wind speed 13.svg
65 kt, 120 km/h
Symbol wind speed 14.svg
100 kt, 185 km/h
Symbol wind speed 15.svg
105 kt, 194 km/h
Powyżej wiatr wieje z zachodu na wschód.
Pokrywa chmur
Symbol Code Opis
Cloud cover 0.svg
0/8 bezchmurnie
Cloud cover 1.svg
1/8 słonecznie
Cloud cover 2.svg
2/8 mało chmur
Cloud cover 3.svg
3/8 małe zachmurzenie
Cloud cover 4.svg
4/8 częściowe zachmurzenie
Cloud cover 5.svg
5/8 pochmurnie
Cloud cover 6.svg
6/8 w większości pochmurnie
Cloud cover 7.svg
7/8 chmury w większości zakrywające niebo
Cloud cover 8.svg
8/8 całkowite zachmurzenie
Cloud cover 9.svg
9/8 niebo niewidoczne lub wielkość zachmurzenia nie może być określona
Tendencja ciśnienia
Symbol Opis
Symbol atmospheric pressure tendency 2.png
Wzrastające
Symbol atmospheric pressure tendency 0.png
Wzrastające, potem opadające
Symbol atmospheric pressure tendency 1.png
Wzrastające, potem stałe
Symbol atmospheric pressure tendency 8.png
Wzrastające, potem opadające
Symbol atmospheric pressure tendency 3.png
Opadające, potem wzrastające
Symbol atmospheric pressure tendency 4.png
Stałe
Symbol atmospheric pressure tendency 7.png
Opadające
Symbol atmospheric pressure tendency 5.png
Opadające, potem wzrastające
Symbol atmospheric pressure tendency 6.png
Opadające, potem stałe

Symbole pogody i ich opis[edytuj | edytuj kod]

Symbol Numer Opis po polsku
Symbol Cloud 1.png
00 niebo bezchmurne
Symbol Cloud2.png
01 chmury na ogół zanikają lub stają sie cieńsze
Symbol Cloud3.png
02 stan nieba na ogół bez zmian
Symbol Cloud4.png
03 chmury w stadium tworzenia lub rozwoju
Symbol Smoke1.png
04 widzialność zmniejszona przez dym
Symbol Haze1.png
05 zmętnienie
Symbol Dust4.png
06 pył zawieszony w powietrzu nie wzniesiony przez wiatr na stacji lub w jej pobliżu w czasie obserwacji)
Symbol Dust1.png
07 pył lub piasek wzniesiony przez wiatr w czasie obserwacji, na stacji lub w jej pobliżu, lecz bez wyraźnych wirów pyłowych lub piaskowych czy też wichury pyłowej lub piaskowej
Symbol Dust2.png
08 silnie rozwinięte wiry pyłowe lub piaskowe obserwowane na stacji lub w pobliżu stacji w czasie obserwacji lub w ciągu ostatniej godziny, lecz nie wichura pyłowa lub piaskowa
Symbol Dust3.png
09 wichura pyłowa lub piaskowa w zasiegu widzenia w czasie obserwacji lub na stacji w ciągu ostatniej godziny
Symbol Mist1.png
10 zamglenie
Symbol Fog1.png
11 cienka warstwa mgły lub mgły lodowej na stacji, do 2 m na lądzie lub do 10 m na morzu – w płatach
Symbol Fog2.png
12 cienka warstwa mgły lub mgły lodowej na stacji, do 2 m na lądzie lub do 10 m na morzu – mniej lub bardziej ciągła
Symbol Lighting1.png
13 widoczna błyskawica, nie słychać grzmotu
Symbol Precipitation3.png
14 opad w polu widzenia nie sięgający gruntu lub powierzchni morza
Symbol Precipitation2.png
15 opad w polu widzenia sięgający gruntu lub powierzchni morza, lecz w większej odległości od stacji (ponad 5 km)
Symbol Precipitation1.png
16 opad w polu widzenia sięgający gruntu lub powierzchni morza w pobliżu stacji, lecz nie na stacji
Symbol Thunder1.png
17 grzmot w czasie obserwacji, ale bez opadu na stacji
Symbol Squall1.png
18 nawałnica – na stacji lub w polu widzenia w czasie obserwacji lub w ciągu ostatniej godziny
Symbol Tornado1.png
19 trąba powietrzna
Symbol Drizzle1.png
20 po opadzie mżawki (nie marznącej)
Symbol Rain1.png
21 po opadzie deszczu (nie marznącego)
Symbol Snow1.png
22 po opadzie śniegu
Symbol Precipitation4.png
23 po opadzie deszczu ze śniegiem lub deszczu lodowego
Symbol Freezing Precipitation1.png
24 po opadzie mżawki marznącej lub deszczu marznącego
Symbol Shower14.png
25 po opadzie przelotnego deszczu
Symbol Shower13.png
26 po opadzie przelotnego śniegu
Symbol Shower3.png
27 po opadzie gradu
Symbol Fog3.png
28 po mgle lub mgle lodowej
Symbol Thunder2.png
29 po burzy
Symbol Dust6.png
30 słaba lub umiarkowana wichura pyłowa lub piaskowa o zmniejszającej się intensywności
Symbol Dust5.png
31 słaba lub umiarkowana wichura pyłowa lub piaskowa o niezmieniającej się intensywności
Symbol Dust7.png
32 słaba lub umiarkowana wichura pyłowa lub piaskowa o zwiększającej się intensywności
Symbol Dust10.png
33 silna wichura pyłowa lub piaskowa o zmniejszającej się intensywności
Symbol Dust8.png
34 silna wichura pyłowa lub piaskowa o niezmieniającej się intensywności
Symbol Dust9.png
35 silna wichura pyłowa lub piaskowa o zwiększającej się intensywności
Symbol Snow3.png
36 słaba lub umiarkowana zamieć śnieżna niska
Symbol Snow2.png
37 silna zamieć śnieżna niska
Symbol Snow5.png
38 słaba lub umiarkowana zamieć śnieżna wysoka
Symbol Snow4.png
39 silna zamieć śnieżna wysoka
Symbol Fog7.png
40 mgła (mgła lodowa) w pewnej odległości od stacji
Symbol Fog4.png
41 mgła (mgła lodowa) w płatach
Symbol Fog5.png
42 mgła (mgła lodowa), niebo widoczne, staje się rzadsza
Symbol Fog6.png
43 mgła (mgła lodowa), niebo niewidoczne, staje się rzadsza
Symbol Fog10.png
44 mgła (mgła lodowa), niebo widoczne, bez zmian w ciągu ostatniej godziny
Symbol Fog8.png
45 mgła (mgła lodowa), niebo niewidoczne, bez zmian w ciągu ostatniej godziny
Symbol Fog11.png
46 mgła (mgła lodowa), niebo widoczne, gęstnieje
Symbol Fog12.png
47 mgła (mgła lodowa), niebo niewidoczne, gęstnieje
Symbol Fog13.png
48 mgła osadzająca szadź, niebo widoczne
Symbol Fog9.png
49 mgła osadzająca szadź, niebo niewidoczne
Symbol Drizzle5.png
50 słaba, niemarznąca mżawka z przerwami
Symbol Drizzle4.png
51 słaba, niemarznąca, ciągła mżawka
Symbol Drizzle2.png
52 umiarkowana, niemarznąca mżawka z przerwami
Symbol Drizzle3.png
53 umiarkowana, niemarznąca, ciągła mżawka
Symbol Drizzle6.png
54 intensywna, niemarznąca mżawka z przerwami
Symbol Drizzle7.png
55 intensywna, niemarznąca, ciągła mżawka
Symbol Freezing Precipitation2.png
56 słaba marznąca mżawka
Symbol Freezing Precipitation3.png
57 umiarkowana lub silna marznąca mżawka
Symbol Slight1.png
58 słaba mżawka z deszczem
Symbol Slight2.png
59 umiarkowana lub silna mżawka z deszczem
Symbol Rain5.png
60 niemarznący, słaby deszcz z przerwami
Symbol Rain6.png
61 niemarznący, słaby, ciągły deszcz
Symbol Rain3.png
62 niemarznący, umiarkowany deszcz z przerwami
Symbol Rain14.png
63 niemarznący, umiarkowany, ciągły deszcz
Symbol Rain2.png
64 niemarznący, silny deszcz z przerwami
Symbol Rain4.png
65 niemarznący, silny, ciągły deszcz
Symbol Freezing Precipitation4.png
66 słaby marznący deszcz
Symbol Freezing Precipitation5.png
67 umiarkowany lub silny marznący deszcz
Symbol Precipitation6.png
68 słaby deszcz ze śniegiem
Symbol Precipitation5.png
69 umiarkowany lub silny deszcz ze śniegiem
Symbol Snow6.png
70 słaby śnieg z przerwami
Symbol Snow11.png
71 słaby, ciągły śnieg
Symbol Snow7.png
72 umiarkowany śnieg z przerwami
Symbol Snow10.png
73 umiarkowany, ciągły śnieg
Symbol Snow9.png
74 silny śnieg z przerwami
Symbol Snow8.png
75 silny, ciągły śnieg
Symbol Snow16.png
76 słupki lodowe
Symbol Snow13.png
77 śnieg ziarnisty
Symbol Snow12.png
78 oddzielne gwiazdki śniegu
Symbol Sleet1.png
79 ziarna lodowe lub deszcz lodowy
Symbol Shower12.png
80 słaby przelotny deszcz
Symbol Shower11.png
81 umiarkowany lub silny przelotny deszcz
Symbol Shower10.png
82 gwałtowny przelotny deszcz
Symbol Shower7.png
83 słaby przelotny deszcz ze śniegiem
Symbol Shower6.png
84 umiarkowany lub silny przelotny deszcz ze śniegiem
Symbol Shower16.png
85 słaby przelotny śnieg
Symbol Shower17.png
86 umiarkowany lub silny przelotny śnieg
Symbol Shower5.png
87 słabe przelotne krupy lodowe lub śnieżne
Symbol Shower4.png
88 umiarkowane lub silne, przelotne krupy lodowe lub śnieżne
Symbol Shower9.png
89 słaby przelotny grad
Symbol Shower8.png
90 umiarkowany lub silny przelotny grad
Symbol Thunder6.png
91 burza w ciągu ostatniej godziny, w czasie obserwacji lekki deszcz
Symbol Thunder4.png
92 burza w ciągu ostatniej godziny, w czasie obserwacji umiarkowany lub silny deszcz
Symbol Thunder3.png
93 burza w ciągu ostatniej godziny, w czasie obserwacji lekki śnieg lub deszcz ze śniegiem
Symbol Thunder10.png
94 burza w ciągu ostatniej godziny, w czasie obserwacji umiarkowany lub silny śnieg lub deszcz ze śniegiem
Symbol Thunder8.png
95 lekka lub umiarkowana burza w czasie obserwacji
Symbol Thunder5.png
96 lekka lub umiarkowana burza z gradem w czasie obserwacji
Symbol Thunder9.png
97 silna burza
Symbol Thunder7.png
98 silna burza z wichurą pyłową lub piaskową
Symbol Thunder11.png
99 silna burza z gradem

Klasyfikacja chmur[edytuj | edytuj kod]

Klucz Symbol Opis Przykład
Chmury CL
CL=0   Bez chmur CL
Trees-sky.jpg
CL=1
Clouds CL 1.svg
Cumulus humilis lub Cumulus fractus lecz nie złej pogody, albo obie chmury razem
Cumulus-Kreuz.jpg
CL=2
Clouds CL 2.svg
Cumulus mediocris lub congestus występujący sam lub z Cumulus gatunków fractus albo humilis bądź też ze Stratocumulus; wszystkie chmury o podstawach na tym samym poziomie
Cu congestus1.jpg
CL=3
Clouds CL 3.svg
Cumulonimbus calvus występujący sam albo z Cumulus, Stratocumulus lub Stratus
Large Stratocumulus.JPG
CL=4
Clouds CL 4.svg
Stratocumulus cumulogenitus
CL=5
Clouds CL 5.svg
Stratocumulus lecz nie Stratocumulus cumulogenitus
CL=6
Clouds CL 6.svg
Stratus nebulosus lub Stratus fractus, lecz nie złej pogody1 lub obie chmury razem
CL=7
Clouds CL 7.svg
Stratus fractus lub Cumulus fractus złej pogody 1 lub obie chmury razem (pannus), zwykle pod Altostratus lub Nimbostratus
CL=8
Clouds CL 8.svg
Cumulus i Stratocumulus lecz nie Stratocumulus cumulogenitus, o podstawach na różnych poziomach
CL=9
Clouds CL 9.svg
Cumulonimbus capillatus (często z kowadłem) występujący sam lub z Cumulonimbus calvus, Cumulus, Stratocumulus, Stratus lub pannus
Big Cumulonimbus.JPG
Chmury CM
CM = 1
CM 1.svg
Altostratus translucidus.
AltocumulusFractusAndSun.jpg
CM = 2
Clouds CM 2.svg
Altostratus opacus lub Nimbostratus
CM = 3
Clouds CM 3.svg
Altocumulus translucidus na jednym poziomie
Altocumulus1.jpg
CM = 4
Clouds CM 4.svg
Ławice Altocumulus translucidus często soczewkowate, ciągle zmieniające się i występujące na jednym lub kilku poziomach.
CM = 5
Clouds CM 5.svg
Altocumulus translucidus w pasmach, albo jedna lub więcej warstw Altocumulus translucidus lub opacus, stopniowo zaciągająca niebo; te chmury Altocumulus na ogól w całości grubieją
Partially illuminated Ac with shadows.JPG
CM = 6
Clouds CM 6.svg
Altocumulus cumulogenitus (lub cumulonimbogenitus)
Cumulonimbus mit Riesenamboss.JPG
CM = 7
Clouds CM 7.svg
Altocumulus translucidus lub opacus w dwóch lub więcej warstwach lub Altocumulus opacus w pojedynczej warstwie nie zaciągający nieba lub Altocumulus z Altostratus lub z Nimbostratus
CM = 8
Clouds CM 8.svg
Altocumulus castellanus lub floccus
CM = 9
Clouds CM 9.svg
Altocumulus na niebie o wyglądzie chaotycznym, na ogól na kilku poziomach
Chmury CH
CH = 1
Clouds H1.svg
Cirrus fibratus niekiedy uncinus nie zaciągający stopniowo nieba
CirrusVertebratusImNationalpark.jpg
CH = 2
Clouds H2.svg
Cirrus spissatus w ławicach lub w postaci poplątanych wiązek, które zwykle nie powiększają się, a czasami wydają się pozostałościami górnych części chmur Cumulonimbus, albo Cirrus castellanus lub floccus
CirrusUncinusUndFloccus.jpg
CH = 3
Clouds H3.svg
Cirrus Spissatus cumulonimbogenitus
CH = 4
Clouds H4.svg
Cirrus uncinus lub fibratus albo obie te chmury razem stopniowo zaciągające niebo; chmury te na ogół wszędzie grubieją
CirrusUncinusWithPlane.jpg
CH = 5
Clouds CH 5.svg
Cirrus (często w pasmach) i Cirrostratus, lub tylko Cirrostratus, stopniowo zaciągający niebo; na ogół wszędzie grubieją, lecz ich ciągła zasłona nie osiąga 45 stopni wzniesienia nad horyzontem
CH = 6
Clouds CH 6.svg
Cirrus (często w pasmach) i Cirrostratus, lub tylko Cirrostratus stopniowo zaciągający niebo; chmury te na ogół wszędzie grubieją, ciągła zasłona sięga powyżej 45 stopni wzniesienia nad horyzontem, lecz nie pokrywa całkowicie nieba
CH = 7
Clouds CH 7.svg
Cirrostratus pokrywający niebo całkowicie
CH = 8
Clouds CH 8.svg
Cirrostratus nie zaciągający stopniowo nieba i nie pokrywający go całkowicie
Close Cirrostratus stratiformis.JPG
CH = 9
Clouds CH 9.svg
Tylko Cirrocumulus lub przewaga Cirrocumulus wśród chmur CH

Synoptyczne mapy górne[edytuj | edytuj kod]

Górne mapy są bardzo ważnym elementem prognozy pogody, ponieważ zaburzenia powodowane przez łańcuchy górskie, lokalne zaburzenia temperatury, nie są na nich widoczne. Dzięki temu można wyłapać najważniejsze elementy cyrkulacji atmosfery. Wykres ciśnienia czy wiatrów na mapie górnej może wyglądać kompletnie inaczej niż na mapie powierzchniowej, a mimo to doświadczony synoptyk jest w stanie określić dzięki niej np. cyklogenezę (tworzenie się niżu). Nawet bardzo sprzyjające warunki na powierzchni ziemi (np. baroklinowość) nie są wystarczające do rozwinięcia się niżu, potrzebny jest do tego impuls w górnej troposferze. Podobnie cyklony tropikalne, mimo że temperatura oceanu jest dostatecznie wysoka, potrzebują impulsu np. w postaci wymuszenia ruchu wstępującego do powstania cyklonu. Dane do górnych map synoptycznych uzyskiwane są za pomocą sondaży atmosfery. Mapy górne są zazwyczaj wykreślane na następujących poziomach:

Ciśnienie/wysokość
850 hPa 1457 m
700 hPa 3013 m
500 hPa 5574 m
300 hPa 9164 m
200 hPa 12000 m