Pancerniki projektu 23

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pancerniki projektu 23
Opis typu
Kraj budowy  ZSRR
Użytkownicy  WMF ZSRR
Wejście do służby planowane w 1942 roku
Planowane okręty 4
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 59 150 t
pełna: 65 150 t
Długość 269,4 m
Szerokość 38,9 m
Zanurzenie 10,4 m
Napęd turbiny parowe Brown Boveri o mocy 200 000 KM napędzające 3 śruby
Prędkość 28 węzłów (52 km/h)
Zasięg 7680 mil morskich (14 220 km) przy prędkości 14 węzłów (26 km/h)
Uzbrojenie 9 dział 406 mm (3x3)
12 dział 152 mm (6x2)
12 dział 100 mm (6x2)
40 dział 37 mm (10x4)
Wyposażenie lotnicze 4 wodnosamoloty rozpoznawcze Be-4
2 katapulty

Pancerniki projektu 23 – typ radzieckich pancerników, które miały wchodzić do służby od 1942 roku. Rozpoczęto budowę 4 okrętów, jednak żadnej jednostki nie ukończono. Typ ten znany jest także pod nazwą Sowietskij Sojuz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W związku z napiętą sytuacją międzynarodową w połowie lat 30. w ZSRR pojawił się program wzmocnienia floty m.in. przez budowę nowych dużych okrętów nawodnych. Prace nad projektem nowych pancerników, które otrzymały oznaczenie projekt 23, rozpoczęły się w maju 1936 roku. Brak doświadczenia w budowie nowoczesnych pancerników sprawił, iż nawiązano współpracę z zagranicznymi stoczniami. W lipcu 1936 roku włoska stocznia Ansaldo z Genui przekazała stronie radzieckiej projekt "U.P.41", który stanowił rozwinięcie projektu pancerników typu Vittorio Veneto. Współpraca z Włochami przy budowie pancerników 23 została wstrzymana po wybuchu wojny domowej w Hiszpanii. Od 1936 roku ZSRR prowadził intensywne rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie zakupu dokumentacji pancerników i dział artylerii głównej 406 mm. Prowadzono także rozmowy na temat budowy pancerników dla ZSRR w amerykańskich stoczniach, ostatecznie jednak wszelka współpraca została zerwana po wybuchu wojny zimowej w 1939 roku. Prace nad pancernikami były częścią "wielkiego programu budownictwa okrętowego od 1938", który przewidywał zbudowanie do 1946 roku m. in. 15 nowych pancerników.

Stępkę pod pierwszy prototypowy okręt projektu 23, który otrzymał nazwę "Sowietskij Sojuz", położono 15 lipca 1938 w Stoczni Bałtyckiej im. Sergo Ordżonikidze w Leningradzie. Prace nad 4 okrętami typu postępowały powoli z powodu braku specjalistów od budownictwa okrętowego, którzy padli ofiarą czystek stalinowskich, a także niskiego priorytetu całego programu. W 1940 roku priorytetem programu rozbudowy radzieckiej floty były okręty podwodne, dlatego też wstrzymano budowę pancerników i ciężkich krążowników, a jedyną jednostką na której kontynuowano prace był "Sowietskij Sojuz". Budowę jednostki ostatecznie wstrzymano 19 lipca 1941 roku. Z budowanych pancerników najbardziej zaawansowana była "Sowietskaja Ukraina", która w chwili przerwania prac była gotowa do wodowania w 75%. Po zajęciu stoczni przez Niemców prace na okręcie były kontynuowane w ograniczonym zakresie, a w 1944 roku przed wycofaniem sie wojsk niemieckich kadłub wysadzono w powietrze. Budowy pozostałych pancerników w czasie wojny nie wznowiono i rozpoczęto ich złomowanie, które zakończyło się w 1949 roku.

Budowane okręty[edytuj | edytuj kod]

  • Sowietskij Sojuz – rozpoczęcie budowy: 15 lipca 1938
  • Sowietskaja Ukraina – rozpoczęcie budowy: początek 1939
  • Sowietskaja Rossija – rozpoczęcie budowy: grudzień 1939
  • Sowietskaja Biełorusija – rozpoczęcie budowy: grudzień 1939

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Kiński, Pancerniki Józefa Stalina, NTW nr 3/1995, ISSN1230-1655

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]