Pokój Wieczysty (532)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pokój wieczysty (grecki:ἀπέραντος εἰρήνη[1]) – pokój podpisany w 532 roku między Bizancjum a rządzoną przez Sasanidów Persją. Nazwa wzięła się stąd iż pokój ten był nie ograniczony w czasie. Kończył wojnę iberyjską trwającą od 526 do 532 roku, zapoczątkowując krótki okres wzajemnych, w miarę dobrych relacji między mocarstwami. Pokój przetrwał jednak tylko do 540 roku gdy wybuchła wojna o kontrolę nad Lazyką.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wojna iberyjska, która zaczęła się od powstania chrześcijan w Iberii przeciwko Persom w 524 lub 525 roku, była bardzo wyrównana. Persowie wprawdzie stłumili rewoltę ale nie potrafili poczynić jakichś znaczniejszych nabytków terytorialnych, po za Skandą i Sarapanis w Lazyce. Rzymianie, mimo początkowych problemów odnieśli dwa duże zwycięstwa, pod Darą i pod Satalą, dzięki którym opanowali Bolum i Farangium w Persarmenii. W 531 roku ponieśli jednak klęskę pod Callinicum. W czasie wojny okresy kampanii poprzetykane był okresami zawieszenia broni, gdy negocjowano warunki pokoju[2].

Po śmierci szacha Kawada pod koniec 531 roku i objęciu władzy przez Chosrowa, impas w negocjacjach został przełamany. Było to spowodowane trudną sytuacją Chosrowa wewnątrz kraju i planami Justyniana I względem dawnych zachodnich ziem cesarstwa[2]. Bizantyjscy posłowie Rufus, Hermogenes, Tomasz i Aleksander wynegocjowali z Chosrowem pokój na czas nieokreślony, zwrot wszystkich zajętych w czasie działań wojennych ziem oraz kontrybucję w złocie na rzecz perskich fortyfikacji na Kaukazie, chroniących Bliski Wschód przed atakiem nomadów ze stepów czarnomorskich. Rzymianie zgodzili się również na przeniesienie stolicy prowincji mezopotamskiej z Dary do Konstantyny. Chosrow uznał Justyniana za równorzędnego władcę i również zwrócił Konstantynopolowi zajęte tereny[2][3]. Ustalono podział stref wpływów na Zakaukaziu- Lazyka należała do Bizancjum, natomiast Iberia do Persji. Zbiegłym na tereny cesarstwa Iberyjczykom, pozwolono na pozostanie w jego granicach[2].

Do 540 roku na Bliskim Wschodzie panował względny spokój między mocarstwami. Zaangażowanie Justyniana w wojny na zachodzie sprawiło jednak że Chosrow, który już uporał się z opozycją, zyskał świetne warunki do ataku[3]. Wybuchła nowa wojna, kończąca pokój wieczysty.

Przypisy

  1. Prokopiusz z Cezarei, Historia wojen księga I i II, tłumaczenie i edycja Henry Bronson)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Greatrex Geoffrey, Lieu Samuel N. C., The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars, Routledge, 2002
  3. 3,0 3,1 Maas Michael, The Cambridge Companion to the Age of Justinian. Wydawnictwo Uniwersytetu Cambridge, 2002

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Greatrex Geoffrey, Lieu Samuel N. C., The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars, Routledge, 2002
  • Maas Michael, The Cambridge Companion to the Age of Justinian. Wydawnictwo Uniwersytetu Cambridge, 2002
  • Prokopiusz z Cezarei, Historia wojen księga I i II, tłumaczenie i edycja Henry Bronson