Prudential

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Prudential
Widok z placu Powstańców Warszawy
Widok z placu Powstańców Warszawy
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres plac Powstańców Warszawy, Śródmieście
Architekt Marcin Weinfeld, Stefan Bryła
Inwestor Towarzystwo Ubezpieczeń Prudential
Wysokość do dachu 66 m
Kondygnacje 17
Rozpoczęcie budowy 1931
Ukończenie budowy 1933
Zniszczono 1944
Odbudowano 1954
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Prudential
Prudential
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Prudential
Prudential
Ziemia 52°14′08″N 21°00′46″E/52,235556 21,012778Na mapach: 52°14′08″N 21°00′46″E/52,235556 21,012778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Gmach Prudentialu trafiony pociskiem z niemieckiego samobieżnego moździerza typu Karl, 28 sierpnia 1944
Zniszczony budynek Prudentialu w 1945 r. – widok od strony placu Powstańców Warszawy
Widok remontowanego od 2010 roku gmachu (od strony ul. Świętokrzyskiej) – 3 września 2011

Prudentialwarszawski wieżowiec, wybudowany w latach 1931-1933 w stylu art déco, jako siedziba angielskiego Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential” (Przezorność).

Budynek stał się symbolem nowoczesnej Warszawy lat 30. Miał wysokość 16 pięter (66 m), co czyniło go w ówczesnym czasie najwyższym budynkiem w Polsce i drugim w Europie. W dolnej części budynku znajdowała się przestrzeń biurowa, w wieży mieściły się luksusowe apartamenty. Znajduje się on przy placu Powstańców Warszawy (dawniej plac Napoleona, plac Warecki). Budynek zaprojektował Marcin Weinfeld, zaś stalową konstrukcję spawaną ustawioną na żelbetowych fundamentach biurowca zaprojektowali Stefan Bryła i Wenczesław Poniż[1]. Do budowy użyto 2 mln cegieł pustakowych, 2 tys. t cementu, 1500 t stali.

W 1936 na dachu zbudowano kilkunastometrowy maszt eksperymentalnej stacji telewizyjnej. Profesor Politechniki Warszawskiej Janusz Groszkowski (późniejszy prezes PAN) zbudował tu i uruchomił pierwszy w Europie nadajnik telewizyjny, zanim to zrobili Niemcy na igrzyska olimpijskie w Berlinie. Dwa lata później otwarto tam również studio telewizyjne, które od 1940 r. miało nadawać stały program[2]. Prudential został mocno uszkodzony w czasie II wojny światowej, m.in. w czasie powstania warszawskiego został ostrzelany przez ok. 1000 pocisków. Trafiony został także pociskiem o masie 2 ton kalibru 600 mm z samobieżnego moździerza typu Karl (o nazwie Ziu), co poważnie odchyliło go od pionu. Jednak jego stalowa konstrukcja przetrwała, przez kilka lat będąc żywym symbolem zniszczeń. Sylwetkę jego ruiny wykorzystano w antywojennych plakatach.

Budynek został odbudowany w socrealistycznym kostiumie. Autorem nowego projektu był również Marcin Weinfeld. Budynek otrzymał nową funkcję. W 1954 otwarto w nim Hotel Warszawa. Posiadał 375 miejsc noclegowych (pokoje jednoosobowe, dwuosobowe, 1 apartament), 200 miejsc w restauracji, 100 w kawiarni, 20 w lokalu nocnym.

Od 2010 prowadzony jest remont generalny budynku[3]. Hotel (najprawdopodobniej czterogwiazdkowy) w części wieżowej zawierać będzie apartamenty.

Rewaloryzacja ma polegać na przywróceniu form oryginalnych. Socrealistyczne elementy mają w większości zniknąć, przywrócony ma być wygląd elewacji sprzed II wojny światowej. Wnętrza zostaną wykończone w stylu lat 30. XX wieku (art déco). Zamknięty konkurs SARP na projekt renowacji budynku wygrało biuro architektoniczne „Bulanda, Mucha Architekci”.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • PAST – pierwszy warszawski wysokościowiec.

Przypisy

  1. Encyklopedia Warszawy, Praca zbiorowa pod kierunkiem Barbary Petrozolin-Skowrońskiej, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 1994, ISBN 83-01-08836-2.
  2. Rafał Kuzak, Prawdziwe początki telewizji w Polsce, czyli tele-superheterodyna z okiem elektrycznym, "Ciekawostki historyczne", 26 czerwca 2011 [dostęp 26-08-2014].
  3. mag: Prudential: remont trwa (pol.). zyciewarszawy.pl, 22-10-2010. [dostęp 04-11-2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]