RBS-15
| RBS-15 | |
| Państwo | Szwecja |
| Producent | Saab Bofors Dynamics |
| Odmiany | RBS-15M, RBS-15K, RBS-15F |
| Wejście do służby | 1985 |
| Długość | 4,35 metra |
| Średnica | 0,50 metra |
| Napęd | silnik turboodrzutowy |
| Prędkość | 0,8 Ma |
| Zasięg | 100 km - 150 km - 200 km |
| Naprowadzanie | bezwładnościowe + radarowe |
| Głowica | burząca, przeciwpancerna |
| Masa głowicy | 200 kg |
RBS-15 - szwedzki przeciwokrętowy pocisk manewrujący krótkiego zasięgu, wystrzeliwany z okrętów nawodnych, samolotów lub z wyrzutni lądowych, napędzany silnikiem turboodrzutowym.
W połowie lat 70. uznano, że eksploatowane pociski przeciwokrętowe Rb 08 są przestarzałe i wymagają następcy. W 1979 roku firma Saab Bofors Missile Corporation otrzymała zlecenie na opracowanie nowej rakiety. Miała ona występować w wersji RBS-15M (odpalanej z okrętów nawodnych) i RBS-15K (odpalanej z wyrzutni lądowych). W 1982 roku zlecono opracowanie wariantu RBS-15F (przenoszonej przez samoloty). Wszystkie trzy wersje są oznaczane jako RBS-15 Mk.I
Pierwsze rakiety RBS-15M odpalono z kutra HMS "Pitea". Po próbach została ona przyjęta do uzbrojenia szwedzkiej floty pod oznaczeniem Rb 15 (wersje M i K). W kilka lat później RBS-15 w wersji F znalazła się w uzbrojeniu szwedzkiego lotnictwa. Poza Szwecją rakiety RBS-15 zakupiła Finlandia (wersja przenoszona przez okręty) oraz Jugosławia (wersja okrętowa i nadbrzeżna, po rozpadzie Jugosławii zostały one przejęte przez Chorwację).
W latach 90. powstały zmodernizowane pociski, które oznaczono jako RBS-15 Mk.II. Mają one zmodernizowane głowice samonaprowadzające, a od 2004 produkowana jest wersja Mk.III (tylko odmiana przenoszona przez okręty) o zasięgu 200 km, mogąca atakować cele lądowe. Wersja Mk.III została zamówiona przez marynarki wojenne Niemiec i Polski.
RBS-15 Mk.I zbudowana jest w układzie aerodynamicznym kaczka. Pocisk napędzany jest silnikiem odrzutowym Microturbo TRI 60-2 Model 077, wlot powietrza znajduje się pod pociskiem. Silnik zasilany jest pochodną parafiny. Wersje M i K są wyposażone dodatkowo w dwa silniki startowe firmy ARC, które są odrzucane po osiągnięciu przez pocisk prędkości marszowej.
Rakiety RBS-15K są instalowane po cztery na wyrzutniach samochodowych. Poza wozami z rakietami w skład baterii wchodzi pojazd z radarem obserwacyjnym.
Rakiety RBS-15M są przenoszone przez okręty typu Göteborg (4 jednostki po 8 wyrzutni), Stockholm (2 jednostki po 8 wyrzutni), Spica II (12 jednostek po 8 wyrzutni), Helsinki (4 jednostki po 4 wyrzutnie), Helsinki II (4 jednostki po 6 wyrzutni), oraz Kralj Petar Krešimir IV (2 jednostki po 8 wyrzutni). Rakiety w wersji Mk.III zostaną zainstalowane także na korwetach typu 130 (5 jednostek po 4 wyrzutnie), fregatach typu 123 (4 jednostki). W 2007 roku osiem kontenerów z rakietami w wersji Mk 2 zostało zainstalowane na ORP "Grom". W przyszłości, podobnie jak bliźniacze ORP "Piorun" i ORP "Orkan" ma on otrzymać rakiety w wersji Mk 3.
RBS-15F jest przenoszona przez samoloty Saab JAS 39 Gripen (dwie rakiety na podskrzydłowych węzłach uzbrojenia), oprócz Szwecji pociski w tej wersji zakupiła Tajlandia.
Bibliografia [edytuj]
- Adam Spaczyński. Szwedzki pocisk przeciwokrętowy Rbs15 Mk 3. „Raport-wto”. 1998. nr 10. s. str. 42-43. ISSN 1479-270X.
- Robert Rochowicz. RBS 15. „Nowa Technika Wojskowa”. 1996. Nr. 1. s. s. 27-28. ISSN 1230-1655.
- Duncan Lenox: Jane's Strategic Weapon Systems. Wyd. Issue Forty-nine. Coulsdon, Surrey: Jane's Information Group, 2008, s. 171-172. ISSN 0958-6032.