Parafina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafina ciekła w butelce
Parafina w zlewce

Parafina (z łac. parum affinis – "niskie powinowactwo") – mieszanina stałych alkanów (16-48[1] atomów węgla w cząsteczce), wydzielana m.in. z ciężkich frakcji o temperaturze wrzenia ponad 350 °C ropy naftowej lub z frakcji smół wytlewnych z węgla brunatnego[2][3]. Zależnie od stopnia rafinacji jasnożółta do białej, ma postać krystalicznego wosku (tłusta w dotyku), nierozpuszczalna w wodzie i etanolu, lecz rozpuszczalna w wielu innych rozpuszczalnikach organicznych (np. w terpentynie, eterze). Odporność na działanie kwasów i zasad[1].

Uzyskiwana jest z gaczu parafinowego lub syntetycznie[1].

W zależności od składu wyróżnia się następujące rodzaje parafiny (klasyfikacja przykładowa):

  • parafina ciekła (inaczej olej parafinowy) – bezbarwna i bezwonna
  • parafina miękka (temperatura topnienia 45–50 °C)
  • parafina twarda (temperatura topnienia ok. 60 °C)

Parafiny (w l. mn.) – w przemyśle petrochemicznym nazwa zwyczajowa alkanów[1] alifatycznych (niecyklicznych), w odróżnieniu od alkenów, zwanych olefinami i cykloalkanów nazywanych naftenami.

W chemii organicznej termin ten (przestarzały) obejmował również cykloalkany (tzw. cykloparafiny).

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Parafina stosowana jest m.in. do wyrobu świec, past połyskowych, zagęszczania olejów smarowych, konserwacji serów[1], oraz jako materiał izolacyjny, a parafina ciekła do celów kosmetycznych i farmaceutycznych (m. in. jako środek przeczyszczający[4][5]). Używa się jej także do bezpiecznego przechowywania metali alkalicznych (np. sodu, potasu itp.).

Ze względu na wysokie ciepło topnienia jest czasem używana w akumulatorach ciepła.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 praca zbiorowa: Encyklopedia Powszechna PWN. T. 3. M-R. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.
  2. Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
  3. Jerzy Chodkowski (red.): Mały słownik chemiczny. Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  4. Urganci N., Akyildiz B., Polat TB. A comparative study: the efficacy of liquid paraffin and lactulose in management of chronic functional constipation.. „Pediatrics international : official journal of the Japan Pediatric Society”. 1 (47), s. 15–9, luty 2005. doi:10.1111/j.1442-200x.2004.02001.x. PMID 15693860. 
  5. Le Luyer B., Ménard M. [Constipation in children]. „La Revue du praticien”. 4 (48), s. 376–81, luty 1998. PMID 9781092. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]