Rusa II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rusa II
król Urartu
Okres panowania od 685 p.n.e.
do 639 p.n.e.
Poprzednik Argiszti II
Następca Sarduri III
Dane biograficzne
Urodziny przełom VIII/VII wieku p.n.e.
Śmierć 639 p.n.e.
Ojciec Argiszti II
Rodzeństwo Erimena?
Dzieci Sarduri III

Rusa IIkról Urartu w latach 685-639 p.n.e. Na tronie Urartu zastąpił swojego ojca - Argisztiego II.

Urartu za panowania Rusy II[edytuj | edytuj kod]

Panowanie Rusy II przypadło na okres upadku państwa. Klęski jego poprzedników, utrata Musasira osłabiły Urartu. Ojciec Rusy II na skutek przegranych wojen zmuszony był do odstąpienia Asyrii część terytoriów Urartu i prawdopodobnie płacenia daniny. Oprócz zagrożenia od południa ze strony Asyrii, od północnego wschodu Urartu było narażone na najazdy Scytów i Kimerów.

Około roku 681 p.n.e. w Medi, wchodzącej w skład Asyrii wybuchły walki przeciwko władzy w Niniwie. Król asyryjski, Sennacheryb, został zabity, a jego zabójcy uciekli do prowincji urartyjskiej - Szuprii. Wzmianki o tych wydarzeniach zachowały się na tabliczkach glinianych w archiwach asyryjskich, w Biblii - w Drugiej Księdze Królewskiej i Księdze Izajasza. Wspominał o tym również Mojżesz Choreński[1]:

Quote-alpha.png
...powrócił Sinaheriba, król asyryjski, i żył w Niniwie. I kiedy bił pokłony w domu Nisrocha, boga swojego, Adramelech i Szarezer, synowie jego, zabili go mieczem i uciekli do ziemi Ararackiej. I zasiadł na tronie zamiast niego Asardan, syn jego.

Opisane wydarzenia odwrócili uwagę Asyrii od Urartu. Dlatego Rusa II otrzymał możliwość przywrócenia państwu byłej potęgi. Jednym z pierwszych kroków Rusy II było odrodzenie kultu naczelnego bóstwa urartyjskiego - Chaldiego. W tym celu zostało wzniesione nowe, poświęcone Chaldiemu, miasto na północnym brzegu Wanu. Ponadto Rusa II wzniósł miasta Bastam, Ajanis, Tejszebaini. Większość z jego budowli nosiły sakralny charakter. Tejszebaini natomiast było zbudowane w celu obrony przed najazdami Kemerów.

Rusa II przedsięwziął kilka udanych wypraw wojennych na zachód, sprowadzająć jeńców, których wykorzystano następnie do umocnienia i budowy nowych twierdz oraz wzniesienia monumentów.

Urartu w latach 680-610 p.n.e. Inskrypcje z czasów Rusy II
Urartu 680 610-en.svg RusaII Tablet02.jpg Urartian Tablet 10.jpg
Z lewej strony – Urartu za czasów panowania Rusy II. W centrum – tabliczka gliniana, znaleziona pod koniec XIX wieku na północno-zachodnim brzegu jeziora Wan. Informuje o założeniu miasta boga Chaldiego. Napis jest uszkodzony: "...miasto boga Chaldiego krainyZiukuni Rusa, syn Argisztiego, mówi: Uprowadziłem kobiety z wrogiego kraju... lud krajów Muszkini, Hate, Halitu... tej twierdzy, a także miastom w okolicy tej twierdzy... do owej twierdzy dołączyłem. ...Rusa, syn Argisztiego, mówi: Bóg Chaldi obdarzył mnie... Dala Boga Chaldiego dokonałem owych wielkich czynów. Mocą boga Chaldiego Rusa, syn Argisztiego, król potężny, król wielki, któl krainy Bianili, król krajów, władca miasta Tuszpy[2]". Z prawej strony - napis, znaleziony w 1961 roku podczas wykopalisk archeologicznych na wzgórzu Karmir Blur. Napis dotyczy wzniesienia świątyni Chaldiego w mieście Tejszebaini: "Bogu Chaldiemu, swojemu władcy, tę świątynię Rusa, syn Argisztiego, zbudował[3]".

Przypisy

  1. Мовсес Хоренаци, История Армении, Айастан-Ереван 1990. ISBN 5-540-01084-1. [1].
  2. Г. А. Меликишвили, Урартские клинообразные надписи, Москва, 1960.
  3. Н. В. Арутюнян, Новые урартские надписи, Ереван 1966.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Арутюнян Н. В., Биайнили - Урарту. Военно-политическая история и вопросы топонимики, Санкт-Петербург 2006. ISBN 5-8465-0133-8.
  2. Меликишвили Г. А., Урартские клинообразные надписи, Москва 1960.
  3. Пиотровский Б. Б., Ванское царство (Урарту), Москва 1959.
  4. Zimansky P. E., Ecology and Empire. The Structure of the Urartian State, Chicago 1985. ISBN 0-918986-41-9.
Poprzednik
Argiszti II
Urartian Army 1.jpg Król Urartu
685-639 p.n.e.
Urartian Army 1.jpg Następca
Sarduri III