Wan (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy jeziora w Turcji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Państwo  Turcja
Powierzchnia 3755 km²
Wymiary 120 × 80 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

171 m
451[1] m
Objętość 607 km³
Wysokość lustra 1640 m n.p.m.
Zasolenie 19,1‰
Rzeki zasilające Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger
Rzeki wypływające bezodpływowe
Rodzaj jeziora endoreiczne
Położenie na mapie Turcji
Mapa lokalizacyjna Turcji
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Ziemia 38°33′55,2″N 42°56′44,0″E/38,565333 42,945556Na mapach: 38°33′55,2″N 42°56′44,0″E/38,565333 42,945556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wan (tur. Van Gölü; arm.: Վանա լիճ; kurd.: Gola Wanê) – bezodpływowe, słone jezioro leżące na Wyżynie Armeńskiej, największe i najgłębsze w Turcji. Jezioro jest największym na świecie jeziorem sodowym, silnie zasadowym (pH 9,8)[2]. Soda i inne sole pozyskiwane są przez odparowanie wody. W wodach jeziora żyje 1 gatunek ryb - endemiczny Chalcalburnus tarichi z rodziny karpiowatych odbywający wędrówki na tarło do słodkowodnych dopływów jeziora. Z powodu przełowienia gatunek jest zagrożony wyginięciem[2]. Na dnie jeziora odkryto największe znane stromatolity - wapienne kolumny o wysokości 40 m utworzone przez sinice[3].

Odpływ w kierunku zachodnim został zablokowany przez wulkan Nemrut. Jako jezioro bezodpływowe poziom wód jest zmienny. 18 tys. lat temu poziom wody był wyższy o 72 m, a 9,5 tys. lat temu o 300 m niższy[1].

Do Wan wpływają rzeki: Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger.
Na jeziorze znajdują się liczne wyspy, największe z nich to: Gadir, Carpanak, Ahtamar, Atrek.

Na położonej w południowej części jeziora wyspie Ahtamar znajduje się ormiański kościół z X wieku.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 E. T. Degens, H. K. Wong, S. Kempe i F. Kurtman. A geological study of lake van, Eastern Turkey. „Geologische Rundschau”. 73 (2), s. 701-734, VI.1984. doi:10.1007/BF01824978. 
  2. 2,0 2,1 M.Sari. Threatened fishes of the world: Chalcalburnus tarichi (Pallas 1811) (Cyprinidae) living in the highly alkaline Lake Van, Turkey. „Environmental Biology of Fishes”. 81 (1), s. 21-23, I.2008. doi:10.1007/s10641-006-9154-9. 
  3. S. Kempe, J. Kazmierczak, G. Landmann, T. Konuk, A. Reimer i A. Lip. Largest known microbialites discovered in Lake Van, Turkey. „Nature”. 349, s. 605 - 608, II.1991. doi:10.1038/349605a0. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]