Shimakaze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Shimakaze
Shimakaze
Historia
Stocznia Stocznia Marynarki, Maizuru
Położenie stępki 8 sierpnia 1941
Wodowanie 18 lipca 1942
 Nippon Kaigun
Wejście do służby 10 maja 1943
Los okrętu zatopiony 11 listopada 1944
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 2567 t (standardowa)
3048 t (pełna)
Długość 125 m
Szerokość 11,2 m
Zanurzenie 4,14 m
Napęd
2 turbiny parowe o mocy 75 000 KM, 3 kotły, 2 śruby
Prędkość 39 węzłów
Zasięg 1400 Mm przy 30 w
Uzbrojenie
6 x 127 mm plot (3xII)
6 x 25 mm plot (3xII)
15 wt 610 mm (3xV)
2 mbg, 18 bg
- stan początkowy, szczegóły w tekście
Załoga 250 osób

Shimakaze (jap. 島風, しまかぜ, シマカゼ?)[a] – japoński wielki niszczyciel, jedyny z planowanej serii 17 okrętów tego typu. Wyróżniał się najsilniejszym uzbrojeniem torpedowym spośród okrętów tej klasy na świecie[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

"Shimakaze" został skonstruowany na bazie wydłużonego kadłubie niszczyciela typu Kagerō. Większa wyporność została wykorzystana przede wszystkim do wzmocnienia uzbrojenia torpedowego. Ponadto, zastosowano znacznie mocniejszą siłownię turboparową, pracującą pod wyższym ciśnieniem pary, co pozwoliło na osiągnięcie bardzo wysokiej prędkości (maksymalnie na próbach - 40,9 węzła). Okręt zamówiono w ramach czwartego programu budowy okrętów z 1939 roku (wraz z 4 niszczycielami typu Kagerō i 10 nowego typu Yūgumo), pod numerem 125[2], lecz budowa opóźniała się z uwagi na niski priorytet jednostek eksperymentalnych i problemy z wysokociśnieniową kotłownią[1]. Stępkę pod budowę okrętu położono 8 sierpnia 1941 w Stoczni Marynarki w Maizuru, kadłub wodowano 18 lipca 1942. Z budowy dalszych 16 okrętów tego typu, rozważanych w programie na 1942 rok, zrezygnowano[1]. Część wyższych oficerów uważała, że zwiększenie wyporności należy wykorzystać do wzmocnienia uzbrojenia artyleryjskiego (wzorem brytyjskiego typu Tribal, czy amerykańskiego Porter), a część uważała za dużą wadę brak zapasowego kompletu torped (w zapasie było ich tylko pięć).[potrzebne źródło] Przede wszystkim zaś budowa okrętów tego typu była znacznie bardziej kosztowna od konwencjonalnych dużych niszczycieli, a konstrukcja siłowni była bardziej problematyczna[1]. Okręt otrzymał nazwę "Shimakaze" po wcześniejszym niszczycielu typu Minekaze, oznaczała "Wyspowy Wiatr" (ang. Island Wind)[3]

Doświadczenia wojenne wykazały, że japońskie torpedy Typ 93 kalibru 610 mm były bardzo skuteczną bronią, przy czym trafienia uzyskiwano najczęściej pierwszą i często jedyną salwą. Dlatego brak zapasu torped nie stanowił większego problemu, a duża ilość torped w pierwszej salwie sprawiała, że "Shimakaze" był wartościową jednostką.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Niszczyciel "Shimakaze" miał typową architekturę dla japońskich niszczycieli; jego sylwetka była podobna do typów Kagerō i Yūgumo, z tym, że był dłuższy i na pokładzie, w osi podłużnej umieszczono jeszcze małą nadbudówkę i trzeci aparat torpedowy. Drugą cechą wyróżniającą było to, że zamiast charakterystycznej dla japońskich okrętów dziobnicy o kształcie rozciągniętej litery S, miał on dziobnicę łukową, mocno wysuniętą do przodu, nadającą sylwetce dynamiczny wygląd, bardziej optymalną dla dużych prędkości (o kształcie zbliżonym do "atlantyckiego" dziobu wielkich niszczycieli niemieckich i francuskich). Kadłub miał podwyższony pokład dziobowy na niecałej 1/3 długości. Na pokładzie dziobowym znajdowała się jedna dwudziałowa wieża artylerii, a za nią krótka, wieżowa nadbudówka. Nadbudówka była trzykondygnacyjna, na jej górnym poziomie znajdowała się zakryta przeszklona sterówka i za nią stanowisko kierowania ogniem. Przednia ściana nadbudówki była lekko pochylona, jak w typie Yūgumo. Charakterystycznym elementem dla japońskich niszczycieli były łodzie ratunkowe zawieszone po bokach nadbudówki dziobowej. Dwie pozostałe wieże artylerii znajdowały się na pokładzie rufowym i niskiej nadbudówce rufowej, w superpozycji. Kotły znajdowały się w dwóch kotłowniach, a dalej turbiny parowe (układ liniowy siłowni). Spaliny z kotłów były odprowadzane przez dwa kominy (pierwszy - szerszy), pomiędzy którymi był umieszczony na postumencie w osi podłużnej okrętu pierwszy aparat torpedowy; drugi był umieszczony na pokładzie za drugim kominem. Za nim była mała nadbudówka z platformą reflektora, kryjąca ciągi wentylacyjne i za nią trzeci aparat torpedowy. Dalej była niska nadbudówka rufowa, stanowiąca podstawę dla drugiej wieży dział; krótsza niż na poprzednich typach, z powodu miejsca zajmowanego przez aparat torpedowy.

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Niszczyciel "Shimakaze" miał silne uzbrojenie artyleryjskie, przejęte z budowanego równolegle typu Yūgumo, w postaci 6 uniwersalnych dział kaliber 127 mm w nowych wieżach typu "D", o kącie podniesienia 75°. Mogły one zwalczać samoloty na większych pułapach, aczkolwiek było to umiarkowanie skuteczne z uwagi na małą prędkość naprowadzania i ładowania[4]. Typowe dla japońskich niszczycieli począwszy od "typu specjalnego" (Fubuki) rozmieszczenie dział w zamkniętych wieżach polepszało warunki obsługi. Uzbrojenie torpedowe w postaci 15 wyrzutni torped w trzech aparatach Typ 0, mogących strzelać na dowolną burtę, było najsilniejsze w świecie na okręcie tej klasy, zarówno co do ilości wyrzutni, jak i mocy torped (stosowane na japońskich niszczycielach torpedy tlenowe Typ 93 kalibru 610 mm były znacznie potężniejsze od torped kalibru 533 mm, używanych powszechnie przez większość państw).

Słabą stroną okrętu było jedynie lekkie uzbrojenie przeciwlotnicze, które początkowo stanowiły trzy podwójne działka automatyczne 25 mm Typ 96 po obu stronach drugiego komina i na platformie przed nadbudówką dziobową (dodano od razu stanowisko dziobowe, dodawane na typach Kagerō i Yūgumo dopiero podczas modernizacji).

Na początku 1944 roku okręt zmodernizowano, w celu zwiększenia możliwości odpierania ataków lotnictwa amerykańskiego, które w tym okresie stało się największym zagrożeniem. Dlatego zdjęto wieżę nr 2 (rufową) z dwoma armatami kalibru 127 mm, a w zamian zwiększono liczbę armat kalibru 25 mm Typ 96 do 14 (dwie potrójne po obu stronach drugiego komina, dwie potrójne na nadbudówce rufowej, jedna podwójna przed nadbudówką dziobową). W lipcu 1944 dodano jeszcze dodatkowe 14 pojedynczych działek tego typu[1] i 4 wkm kalibru 13 mm. W porównaniu z okrętami amerykańskimi, minusem jednak było stosowanie działek stosunkowo małego kalibru, o mniejszej skuteczności i o niskiej celności przeciwko szybko poruszającym się celom. Od początku okręt wyposażony był w radar.

Służba[edytuj | edytuj kod]

Okręt wszedł do służby 10 maja 1943 i został przydzielony do 11 Flotylli Niszczycieli Pierwszej Floty w celu treningu. Pierwszym dowódcą został kmdr. por. Hiromu Hirose. W lipcu został przydzielony do 2 Flotylli Niszczycieli (ang. DesRon 2) Drugiej Floty.

Między 22 lipca a 1 sierpnia osłaniał ewakuację wojsk z Kiski na Aleutach jako okręt flagowy dowódcy sił osłony (kmdr Shigetaka Amano). Następnie pełnił głównie zadania eskortowe floty między Yokosuka, Truk i Rabaulem. 5 października 1943 dowódcą okrętu został kmdr por. Hiroshi Uwai.

W dniach 19-20 czerwca 1944 wziął udział w bitwie na Morzu Filipińskim eskortując siły adm. Kurity. W dniach 23-25 października wziął udział w bitwie o Leyte, ponownie eskortując siły adm. Kurity. 24 października przejął z pancernika "Musashi" rozbitków z krążownika "Maya" i nie wziął następnie aktywnego udziału w starciu pod Samar 25 października, znajdując się na tyłach japońskiego zespołu. W tych dniach 23-25 października odniósł niewielkie uszkodzenia od ataków lotniczych i drobnej kolizji z niszczycielem "Akishimo".

"Shimkaze" atakowany przez lotnictwo 11 listopada 1944

4 listopada 1944 został okrętem flagowym 2. Flotylli Niszczycieli kontradmirała Mikyo Hayakawa. W trakcie rejsu w eskorcie transportu wojska TA nr 3 z Manili do Ormoc, "Shimakaze" został zatopiony 11 listopada 1944 roku w zatoce Ormoc, koło wyspy Cebu, przez amerykańskie samoloty startujące z lotniskowców zespołu TF 38 w rejonie pozycji 10°50′N 124°35′E/10,833333 124,583333. Unieruchomiony podczas ataku przez bliskie wybuchy, dryfował płonąc przez pewien czas, po czym zatonął wybuchając. Liczba ofiar jest nieznana, uratowano łącznie 131 osób z "Shimakaze" i "Wakatsuki" (ranny został dowódca kmdr por. Uwai, zginął dowódca zespołu kadm. Mikyo Hayakawa).

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • wyporność:
    • standardowa: 2567 t
    • pełna: 3048 t[b]
  • wymiary:
    • długość całkowita: 126 m
    • długość na linii wodnej: 120,5 m
    • szerokość: 11,2 m
    • zanurzenie: 4,1 m
  • napęd: 2 turbiny parowe o mocy łącznej 75 000 KM, 3 kotły parowe (ciśnienie pary 40 at), 2 śruby
  • prędkość maksymalna: 39 w.
  • zasięg: 1400 mil morskich przy prędkości 30 w (większy zasięg przy prędkości ekonomicznej).
  • zapas paliwa: ok. 550 t.
  • załoga:

Uzbrojenie i wyposażenie:

  • początkowo:
    • 6 dział uniwersalnych kalibru 127 mm Typ 3 w wieżach dwudziałowych typu "D" (3xII).
      • długość lufy – L/50 kalibrów, kąt podniesienia -7°+75°, masa pocisku 23 kg, donośność 18 380 m w poziomie, 12 200 m w pionie, prędkość wylotowa 915 m/s, szybkostrzelność 5-10 strz/min[4]
    • 6 działek przeciwlotniczych 25 mm Typ 96 (3xII)
    • 15 wyrzutni torpedowych 610 mm w trzech aparatach Typ 0[5] (3xV, torpedy Typ 93)
    • 2 miotacze i zrzutnie bomb głębinowych (18 bomb głębinowych)
    • radar
  • od 1944:
    • 4 działa 127 mm Typ 3 (2xII)
    • 14-28 działek przeciwlotniczych 25 mm Typ 96 (4xIII, 1xII, później jeszcze 14xI)
    • 4 wkm plot 13,2 mm
    • 15 wyrzutni torpedowych 610 mm (3xV)
    • 2 miotacze i zrzutnie bomb głębinowych (36 bomb głębinowych)[1]
    • radar

Uwagi

  1. Podstawowym sposobem zapisu nazwy w tym okresie był zapis od prawej do lewej: ゼカマシ pismem katakana (na burcie) i ぜかまし pismem hiragana (na rufie). Obecnie znaki zapisywane są od lewej do prawej: シマカゼ i しまかぜ , taki zapis też spotykany był na lewej burcie. Nazwa w kanji: 島風
  2. Ok. 3200 t według W. Daszjan...

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 W. Daszjan, Korabli...
  2. Adam Śmigielski: Prawdziwy rodowód japońskiego niszczyciela Akigumo w: Morze, Statki i Okręty nr 3/2007, s. 40-41
  3. DD Shimakaze II w serwisie Naval War in Pacific 1941-1945
  4. 4,0 4,1 Japan 12.7 cm/50 (5") 3rd Year Type w serwisie navweaps.com
  5. Michał Kopacz: Japońska czterorurowa wyrzutnia torpedowa Typ 92 w: Modelarstwo Okrętowe nr 10 (3/2007)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]