Teoria X i teoria Y

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Teoria X i teoria Y została zdefiniowana w 1960 roku przez Douglasa McGregora (1906 – 1964). Zaprezentował on dwa przeciwstawne sobie sposoby myślenia o pracownikach, które jego zdaniem występowały dość powszechnie wśród menedżerów. Teoria X pokazuje pracowników w negatywnym świetle i odpowiadają jej modele naukowego zarządzania. Teoria Y natomiast przedstawia pracowników, jako osoby chętne do pracy. Teoria ta jest zgodna z założeniami zwolenników teorii stosunków międzyludzkich.

Założenia teorii X:

  • ludzie nie lubią pracy i starają się jej w miarę możliwości unikać;
  • menadżerowie, jeśli chcą skłonić pracownika do wykonywania obowiązków, muszą ich stale kontrolować, kierować nimi i grozić im karami w razie nieposłuszeństwa lub opieszałości;
  • ludzie zazwyczaj nie chcą sami podejmować odpowiedzialności i wolą, by nimi kierowano. Nie mają wielkich ambicji i przede wszystkim chcą czuć się bezpiecznie na swoich stanowiskach.

Założenia teorii Y:

  • praca jest naturalną częścią życia a ludzie ją lubią;
  • ludzie mają wewnętrzną motywację do realizacji celów o ile czują się do nich przywiązani;
  • ludzie przywiązują się do celów w stopniu proporcjonalnym do osobistych nagród (niekoniecznie pieniężnych), jakie otrzymują za ich realizację;
  • w odpowiednich warunkach ludzie sami dążą do podjęcia odpowiedzialności;
  • ludzie mają naturalną skłonność do nowatorstwa i kreatywności;
  • ludzie najczęściej wykorzystują w organizacjach jedynie część swoich talentów i inteligencji, ponieważ nie mają warunków do tego, by się wykazać.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ricky W. Griffin: Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 80–81. ISBN 83-01-12019-3.