Uderzenie hydrauliczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Uderzenie hydrauliczne – nagły wzrost ciśnienia towarzyszący szybkiemu zatrzymaniu przepływu cieczy, na przykład poprzez gwałtowne zamknięcie zaworu. Wartość uzyskanego ciśnienia zależy od sprężystości objętościowej cieczy, sprężystości rur, oraz szybkości zatrzymywania przepływu. Po nagłym wzroście ciśnienia cieczy następuje jego spadek i seria tłumionych oscylacji ciśnienia, rozchodzących się z prędkością charakterystyczną dla fali dźwiękowej w danej cieczy. Przyczyną uderzenia hydraulicznego jest zgromadzona w płynącym strumieniu cieczy energia kinetyczna, która ulega zamianie na energię potencjalną ściśliwości cieczy i sprężystości rur.

Wzrost ciśnienia może być tak duży, że spowoduje pęknięcie rurociągu lub uszkodzenie ściany w miejscu zamocowania rury. Często spotykanymi przykładami uderzenia hydraulicznego były starego typu zawory służące do spłukiwania muszli klozetowych, automatyczne poidła dla zwierząt, niektóre typy baterii wodociągowych.

Do środków zapobiegających lub częściowo ograniczających niekorzystne skutki uderzenia hydraulicznego, należą:

  • użycie zaworów, w których nie następuje gwałtowne zatrzymanie przepływu
  • zastosowanie elementów rur wykonanych z materiałów o większej elastyczności (np. polietylenu)
  • umiejscowienie w pobliżu zaworów dodatkowych boczników z elastycznego materiału
  • napowietrzenie strumienia płynącej cieczy, zwiększające jej ściśliwość

Uderzenie hydrauliczne może być wykorzystywane jako tania i prosta metoda pompowania wody do punktów leżących na niewielkich wzniesieniach w poblizu naturalnych cieków wodnych; służy do tego taran hydrauliczny.