Weto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Weto (także veto, z łac. vetonie pozwalam) – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji, przyznawane na przestrzeni dziejów rozmaitym organom władzy, pozwalające na odrzucenie w całości (tzw. weto absolutne), lub wstrzymanie (tzw. weto zawieszające) jakiegoś aktu prawnego. Istnieje jeszcze weto ludowe, które polega na odrzuceniu uchwalonej przez parlament ustawy w drodze referendum.

Zazwyczaj rozróżnia się dwa rodzaje weto:

  • weto konstruktywne, a więc takie, przy zastosowaniu którego organ blokujący akt prawny jest zobowiązany do podania wersji alternatywnej;
  • weto niekonstruktywne, a więc takie, w którym dany akt prawny odrzucany jest w całości bez dodatkowych wyjaśnień.

Zgodnie z Konstytucją RP z 1997 Prezydentowi RP przysługuje prawo weta prezydenckiego wobec ustaw, uchwalonych przez Sejm RP. Sejm może weto Prezydenta odrzucić większością kwalifikowaną 3/5 głosów w obecności połowy ustawowej liczby posłów.

Konstytucja marcowa nie przewidywała możliwości odmowy podpisania ustawy przez Prezydenta RP. To uprawnienie było wymienione w Konstytucji kwietniowej. W myśl Konstytucji PRL Rada Państwa nie miała prawa weta. Prawo to przyznano Prezydentowi PRL (od 31 grudnia 1989 roku na mocy noweli grudniowej Prezydentowi RP) nowelą kwietniową. Prerogatywa ta występowała także w Małej Konstytucji.

W Polsce od XVII wieku rozwinęło się także liberum veto.