Weto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Weto (także veto, z łac. vetonie pozwalam) – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji, przyznawane na przestrzeni dziejów rozmaitym organom władzy, pozwalające na odrzucenie w całości (tzw. weto absolutne), lub wstrzymanie (tzw. weto zawieszające) jakiegoś aktu prawnego. Istnieje jeszcze weto ludowe, które polega na odrzuceniu uchwalonej przez parlament ustawy w drodze referendum.

Zazwyczaj rozróżnia się dwa rodzaje weto:

  • weto konstruktywne, a więc takie przy zastosowaniu którego organ blokujący akt prawny jest zobowiązany do podania wersji alternatywnej;
  • weto niekonstruktywne, a więc takie w którym dany akt prawny odrzucany jest w całości bez dodatkowych wyjaśnień.

Prezydentowi RP przysługuje prawo weta prezydenckiego wobec ustaw, uchwalonych przez Sejm RP. Sejm może weto Prezydenta odrzucić większością kwalifikowaną 3/5 głosów w obecności połowy ustawowej liczby posłów.

Konstytucja marcowa nie przewidywała możliwości odmowy podpisania ustawy przez Prezydenta RP. To uprawnienie było wymienione w Konstytucji kwietniowej. W myśl Konstytucji PRL Rada Państwa nie miała prawa weta. Prawo to przyznano Prezydentowi PRL (od 31 grudnia 1989 urząd nosi nazwę Prezydent RP) nowelą kwietniową. Prerogatywa ta występowała także w Małej Konstytucji.

W Polsce od XVII wieku rozwinęło się także liberum veto.