Wywłaszczenie (informatyka)

Wywłaszczenie – technika używana w środowiskach wielozadaniowych, w której algorytm szeregujący (scheduler) może wstrzymać aktualnie wykonywane zadanie (np. proces lub wątek), aby umożliwić działanie innemu. Dzięki temu rozwiązaniu zawieszenie jednego procesu nie powoduje blokady całego systemu operacyjnego. W systemach bez wywłaszczenia zadania jawnie informują scheduler, w którym momencie chcą umożliwić przejście do innych zadań. Jeżeli nie zrobią tego w odpowiednim czasie, system zaczyna działać bardzo wolno. Oprócz tego wywłaszczanie umożliwia szczegółowe określanie czasu, w jakim dany proces może korzystać z procesora. Wywłaszczanie w niektórych systemach operacyjnych może dotyczyć nie tylko programów, ale także samego jądra – przykładem takiego systemu jest Linux.

Wywłaszczanie jest często ograniczane, na przykład procedury odpowiedzialne za obsługę przerwań sprzętowych są zwykle niewywłaszczalne, co znacznie upraszcza ich konstrukcje ale wymusza też zadbanie o to, żeby szybko się kończyły umożliwiając działanie innym procesom. W jądrze Linuksa przed wersją 2.6 niemożliwe było wywłaszczenie procesu, który znajdował się w trybie jądra, co w pewnych sytuacjach mogło być powodem bardzo wolnej reakcji na działania użytkownika.

Popularne wielozadaniowe systemy operacyjne z możliwością wywłaszczania procesów

• większość systemów uniksowych
• Microsoft Windows (95, ME, NT, 2000, XP, Vista, Windows 7)
• AmigaOS (Wszystkie wersje, wbudowane w exec.library)
• MorphOS
• MagiC

Popularne wielozadaniowe systemy operacyjne bez możliwości wywłaszczania procesów

• MS-DOS z nakładką Microsoft Windows 3.x i wcześniejsze
• Mac OS 9 i wcześniejsze

Zobacz też

• Scheduler
• Dzielenie czasu
• Wielozadaniowość