Zasada wodzostwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zasada wodzostwa (niem Führerprinzip, ros. Вождизм) – zasada sprawowania władzy w państwach niedemokratycznych, charakteryzująca w szczególności państwa totalitarne, w XX wieku stosowana w ustrojach faszystowskich (np. narodowy socjalizm w III Rzeszy) i komunistycznych (np. Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, tzw. kult jednostki).

Zasadę wodzostwa cechują ściśle hierarchiczna struktura władzy, zasada pełnego posłuszeństwa wodzowi, który utożsamiany był z państwem, bezwzględnego podporządkowania wobec poleceń przełożonych i przekonania o ich nieomylności, zależności i odpowiedzialności wobec mocodawców, oraz parareligijny kult przywódcy.

W nazistowskich Niemczech stosowanie zasady wodzostwa powodowało, że ustne zarządzenia[1] i decyzje Hitlera czy Himmlera posiadały moc równą prawu pisanemu. Decyzje tego typu nie wymagały potwierdzenia w dokumentach i stanowiły dalszą podstawę do wydania dalszych zarządzeń o charakterze wykonawczym. "Moc prawną" uzyskiwały również projekty rozporządzeń, opracowane przez odpowiednie organa wykonawcze, po ustnej aprobacie przywódców nazistowskich III Rzeszy.[1]

Po 1945 wielu zbrodniarzy nazistowskich, tłumaczyło swoje przestępstwa posłuszeństwem wobec zasady wodzostwa.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Roman Hrabar: Hitlerowski rabunek dzieci polskich. Uprowadzanie i germanizowanie dzieci polskich w latach 1939-1945. Katowice: Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo Śląsk, 1960, s. 42. OCLC 566412185.