Zgromadzenie Ekspertów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iran
Godło Iranu
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Islamskiej Republiki Iranu

Wikiprojekt Polityka

Zgromadzenie Ekspertów (perskie: مجلس خبرگان رهبری, Majles-e-Khobregan lub Majles-e-Khebregan) – ciało kolegialne, którego zadaniem jest wybór, kontrola i odwoływanie najwyższego przywódcy.

Zgromadzenie to 86-osobowa grupa irańskich duchownych powoływana na ośmioletnią kadencję spośród irańskich duchownych prawników, od 1991 roku z wyłączeniem reformatorów i krytyków władzy. Zgromadzenie jest odpowiedzialne za wybór przywódcy duchowo-politycznego kraju i uprawnione do kontrowania jego działań, w praktyce nigdy szczególnie mocno mu się nie przeciwstawiło. Członkowie rady są wyłaniani w wyborach powszechnych w 30 okręgach wyborczych[1].

Do zadań tego organu należy wybór najwyższego przywódcy (art. 107 i 111 konstytucji), kontrola zdolności przywódcy do sprawowania urzędu i odwoływanie go w przypadku niezdolności do sprawowania funkcji lub utraty niezbędnych ku temu kwalifikacji (art. 111 konstytucji)[1].

Po raz pierwszy to ciało powołano po rewolucji z 1979 roku z zadaniem napisania nowej konstytucji kraju. Wkrótce po jej przyjęciu zostało w grudniu 1979 roku rozwiązane. W obecnym kształcie powstało w 1982 roku na mocy art. 108 konstytucji i rozpoczęło pracę w 1983 roku. Kolejne wyboru do Zgromadzenia odbywały się w latach 1991, 1999 i 2007[1], a najbliższe zaplanowano na luty 2016 roku[2].

W konstytucji z 1979 roku najwyższy przywódca mógł być wybrany nie tylko przez ekspertów, ale także przez społeczeństwo. Po poprawkach z 1989 roku możliwy jest wybór jedynie przez ekspertów. W ten sposób wybrany został drugi przywódca, Ali Chamenei[1].

Obecne zgromadzenie jest czwartym Zgromadzeniem Ekspertów. Jego przewodniczącym jest od marca 2015 roku Mohammed Mesbah Jazdi.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 The Assembly of Experts (ang.). [dostęp 2015-03-15].
  2. Robert Stefanicki: Więcej betonu we władzach Iranu (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2015-03-13. [dostęp 2015-03-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]