Zwroty S

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zwroty S, Zwroty bezpieczeństwa (ang. Safety phrases, S-phrases) to oznaczenia na opakowaniu substancji chemicznej lub preparatu chemicznego określające sposób prawidłowego postępowania w celu zminimalizowania ryzyka związanego z używaniem tej substancji (lub preparatu). Zwroty mają postać Sx, gdzie x jest liczbą naturalną.

Status prawny[edytuj | edytuj kod]

Zwroty S były wprowadzone do polskiego prawodawstwa przy wykorzystaniu zaleceń Dyrektywy UE 2001/59/WE przez rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia[1].

Zwroty S zostały zastąpione przez Zwroty P w efekcie wejścia w życie 20 stycznia 2009 Rozporządzenia CLP wdrażającego Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów. Rozporządzenie CLP dopuszcza jednak okresy przejściowe i do 2015 roku zwroty S mogą być jeszcze w określonych sytuacjach stosowane.

Lista zwrotów S[edytuj | edytuj kod]

  • S1 Przechowywać pod zamknięciem.
  • S2 Chronić przed dziećmi.
  • S3 Przechowywać w chłodnym miejscu.
  • S4 Nie przechowywać w pomieszczeniach mieszkalnych.
  • S5 Przechowywać w... (cieczy wskazanej przez producenta).
  • S6 Przechowywać w atmosferze... (obojętnego gazu wskazanego przez producenta).
  • S7 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty.
  • S8 Przechowywać pojemnik w suchym pomieszczeniu.
  • S9 Przechowywać pojemnik w miejscu dobrze wentylowanym.
  • S12 Nie przechowywać pojemnika szczelnie zamkniętego.
  • S13 Nie przechowywać razem z żywnością, napojami i paszami dla zwierząt.
  • S14 Nie przechowywać razem z... (materiałami określonymi przez producenta).
  • S15 Przechowywać z dala od źródeł ciepła.
  • S16 Nie przechowywać w pobliżu źródeł zapłonu — nie palić tytoniu.
  • S17 Nie przechowywać razem z materiałami zapalnymi.
  • S18 Zachować ostrożność w trakcie otwierania i manipulacji z pojemnikiem.
  • S20 Nie jeść i nie pić podczas stosowania produktu.
  • S21 Nie palić tytoniu podczas stosowania produktu.
  • S22 Nie wdychać pyłu.
  • S23 Nie wdychać gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy (rodzaj określi producent).
  • S24 Unikać zanieczyszczenia skóry.
  • S25 Unikać zanieczyszczenia oczu.
  • S26 Zanieczyszczone oczy przemyć natychmiast dużą ilością wody i zasięgnąć porady lekarza.
  • S27 Natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież.
  • S28 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością... (cieczy określonej przez producenta).
  • S29 Nie wprowadzać do kanalizacji.
  • S30 Nigdy nie dodawać wody do tego produktu.
  • S33 Zastosować środki ostrożności zapobiegające wyładowaniom elektrostatycznym.
  • S35 Usuwać produkt i jego opakowanie w sposób bezpieczny.
  • S36 Nosić odpowiednią odzież ochronną.
  • S37 Nosić odpowiednie rękawice ochronne.
  • S38 W przypadku niedostatecznej wentylacji stosować odpowiednie indywidualne środki ochrony dróg oddechowych.
  • S39 Nosić okulary lub ochronę twarzy.
  • S40 Czyścić podłogę i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem... (środkiem wskazanym przez producenta).
  • S41 Nie wdychać dymów powstających w wyniku pożaru lub wybuchu.
  • S42 Podczas fumigacji/rozpylania/natryskiwania stosować odpowiednie środki ochrony dróg oddechowych (rodzaj określi producent).
  • S43 W przypadku pożaru używać... (podać rodzaj sprzętu przeciwpożarowego; jeżeli woda zwiększa zagrożenie, dodać: „nigdy nie używać wody”).
  • S45 W przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza — jeżeli to możliwe, pokaż etykietę.
  • S46 W razie połknięcia niezwłocznie zasięgnij porady lekarza — pokaż opakowanie lub etykietę.
  • S47 Przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej... °C (określi producent).
  • S48 Przechowywać produkt zwilżony... (właściwy materiał określi producent).
  • S49 Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu.
  • S50 Nie mieszać z... (określi producent).
  • S51 Stosować wyłącznie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach.
  • S52 Nie zaleca się nanoszenia na duże płaszczyzny wewnątrz pomieszczeń.
  • S53 Unikać narażenia — przed użyciem zapoznać się z instrukcją.
  • S56 Zużyty produkt oraz opakowanie dostarczyć na składowisko odpadów niebezpiecznych.
  • S57 Używać odpowiednich pojemników zapobiegających skażeniu środowiska.
  • S59 Przestrzegać wskazówek producenta lub dostawcy dotyczących odzysku lub wtórnego wykorzystania.
  • S60 Produkt i opakowanie usuwać jako odpad niebezpieczny.
  • S61 Unikać zrzutów do środowiska. Postępować zgodnie z instrukcją lub kartą charakterystyki.
  • S62 W razie połknięcia nie wywoływać wymiotów: niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza i pokazać opakowanie lub etykietę.
  • S63 W przypadku zatrucia drogą oddechową wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku.
  • S64 W przypadku połknięcia wypłukać usta wodą — nigdy nie stosować u osób nieprzytomnych.

Lista łączonych zwrotów S[edytuj | edytuj kod]

Stosowane są również "łączone zwroty S" stanowiące kombinacje wyżej wymienionych.

  • S1/2 Przechowywać pod zamknięciem i chronić przed dziećmi.
  • S3/7 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w chłodnym miejscu.
  • S3/9/14 Przechowywać w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu, z dala od... (materiału wskazanego przez producenta).
  • S3/9/14/49 Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu, w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu; nie przechowywać razem z... (materiałami wskazanymi przez producenta).
  • S3/9/49 Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu.
  • S3/14 Przechowywać w chłodnym miejscu; nie przechowywać razem z... (materiałami wskazanymi przez producenta).
  • S7/8 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w suchym pomieszczeniu.
  • S7/9 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w miejscu dobrze wentylowanym.
  • S7/47 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w temperaturze nieprzekraczającej...°C (określi producent).
  • S20/21 Nie jeść i nie pić oraz nie palić tytoniu podczas stosowania produktu.
  • S24/25 Unikać zanieczyszczenia skóry i oczu.
  • S27/28 W przypadku zanieczyszczenia skóry natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież i przemyć zanieczyszczoną skórę dużą ilością... (rodzaj cieczy określi producent).
  • S29/35 Nie wprowadzać do kanalizacji, a produkt i opakowanie usuwać w sposób bezpieczny.
  • S29/56 Nie wprowadzać do kanalizacji, a zużyty produkt i opakowanie dostarczyć na składowisko odpadów niebezpiecznych.
  • S36/37 Nosić odpowiednią odzież ochronną i odpowiednie rękawice ochronne.
  • S36/37/39 Nosić odpowiednią odzież ochronną, odpowiednie rękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy.
  • S36/39 Nosić odpowiednią odzież ochronną i okulary lub ochronę twarzy.
  • S37/39 Nosić odpowiednie rękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy.
  • S47/49 Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nieprzekraczającej... °C (określi producent).

Zmodyfikowane zwroty S[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy wytwórcy stosują dodatkowo zmodyfikowane zwroty S.

Merck[edytuj | edytuj kod]

Merck stosuje dodatkowe zwroty w formacie Sx.y, gdzie x jest numerem modyfikowanego zwrotu, a y kolejną liczbą naturalną[2].

  • S5.1 Przechowywać w wodzie.
  • S5.2 Przechowywać w benzynie.
  • S5.3 Przechowywać w oleju parafinowym.
  • S6.1 Przechowywać w atmosferze azotu.
  • S6.2 Przechowywać w atmosferze argonu.
  • S6.3 Przechowywać w atmosferze gazu.
  • S14.1 Nie przechowywać razem z odczynnikami redukującymi, związkami metali ciężkich, kwasami i zasadami.
  • S14.10 Nie przechowywać razem z kwasami, odczynnikami redukującymi i zapalnymi materiałami.
  • S14.11 Nie przechowywać razem z zapalnymi materiałami.
  • S14.12 Nie przechowywać razem z zasadami i substancjami podstawowymi.
  • S14.2 Nie przechowywać razem z tlenkami i związkami kwasów ciężkich metali.
  • S14.3 Nie przechowywać razem z metalami.
  • S14.4 Nie przechowywać razem z wodą i zasadami.
  • S14.5 Nie przechowywać razem z kwasami.
  • S14.6 Nie przechowywać razem z zasadami.
  • S14.7 Nie przechowywać razem z metalami.
  • S14.8 Nie przechowywać razem z tlenkami i kwasami.
  • S14.9 Nie przechowywać razem z palnymi związkami organicznymi.
  • S23.1 Nie wdychać gazu.
  • S23.2 Nie wdychać dymu.
  • S23.3 Nie wdychać pary.
  • S23.4 Nie wdychać dymu.
  • S23.5 Nie wdychać dymu/rozpylonej cieczy.
  • S28.1 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody.
  • S28.2 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody z mydłem.
  • S28.3 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody z mydłem i jeżeli możliwe użyć również polietyleno glikol 400.
  • S28.4 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością polietylenem glikolu 300 i etanolu (2:1) następnie przemyć wodą z mydłem.
  • S28.5 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością polietylenem glikolu 400.
  • S28.6 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością polietylenem glikolu 400 potem opłukać wodą.
  • S28.7 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody z kwaśnym mydłem.
  • S40.1 Czyścić podłogę i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem duzą ilością wody.
  • S43.1 W przypadku pożaru używać wodę.
  • S43.2 W przypadku pożaru używać wodę i gaśnicę proszkową.
  • S43.3 W przypadku pożaru używać gaśnicę proszkową. Nigdy nie używać wody.
  • S43.4 W przypadku pożaru używać dwutlenek węgla. Nigdy nie używać wody.
  • S43.6 W przypadku pożaru używać piasek. Nigdy nie używać wody.
  • S43.7 W przypadku pożaru używać gaśnicę proszkową do gaszenia metali. Nigdy nie używać wody.
  • S43.8 W przypadku pożaru używać piasek, dwutlenek węgla i gaśnicę proszkową. Nigdy nie używać wody.
  • S47.1 Przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 25 °C.
  • S48.1 Przechowywać produkt zwilżony wodą.
  • S50.1 Nie mieszać z kwasami.
  • S50.2 Nie mieszać z alkaliami.
  • S50.3 Nie mieszać z mocnymi kwasami, mocnymi zasadami, metalami nieżelaznymi ani ich solami.

Łączone zwroty S stosowane przez Merck[3]:

  • S3/9/14.1 Przechowywać w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu, z dala od redukcyjnych odczynników, związków ciężkich metali,kwasów i zasad.
  • S3/9/14.1/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od środków redukujących, związków metali ciężkich, kwasów i alkaliów.
  • S3/9/14.2 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od środków utleniających i substancji kwasowych oraz związków metali ciężkich.
  • S3/9/14.2/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od substancji utleniających i kwasowych oraz związków metali ciężkich.
  • S3/9/14.3 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od żelaza.
  • S3/9/14.3/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od żelaza.
  • S3/9/14.4 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od wody i alkaliów.
  • S3/9/14.4/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od wody i alkaliów.
  • S3/9/14.5 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od kwasów.
  • S3/9/14.5/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od kwasów.
  • S3/9/14.6 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od alkaliów.
  • S3/9/14.6/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od alkaliów.
  • S3/9/14.7 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od metali.
  • S3/9/14.7/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od metali.
  • S3/9/14.8 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od substancji utleniających i kwasowych.
  • S3/9/14.8/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od substancji utleniających i kwasowych.
  • S3/14.1 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z środkami redukującymi, związkami metali ciężkich, kwasów i alkaliów.
  • S3/14.2 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z substancjami utleniającymi i kwasowymi oraz związkami metali ciężkich.
  • S3/14.3 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z żelazem.
  • S3/14.4 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z wodą i alkaliami.
  • S3/14.5 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z kwasami.
  • S3/14.6 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z alkaliami.
  • S3/14.7 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z metalami.
  • S3/14.8 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z substancjami utleniającymi i kwasowymi.

Riedel-de Haën[edytuj | edytuj kod]

Riedel-de Haën stosuje dodatkowe zwroty S w formacie Sxy, gdzie x to numer modyfikowanego zwrotu, a y kolejna, duża litera alfabetu[4].

  • S5A Przechowywać w oleju parafinowym.
  • S5B Przechowywać w benzynie.
  • S5C Przechowywać w cieczy ochronnej.
  • S6A Przechowywać w atmosferze gazu ochronnego.
  • S6B Przechowywać w atmosferze azotu.
  • S6C Przechowywać w atmosferze argonu.
  • S23A Nie wdychać gazu.
  • S23B Nie wdychać dymu.
  • S23C Nie wdychać pary.
  • S28A Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością 2% roztworu siarczanu miedzi(II).
  • S28B Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością glikolu polietylenowego.
  • S28C Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością glikolu polietylenowego i etanolu (1:1).
  • S28D Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody z mydłem.
  • S40A Czyścić podłogę i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem jodowanym węglem aktywnym.
  • S43A W przypadku pożaru używać piasek. Nigdy nie używać wody.
  • S48A Przechowywać produkt zwilżony wodą.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dz. U. z 2003 r. Nr 171, poz. 1666 w ramach przedakcesyjnej harmonizacji prawnej.
  2. Merck Chemicals: Informacje o bezpiecznym stosowaniu (zwroty S) (pol.). [dostęp 2010-07-10].
  3. Merck Chemicals: Kombinacja zwrotów S (pol.). [dostęp 2010-07-10].
  4. Freie Universität Berlin: List of S Phrases (ang. • niem.). [dostęp 2010-07-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]