Zwroty wskazujące środki ostrożności

Zwroty wskazujące środki ostrożności (inaczej: Zwroty P, ang. Precautionary statements) – oznaczenia na etykietach substancji chemicznych i mieszanin informujące o zalecanych środkach ostrożności służących zapobieganiu lub zminimalizowaniu szkodliwych skutków dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska wynikających z zagrożeń stwarzanych przez niebezpieczny produkt. Wprowadzone przez Rozporządzenie CLP wdrażające Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów (GHS) na obszarze Unii Europejskiej.

Zwroty P mają do 2015 roku całkowicie zastąpić zwroty bezpieczeństwa (S), które są nadal dopuszczone przejściowo do 2015 do stosowania w określonych sytuacjach zdefiniowanych w Rozporządzeniu CLP.

Zwroty są zakodowane przy użyciu unikalnego kody alfanumerycznego, który składa się z:

• litery „P”,
• cyfry określającej środek ostrożności:
  • „1” – ogólne,
  • „2” – zapobieganie,
  • „3” – reagowanie,
  • „4” – przechowywanie,
  • „5” – usuwanie,
• dwóch cyfr odpowiadających kolejnemu numerowi środka ostrożności.

Zwroty wskazujące środki ostrożności – ogólne

P101	W razie konieczności zasięgnięcia porady lekarza, należy pokazać pojemnik lub etykietę.
P102	Chronić przed dziećmi.
P103	Przed użyciem przeczytać etykietę.

Zwroty wskazujące środki ostrożności – zapobieganie

P201	Przed użyciem zapoznać się ze specjalnymi środkami ostrożności.
P202	Nie używać przed zapoznaniem się i zrozumieniem wszystkich środków bezpieczeństwa.
P210	Przechowywać z dala od źródeł ciepła/iskrzenia/otwartego ognia/gorących powierzchni. – Palenie wzbronione.
P211	Nie rozpylać nad otwartym ogniem lub innym źródłem zapłonu.
P220	Trzymać/przechowywać z dala od odzieży/…/materiałów zapalnych.
P221	Zastosować wszelkie środki ostrożności w celu uniknięcia mieszania z innymi materiałami zapalnymi/…
P222	Nie dopuszczać do kontaktu z powietrzem.
P223	Chronić przed wszelkim kontaktem z wodą z powodu gwałtownej reakcji i możliwości wystąpienia błyskawicznego pożaru.
P230	Przechowywać produkt zwilżony….
P231	Używać w atmosferze obojętnego gazu.
P232	Chronić przed wilgocią.
P233	Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty.
P234	Przechowywać wyłącznie w oryginalnym pojemniku.
P235	Przechowywać w chłodnym miejscu.
P240	Uziemić/połączyć pojemnik i sprzęt odbiorczy.
P241	Używać elektrycznego/wentylującego/oświetleniowego/…/przeciwwybuchowego sprzętu.
P242	Używać wyłącznie nieiskrzących narzędzi.
P243	Przedsięwziąć środki ostrożności zapobiegające statycznemu rozładowaniu.
P244	Chronić zawory redukcyjne przed tłuszczem i olejem.
P250	Nie poddawać szlifowaniu/wstrząsom/…/tarciu.
P251	Pojemnik pod ciśnieniem. Nie przekłuwać ani nie spalać, nawet po zużyciu.
P260	Nie wdychać pyłu/dymu/gazu/mgły/par/rozpylonej cieczy.
P261	Unikać wdychania pyłu/dymu/gazu/mgły/par/rozpylonej cieczy.
P262	Nie wprowadzać do oczu, na skórę lub na odzież.
P263	Unikać kontaktu w czasie ciąży/karmienia piersią.
P264	Dokładnie umyć … po użyciu.
P270	Nie jeść, nie pić ani nie palić podczas używania produktu.
P271	Stosować wyłącznie na zewnątrz lub w dobrze wentylowanym pomieszczeniu.
P272	Zanieczyszczonej odzieży ochronnej nie wynosić poza miejsce pracy.
P273	Unikać uwolnienia do środowiska.
P280	Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/ochronę twarzy.
P281	Stosować wymagane środki ochrony indywidualnej
P282	Nosić rękawice izolujące od zimna/maski na twarz/ochronę oczu.
P283	Nosić odzież ognioodporną/płomienioodporną/opóźniającą zapalenie.
P284	Stosować indywidualne środki ochrony dróg oddechowych.
P285	W przypadku niedostatecznej wentylacji stosować indywidualne środki ochrony dróg.

P231 + P232	Używać w atmosferze obojętnego gazu. Chronić przed wilgocią.
P235 + P410	Przechowywać w chłodnym miejscu. Chronić przed światłem słonecznym.

Zwroty wskazujące środki ostrożności – reagowanie

P301	W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA:
P302	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA SKÓRĘ:
P303	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA SKÓRĘ (lub na włosy):
P304	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO DRÓG ODDECHOWYCH:
P305	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU:
P306	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA ODZIEŻ:
P307	W przypadku narażenia:
P308	W przypadku narażenia lub styczności:
P309	W przypadku narażenia lub złego samopoczucia:
P310	Natychmiast skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P311	Skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P312	W przypadku złego samopoczucia skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P313	Zasięgnąć porady/zgłosić się pod opiekę lekarza.
P314	W przypadku złego samopoczucia zasięgnąć porady/zgłosić się pod opiekę lekarza.
P315	Natychmiast zasięgnąć porady/zgłosić się pod opiekę lekarza.
P320	Pilnie zastosować określone leczenie (patrz … na etykiecie).
P321	Zastosować określone leczenie (patrz … na etykiecie).
P322	Środki szczególne (patrz … na etykiecie).
P330	Wypłukać usta.
P331	NIE wywoływać wymiotów.
P332	W przypadku wystąpienia podrażnienia skóry:'
P333	W przypadku wystąpienia podrażnienia skóry lub wysypki:
P334	Zanurzyć w zimnej wodzie/owinąć mokrym bandażem.
P335	Nie związaną pozostałość strzepnąć ze skóry
P336	Rozmrozić oszronione obszary letnią wodą. Nie trzeć oszronionego obszaru.
P337	W przypadku utrzymywania się działania drażniącego na oczy:
P338	Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć. Kontynuować płukanie.
P340	Wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku w pozycji umożliwiającej swobodne oddychanie.
P341	W przypadku trudności z oddychaniem, wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku w pozycji umożliwiającej swobodne oddychanie.
P342	W przypadku wystąpienia objawów ze strony układu oddechowego:
P350	Delikatnie umyć dużą ilością wody z mydłem.
P351	Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut.
P352	Umyć dużą ilością wody z mydłem
P353	Spłukać skórę pod strumieniem wody/prysznicem.
P360	Natychmiast spłukać zanieczyszczoną odzież i skórę dużą ilością wody przed zdjęciem odzieży.
P361	Natychmiast usunąć/zdjąć całą zanieczyszczoną odzież.
P362	Zanieczyszczoną odzież zdjąć i wyprać przed ponownym użyciem.
P363	Wyprać zanieczyszczoną odzież przed ponownym użyciem.
P370	W przypadku pożaru:
P371	W przypadku poważnego pożaru i dużych ilości:
P372	Ryzyko wybuchu w razie pożaru:
P373	NIE gasić pożaru, jeżeli ogień dosięgnie materiały wybuchowe.
P374	Gasić pożar z rozsądnej odległości z zachowaniem zwykłych środków ostrożności.
P375	Z powodu ryzyka wybuchu gasić pożar z odległości
P376	Jeżeli jest to bezpieczne zahamować wyciek
P377	W przypadku płonięcia wyciekającego gazu: Nie gasić, jeżeli nie można bezpiecznie zahamować wycieku.
P378	Użyć … do gaszenia… .
P380	Ewakuować teren.
P381	Wyeliminować wszystkie źródła zapłonu, jeżeli jest to bezpieczne.
P390	Usunąć wyciek, aby zapobiec szkodom materialnym.
P391	Zebrać wyciek.

P301 + P310	W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA: Natychmiast skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P301 + P312	W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA: W przypadku złego samopoczucia skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P301 + P330 + P331	W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA: Wypłukać usta. NIE wywoływać wymiotów.
P302 + P334	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA SKÓRĘ: Zanurzyć w zimnej wodzie/owinąć mokrym bandażem.
P302 + P350	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA SKÓRĘ: Delikatnie umyć dużą ilością wody z mydłem.
P302 + P352	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA SKÓRĘ: Umyć dużą ilością wody z mydłem.
P303 + P361 + P353	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA SKÓRĘ (lub na włosy): Natychmiast usunąć/zdjąć całą zanieczyszczoną odzież. Spłukać skórę pod strumieniem wody/prysznicem.
P304 + P340	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO DRÓG ODDECHOWYCH: Wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku w pozycji umożliwiającej swobodne oddychanie.
P304 + P341	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO DRÓG ODDECHOWYCH: W przypadku trudności z oddychaniem, wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku w pozycji umożliwiającej swobodne oddychanie.
P305 + P351 + P338	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć.
P306 + P360	W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA ODZIEŻ: Natychmiast spłukać zanieczyszczoną odzież i skórę dużą ilością wody przed zdjęciem odzieży.
P307 + P311	W przypadku narażenia: Skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P308 + P313	W przypadku narażenia lub styczności: Zasięgnąć porady/ zgłosić się pod opiekę lekarza.
P309 + P311	W przypadku narażenia lub złego samopoczucia: Skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P332 + P313	W przypadku wystąpienia podrażnienia skóry: Zasięgnąć porady/zgłosić się pod opiekę lekarza.
P333 + P313	W przypadku wystąpienia podrażnienia skóry lub wysypki: Zasięgnąć porady/ zgłosić się pod opiekę lekarza.
P335 + P334	Nie związaną pozostałość strzepnąć. Zanurzyć w zimnej wodzie/owinąć mokrym bandażem.
P337 + P313	W przypadku utrzymywania się działania drażniącego na oczy: Zasięgnąć porady/zgłosić się pod opiekę lekarza.
P342 + P311	W przypadku wystąpienia objawów ze strony układu oddechowego: Skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem.
P370 + P376	W przypadku pożaru: Jeżeli jest to bezpieczne zahamować wyciek.
P370 + P378	W przypadku pożaru: Użyć … do gaszenia ….
P370 + P380	W przypadku pożaru: Ewakuować teren.
P370 + P380 + P375	W przypadku pożaru: Ewakuować teren. Z powodu ryzyka wybuchu gasić pożar z odległości.
P371 + P380 + P375	W przypadku poważnego pożaru i dużych ilości: Ewakuować teren. Z powodu ryzyka wybuchu gasić pożar z odległości.

Zwroty wskazujące środki ostrożności – przechowywanie

P401	Przechowywać … .
P402	Przechowywać w suchym miejscu.
P403	Przechowywać w dobrze wentylowanym miejscu.
P404	Przechowywać w zamkniętym pojemniku.
P405	Przechowywać pod zamknięciem.
P406	Przechowywać w pojemniku odpornym na korozję/… o odpornej powłoce wewnętrznej.
P407	Zachować szczelinę powietrzną pomiędzy stosami/ paletami.
P410	Chronić przed światłem słonecznym.
P411	Przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej … °C/… °F
P412	Nie wystawiać na działanie temperatury przekraczającej 50 °C/122°F.
P413	Przechowywać luzem masy przekraczające … kg/… funtów w temperaturze nieprzekraczającej … °C/ …°F.
P420	Przechowywać z dala od innych materiałów.
P422	Przechowywać zawartość w … .

P402 + P404	Przechowywać w suchym miejscu. Przechowywać w zamkniętym pojemniku.
P402 + P233	Przechowywać w dobrze wentylowanym miejscu. Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty.
P403 + P235	Przechowywać w dobrze wentylowanym miejscu. Przechowywać w chłodnym miejscu.
P410 + P403	Chronić przed światłem słonecznym. Przechowywać w dobrze wentylowanym miejscu.
P410 + P412	Chronić przed światłem słonecznym. Nie wystawiać na działanie temperatury przekraczającej 50 °C/ 122°F.
P411 + P235	Przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej … °C/… °F. Przechowywać w chłodnym miejscu.

Zwroty wskazujące środki ostrożności – usuwanie

P501	Zawartość/pojemnik usuwać do … .

Zobacz też

• Piktogramy wskazujące rodzaj zagrożenia
• Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia
• Zwroty S

Bibliografia

1. PE i Rada UE: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006. (pol.)