Łapcie (obuwie)

Łapcie (dawniej regionalnie także postoły, kurpie) – dawne chodaki wyplatane techniką krzyżową z taśm łyka, najczęściej lipy, brzozy lub wiązu. Czasem używano także witek wierzbowych.

Charakterystyka

Nosili je mieszkańcy Polski (m.in. Kurpie, Podlasianie i Lasowiacy), północnej części obecnej Ukrainy, Białorusi, Rosji, Litwy, Łotwy, Estonii, a także Finlandii. Używane były jeszcze w XIX wieku, a na niektórych terenach nawet w pierwszych dekadach XX wieku.

Na Kurpiach przygotowywano zapas łapci (kurpi), po czym używano ich dopiero, gdy stwardniały. Ten zabieg powodował, że nie zdzierały się tak szybko. Wkładane były na stopy owinięte w onuce i przywiązywane rzemieniem bądź sznurkiem. Onuce były z grubego lnianego płótna, a sznurki (kurp. nawłoki), które musiały być mocne, były konopne bądź rzemienne. Kurpie noszono na co dzień, do pracy, przez cały rok. Jako że były nietrwałe, niekiedy je wzmacniano, podszywając podeszwę kawałkami skóry. Z powodu nietrwałości obuwia Kurp zabierał ze sobą w podróż od 1 do 3 par, a, jak podaje Adam Chętnik, gdy i tych nie starczyło, właził na drzewo, darł łyko i plótł sobie chodaki. Do największych zalet takiego obuwia należały lekkość i wygoda, co sprawdzało się na piaszczystych drogach.

Adam Chętnik podał, że łapcie ze świerkowego łubu lub grubej kory określano słowem krypcie. Nazwa pochodzi od dawnej krypy do wody, którą przypomina to obuwie. Wiązano je zarówno przodu, jak i z tyłu.

Od nazwy butów plecionych z łyka lipowego, czyli kurpi, wzięła się nazwa regionu Kurpie. Początkowo było to przezwisko, bo mieszkańcy Puszczy Zielonej sami nazywali się Puszczakami lub Puszczanami.

Galeria

• 
  Łapcie
• 
  Łapeć założony na lnianą onucę i zawiązany
• 
  Kurpie w zbiorach Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce