Wiąz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiąz
Wiąz: zdjęcie
Wiąz górski Ulmus glabra
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina wiązowate
Rodzaj wiąz
Nazwa systematyczna
Ulmus L.
Sp.Pl. 225. 1753[2].
Typ nomenklatoryczny
Ulmus campestris L.[2]
Wiąz szypułkowy, gałązka z owocami
Pokrój (wiąz górski)

Wiąz (Ulmus L. ) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae), obejmujący co najmniej 40 gatunków[3]. Występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście 
Pojedyncze, skrętoległe, podwójnie piłkowane o krótkim ogonku.
Kwiaty 
Obupłciowe z niepozornym okwiatem, zebrane w pęczki, ukazujące się przed rozwojem liści.
Owoce 
Orzeszki otoczone dookoła płaskim skrzydełkiem.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy
Ulmoxylon E. Hofmann[2]
Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)
Rodzaj z rodziny wiązowatych (Ulmaceae) z rzędu różowców, należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina wiązowate (Ulmaceae Mirb.), podrodzina Ulmoideae (Mirb.) Arn., plemię Ulmeae Dumort., podplemię Ulminae (Mirb.) Duby, rodzaj wiąz (Ulmus L.)[4].
Gatunki dziko rosnące w Polsce[5]
Lista gatunków[3]
Mieszańce międzygatunkowe[3]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Drewno wiązów jest ciężkie i twarde, odporne na gnicie. Używane jest w meblarstwie, a także do budowy łodzi.
  • Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne w parkach lub w uprawie skarlającej (bonsai) jako rośliny pokojowe.

Marginalia[edytuj | edytuj kod]

Najstarszym (400 lat) i najgrubszym (620 cm obwodu pierśnicy) wiązem w Polsce był wiąz górski "Beskidnik" rosnący na przedmieściach Iwli nad potokiem Iwielką. Obumarł w ostatnich latach wskutek grafiozy (naczyniowej choroby wiązów)[6]. Był pomnikiem przyrody.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-21].
  2. 2,0 2,1 2,2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-04-25].
  3. 3,0 3,1 3,2 The Plant List. [dostęp 2015-02-03].
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Ulmus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-04-25].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. "BESKIDNIK" – wiąz górski (brzost) obumarł
    Dzień Drzewa w lasach Podkarpacia