Świerk serbski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świerk serbski
Ilustracja
Systematyka[1]
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj świerk
Gatunek świerk serbski
Nazwa systematyczna
Picea omorika (Pančić) Purk.
Oesterr. Monatsschr. Forstwesen 27:446. 1877[2]
Synonimy

  • Abies omorika (Pančić) Nyman
  • Pinus omorika Pančić[3]
Mapa zasięgu
zasięg występowania na mapie
Kategoria zagrożenia
Status iucn2.3 EN pl.svg
zagrożony (IUCN 2.3)[4]

Świerk serbski (Picea omorika (Pančić) Purk.) - gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Świerk serbski jest gatunkiem endemicznym charakterystycznym dla górskich terenów zachodniej Serbii i wschodniej Bośni[2], rośnie na małym obszarze w środkowym biegu Driny w okolicach Sarajewa[5]. Drzewo odkrył w 1875 roku w górach Tara serbski botanik Josif Pančić.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Szyszka
Pokrój
Korona stożkowata, ale bardzo wąska, prawie kolumnowa o spiczastym wierzchołku.
Pień 
Osiąga wysokość 25-30 m, wyjątkowo 40 m. Średnica pnia do 1 m. Kora pomarańczowobrązowa lub miedziana, spękana na nieregularne lub kwadratowe płaty[6].
Liście 
Krótkie (10-20 mm), zaostrzone igły, wyraźnie spłaszczone, zielone z wierzchu z dwoma białymi paskami od spodu. Na młodych pędach ułożone równomiernie dookoła, na starszych gałęziach układają się w boczne rzędy. Utrzymują się na drzewie nawet do 10 lat.
Kwiaty 
Kwiaty żeńskie purpurowofioletowe, szyszeczkowate. Kwiaty męskie żółte, długości 2-2,5 cm, umiejscowione na delikatnych odgałęzieniach dolnych gałęzi.
Szyszki 
Długości 4-7 cm, brązowe i osadzone na grubych, zgiętych szypułkach. Mają purpurowobrązowe zabarwienie[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewo jednopienne, wiatropylne. Kwitnie od kwietnia do maja. Szyszki dojrzewają w 6-7 miesiącu od zapylenia. Posiada niewielkie wymagania klimatyczne i glebowe. Rośnie w lasach górskich na glebach płytkich, stosunkowo suchych i ciepłych latem do 1800 m n.p.m[5]. Tworzy lasy mieszane z bukiem, kasztanowcem, jodłą i sosną czarną. Wśród wszystkich dotychczas zbadanych gatunków świerk serbski jest uważany za jedną z form najbardziej odpornych na zanieczyszczenia przemysłowe, a szczególnie na kwaśne deszcze[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Okazy świerka serbskiego w Łazienkach
  • Roślina ozdobna - chętnie sadzony w parkach i ogrodach na terenie Europy i Ameryki Północnej.
  • Dawniej drewno wykorzystywano w ciesielstwie, jednak obecnie ze względu na niewielkie występowanie użycie drewna podlega ograniczeniom.

Odmiany[edytuj | edytuj kod]

  • 'Aurea'
  • 'Cinderella'
  • 'Fröndenberg'
  • 'Gnom'
  • 'Kamenz'
  • 'Karel'
  • 'Karen'
  • 'Kuck'
  • 'Nana'
  • 'Pendula'
  • 'Pimoko'
  • 'Pimpf'
  • 'Schneverdingen'
  • 'Treblitzsch'
  • 'Tremonia'
  • 'Zuckerhut' [7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Christopher J. Earle: The Gymnosperm Database - Picea. 2011.
  2. a b Picea omorika (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-06-07].
  3. The Plant List. [dostęp 2013-06-07].
  4. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (ang.). [dostęp 07 czerwca 2013].
  5. a b c Bruno T. Kremer: Drzewa - leksykon przyrodniczy. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 32. ISBN 83-7129-141-8.
  6. a b Tony Russel, Catherine Cutler, Martin Walters: Ilustrowana encyklopedia Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 128. ISBN 97883242-0842-5.
  7. Związek Szkółkarzy Polskich (pol.). W: Picea omorika [on-line]. [dostęp 2013-06-07].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]