3 Pułk Armat Polowych (austro-węgierski)

3 pułk artylerii polowej
Feldkanonenregiment Nr. 3
	Historia
Państwo	Austro-Węgry
Sformowanie	1894
Rozformowanie	1916
	Tradycje
Kontynuacja	41. Dywizjon; 3. Pułk Artylerii Dywizyjnej
	Dowódcy
Pierwszy	mjr Hermann Verrette
	Działania zbrojne
	I wojna światowa
	Organizacja
Dyslokacja	garnizon Kraków
Rodzaj sił zbrojnych	c. i k. Armia
Rodzaj wojsk	artyleria polowa
Podległość	1 Brygada Artylerii Polowej

3 pułk artylerii polowej^[1] (niem. Feldkanonenregiment Nr.3^[2]) – oddział artylerii polowej cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku

W 1914 roku pułk stacjonował w Krakowie, w koszarach artylerii na Dąbiu i wchodził w skład 1 Brygady Artylerii Polowej, a pod względem taktycznym był podporządkowany komendantowi 5 Dywizji Piechoty w Ołomuńcu^[3].

Polacy stanowili 47%, Niemcy 28%, Czesi 20%, inni 5%^[4].

Osobny artykuł: Organizacja austro-węgierskiego pułku armat polowych.

W 1916 oddział został przemianowany na Pułk Armat Polowych Nr 5^[5]. Równocześnie dotychczasowy Pułk Armat Polowych Nr 5 został przemianowany na Pułk Armat Polowych Nr 4^[6], a numer „3” otrzymał dotychczasowy Pułk Armat Polowych Nr 42^[7].

W 1918 na oddział został przemianowany na Pułk Artylerii Polowej Nr 5^[8].

W czasie I wojny światowej w szeregach pułku walczyli m.in. kapitanowie Stanisław Miller i Rudolf Obraczay oraz porucznicy Rudolf Rosenberg-Łaszkiewicz, Aleksander Tupaj-Isertingen i Kazimierz Gatty-Kostyál^[a].

Dowódcy pułku

mjr Hermann Verrette (1894^[10] – )
ppłk / płk Paweł Cyrus-Sobolewski (7 VI 1913 – 14 VIII 1915)

Uwagi

↑ Major artylerii Kazimierz Gatty-Kostyál w Wojsku Polskim służył w 6 pułku artylerii polowej w Krakowie na stanowisku dowódcy III dywizjonu. Zmarł 28 kwietnia 1926 w Krakowie^[9]. W czasie służby w c. i k. Armii otrzymał: Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej po raz drugi, Srebrny Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej, Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej, Krzyż Wojskowy Karola i Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913^[8].

Przypisy

↑ Nowakowski 1992 ↓, s. 85.
↑ Pułki artylerii; luty 1914 ↓, Pułki artylerii polowej.
↑ Schematismus 1914 ↓, s. 81, 790.
↑ Austro-Hungarian Army - Common Army and Landwehr Artillery Regiments 1914. [dostęp 2009-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-03)].
↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 908.
↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 906.
↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 904.
↑ ^a ^b Ranglisten 1918 ↓, s. 1133.
↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 22 maja 1926, s. 170.
↑ Schematismus 1894 ↓, s. 764.

Bibliografia

Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Artillery Regiments 1914. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-11-07]. (ang.).
Tomasz Nowakowski: Armia austro-węgierska 1908–1918. Warszawa: Fenix editions, 1992. ISBN 83-900217-4-9.
Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1894. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1894. (niem.).
Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914. (niem.).
Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1917. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1917. (niem.).
Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918. (niem.).
Juliusz Bator: Wojna galicyjska. Działania armii austro-węgierskiej na froncie północnym (galicyjskim) w latach 1914-1915. Kraków: Wydawnictwo EGIS Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-7396-747-2. (pol.).

[10] Major artylerii Kazimierz Gatty-Kostyál w Wojsku Polskim służył w 6 pułku artylerii polowej w Krakowie na stanowisku dowódcy III dywizjonu. Zmarł 28 kwietnia 1926 w Krakowie^[9]. W czasie służby w c. i k. Armii otrzymał: Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej po raz drugi, Srebrny Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej, Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej, Krzyż Wojskowy Karola i Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913^[8].

[CITEREFNowakowski199285-1] Nowakowski 1992 ↓, s. 85.

[CITEREFPułki_artylerii;_luty_1914Pułki_artylerii_polowej-2] Pułki artylerii; luty 1914 ↓, Pułki artylerii polowej.

[CITEREFSchematismus191481,_790-3] Schematismus 1914 ↓, s. 81, 790.

[4] Austro-Hungarian Army - Common Army and Landwehr Artillery Regiments 1914. [dostęp 2009-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-03)].

[CITEREFRanglisten1917908-5] Ranglisten 1917 ↓, s. 908.

[CITEREFRanglisten1917906-6] Ranglisten 1917 ↓, s. 906.

[CITEREFRanglisten1917904-7] Ranglisten 1917 ↓, s. 904.

[CITEREFRanglisten19181133-8] Ranglisten 1918 ↓, s. 1133.

[CITEREFDz._Pers._MSWojsk.Nr_21_z_22_maja_1926,_s._170-9] Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 22 maja 1926, s. 170.

[CITEREFSchematismus1894764-11] Schematismus 1894 ↓, s. 764.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[a]

[10]

[9]

Brygady artylerii polowej	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Pułki armat polowych	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42
Pułki haubic polowych	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Dywizjony ciężkich haubic	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Brygady artylerii górskiej	1 2 3
Pułki artylerii górskiej	3 4 6 7 8 10 11 12 13 14
Dywizjony armat górskich	Samodzielny Dywizjon Armat Górskich
Dywizjony artylerii konnej	1 2 4 5 6 7 9 10 11
Brygady artylerii fortecznej	1 (Wiedeń) 2 (Kraków) 3 (Trydent) 4 (Pola) 5 (Kotor)
Pułki artylerii fortecznej	1 2 3 4 5 6
Bataliony artylerii fortecznej	1 2 3 4 5 6 7 8