Abaz Kupi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Abaz Kupi
Data i miejsce urodzenia 1 sierpnia 1891
Albania Kruja, Albania
Data i miejsce śmierci 15 lutego 1976
Stany Zjednoczone Nowy Jork, USA
Przynależność polityczna Legaliteti

Abaz Kupi, pseud. "Bazi i Canes" - albański wojskowy (major), polityk, działacz niepodległościowy, uczestnik ruchu oporu podczas II wojny światowej.

W młodości zajmował się działalnością przestępczą w rejonie Kruji. W 1914 r. stanął na czele miejscowego oddziału samoobrony, strzegącego porządku w mieście. Wyróżnił się w 1920 r., walcząc przeciwko oddziałom armii jugosłowiańskiej w rejonie Kopliku. W 1924 r., w czasie rewolucji, stanął po stronie legalnego rządu Iliasa Vrioniego, organizując kilkudniową obronę Lezhy. Jego wierność docenił Ahmed Zogu, od którego w 1925 r. otrzymał stopień kapitana i stanowisko dowódcy żandarmerii w Kruji. W 1934 otrzymał awans na majora i został przeniesiony do Durrës.

W czasie inwazji włoskiej w 1939 r. próbował jako jeden z nielicznych oficerów organizować obronę w Durrësie. Oddział żandarmów, dowodzony przez Kupiego, mając do dyspozycji kilka karabinów maszynowych usadowił się w dogodnym miejscu, w porcie i otworzył ogień do stłoczonych na wybrzeżu żołnierzy włoskich. Albańczyków wypłoszył dopiero ogień włoskich dział okrętowych, ale walki w mieście trwały przez kilka godzin. Według oficjalnych danych włoskich w starciu z oddziałem Kupiego Włosi stracili 25 zabitych, dane albańskie określały straty włoskie na 400 zabitych[1].

Po zakończeniu walk zbiegł do Turcji, a jego rodzina pozostała w Albanii i została internowana przez Włochów. W 1940 r. przyjechał do Jugosławii, gdzie z pomocą wywiadu brytyjskiego tworzył Front Jedności, jedną z pierwszych organizacji albańskiego ruchu oporu. Niemiecki atak na Jugosławię w 1941 r. przyspieszył likwidację organizacji, a sam Kupi przedostał się do Albanii. W kwietniu 1942 r. wszedł w skład Rady Generalnej Frontu Wyzwolenia Narodowego, która miała reprezentować szeroką koalicję polityczną w albańskim ruchu oporu. Fiasko tej koncepcji spowodowało, że zaczął budować odrębne ugrupowanie o nazwie Legaliteti. W listopadzie 1944 r. opuścił terytorium Albanii, udając się na emigrację. Tam związał się z Komitetem Wolnej Albanii (Komiteti Shqipëria e Lire). W 1968 przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie spędził ostatnie lata życia.

Przypisy

  1. O.Pearson, Albania in the twentieth century : a history, I.B.Tauris, vol.1, 2005, s.445

Bibliografia[edytuj]